Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
ZÓTI (i), ZÓNJA (e) mb. 1. Që është i aftë për të bërë diçka; që e zotëron shumë mirë një profesion, një lëndë etj., që e kryen shumë mirë një punë; i shkathët, i fortë e trim. Punëtor (nxënës, specialist) i zoti. Djali i zoti. Mjeke e zonja. Është i zoti i punës (e zonja e punës). Është i zoti i gojës (i fjalës). Është shumë i zoti (shumë e zonja). Grua e zonja ka qenë e ëma dhe sa rroi, ndere pati. Kush është i zoti, s'i shkon zi moti. (fj. u.). Dita-ditës shkoi moti, mjerë ai që s’qe i zoti. (fj. u.). U nxi rrushi, u mbyll moti, mjerë ai që s’qe i zoti. (fj. u.).
2. keq. Që ka prirje për të bërë diçka të keqe, që s'e ka për gjë të bëjë një të keqe. I zoti për ngatërresa (për mashtrime).
3. si em. m. e f. Sipas kuptimeve të mbiemrit. I zoti e nxjerr farën prej gurit. (fj. u.). I zoti ia di pleshtit kërthizën. I zoti mbyll dymbëdhjetë dyer me një shul. (fj. u.). I zoti hyn në pus e del pa lagur. (fj. u.).
✱Sin.: i aftë, i fortë, i shkathët, dorëdjathtë, i vyeshëm, shqiponjë, vitore.
♦ Është (i zoti) i *gojës (dikush).
ZÓT/I (i) m. sh. ~ËT (të) vet. tr. e shquar. 1. Pronari i diçkaje, ai që zotëron një pasuri a diçka tjetër; ai të cilit i përket diçka. I zoti i shtëpisë. I zoti i dyqanit. I zoti i orës. I zoti i librit. E ka të zotin. Ia dha të zotit. Sa di i zoti i shtëpisë, nuk di tërë fshati. (fj. u.). I zoti e nxjerr (e qit) gomarin nga balta. (fj. u.). I zoti e shet, tellalli s'e jep. (fj. u.). Flaka doli mbi çati, po i zoti nuk e di. (fj. u.).
2. Ai që është ngarkuar të bëjë diçka dhe përgjigjet për të. I zoti i dasmës. Puna do të zotin. (fj. u.).
♦ Ndërroi të zotin (diçka) shaka. humbi diçka, nuk gjendet më, e morën, e vodhën. S’e njeh *qeni të zotin (diku). Qan *puna për të zotin. *Qen që ha të zonë (të zotin) përçm. Shan *shtamba të zotin! iron. Vajti haka tek i zoti secili mori atë që i takonte sipas punës, sipas vlerave etj.; doli e drejta në shesh, fitoi ai që kish të drejtë; ra e drejta në shesh; ra e drejta në mes. I zoti e di ku i pikon çatia shih (e di vetë) ku më dhemb dhëmbi.
ZOT,~II m. sh. ~A, ~AT 1. fet., vet. nj. Qenie e mbinatyrshme supreme, krijuesi dhe sunduesi i gjithësisë, i plotëfuqishëm dhe i vetëmjaftueshëm, në besimet monoteiste; Hyji, Perëndia, Allahu. Ka vetëm një Zot. Besoj në Zot. - I lutemi Zotit. - Zoti të ruajt. - Ruajna, o Zot. Janë punët e Zotit. - Zoti na ndihmoftë! - Për atë Zot. Zot bëje plot, të hanë dhe ata që rrinë kot. (fj. u.). Kur nuk sheh i zoti, nuk sheh as Zoti. (fj. u.).
2. fet., mitol., edhe sh. Krijesë e mbinatyrshme me fuqi të jashtëzakonshme, në besimet pagane dhe në mitologji; hyjni. Zeusi ishte zot i qiellit në mitologji. Lexoj për dymbëdhjetë zotat e Olimpit. Aty ku jetojnë zotat e nëntokës.
✱Sin.: Hyj, Perëndi, Allah, i Plotëfuqishmi, Fuqiploti, Fuqimadhi, i Gjithëfuqishmi, Krijuesi, Mëshirëmadhi, Hirmadhi, hyjni, perëndi.
♦ *Baltë e Zotit (e Perëndisë). Na e faltë Zoti! (dikë a diçka) urojmë që ta kemi, se është shumë i mirë; e paçim përherë! E ndjeu Zoti (dikë) lart. vdiq; e ndjeu Perëndia. Një Zot e di! nuk e di a nuk e kupton askush ç’po bëhet, nuk mund ta dimë si po venë a si do të venë punët. Zot na ruaj! (ruajna Zot!) mos ndodhtë!; s’kemi ç’të bëjmë po të ndodhë diçka.
ZOT,~III m. sh. ~ËRÍNJ, ~ËRINJTË 1. Pronari i diçkaje; pronari kundrejt atyre që punojnë tek ai, i zoti.Sillej si zot. Ndërroi zot. Ti zot, unë zot, gomarin kush e kullot? (fj. u.). Më mirë i zoti pa gjë, sesa gjëja pa zot. (fj. u.). Kur gjen gomar pa zot, pse të mos e hipë? (fj. u.).
2. libr. Përdoret kur i drejtohemi me nderim a zyrtarisht një burri, zotëri. - Zoti president! - Zoti ministër! - Zoti ambasador! I lutem zotërisë sate të na bëjë një të mirë!
3. edhe fig. Ai që ka në dorë diçka dhe që e përdor atë sipas dëshirës, ai që ka të drejta të plota mbi diçka; i zoti. Zoti i shtëpisë kryefamiljari, i zoti i shtëpisë. Qen pa zot. Vendi ka zot. Toka sot ka zot. Do zot shtëpia. Fushën pa zot, gjithkush e kullot. (fj. u.). Do puna të zotin. (fj. u.). Malli qan për zot. (fj. u.). Malli që s’ka zot, shkon e vete kot. (fj. u.). Shtëpia do zot. (fj. u.).
♦ Bëhem zot i vetes rritem, burrërohem; e kam në dorë vetë gjithçka që ka të bëjë me mua, vendos vetë për fatin tim; jam i pavarur. I dal për zot. 1. (diçkaje). E pranoj një detyrë a ia hyj një pune, duke marrë mbi vete përgjegjësinë për ta kryer mirë; jam i aftë ta kryej një punë ashtu si duhet; marr përsipër (diçka). 2. (dikujt a diçkaje). E marr nën mbrojtjen time, e ruaj dhe e ndihmoj me gjithçka; marr gjithë përgjegjësinë për të dhe e përkrah a e mbështet me të gjitha mundësitë; e kam marrë (e mbaj) nën sqetull (dikë). E gjeti të zotin (puna) ra diçka në duar të sigurta, e mori përsipër një punë ai që mund ta bëjë më mirë; e gjeti (guri) vendin. *Mall pa zot (belik) shpërf. Qan *dyfeku për zot. Vetë zot e vetë shkop (dikush) i plotfuqishëm, që bën siç do vetë, që nuk varet nga të tjerët, por që vendos e urdhëron vetë ai; që s’pyet për të tjerët; vetë vali e vetë kadi (myfti); vetë kadi e vetë myfti; ka (në dorë) edhe gurin edhe arrën; pret e qep.
ZOTÍM,~I m. sh. ~E, ~ET Premtim që jepet për të bërë diçka në një kohë të caktuar, fjala e dhënë për diçka. Zotime të mbajtura. Zotime konkrete. Mori zotim. E mbajti (nuk e shkeli)…
Shfaq përkufizimin e plotë →
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Fjalë që rimojnë ose mbarojnë me të njëjtat germa.
Kërko forma në përkufizime ose shembuj. _
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë