Fjalori
ZBUT

ZBUT (ZBUS) vep., ~A, ~UR kal. 1. E bëjbutë në të prekur, i heq ashpërsinë; e bëj më të butë një gjë të fortë a të thatë, zakonisht duke e njomur me një lëng, e bëj si brumë, e zbruj; e bëjbutë një metal a diçka tjetër, duke e nxehurzjarr, që të përpunohet lehtë; kund. ashpërsoj. Zbut pëlhurën (shajakun, lëkurët). Zbut bukën (koret) në qumësht. Zbut llaçin. Shiu e zbuti tokën (dheun). Zbut me nxehtësi. Zbut dyllinzjarr. Zbut telin. Kremi ta zbut lëkurën. Qumështi ia zbuti fytin. Ia zbuti plagën me melhem. Vaji zbut armën. (fj. u.).
2. E bëj pakbutë e të njomë duke e spërkatur me ujë; spërkat. I zbuti rrobat para se t'i hekuroste. E zbuti duhanin, pastaj e griu. Pa i zbutur petët me ujë.
3. E bëj më të këndshëm e më të pëlqyeshëm për veshin a për syrin; e bëjshtruar e të ëmbël, i heq vrazhdësinë; ia ul forcën, e bëjpakashpër; kund. ashpërsoj. Zbut zërin. Zbut dritën. Zbut ngjyrat. Zbut zhurmat. Zbut tonet. - Nuk ka për ta zbutur gjuhën ky njeri!
4. fig. I ul forcën diçkaje; e bëjpakashpër; pakësoj dallimet ndërmjet gjëravendryshme; kund. ashpërsoj. E zbuti muhabetin. Ia zbuti zemërimin (inatin). I zbuti grindjet (mosmarrëveshjet). E zbuti kritikën (dënimin). Zbut dhembjen (hidhërimin, shqetësimin, ankthin). Zbut shpërpjesëtimet (dallimet). E zbuti qëndrimin ndaj më të rinjve. Zbut vendimin. Zbut masat parandaluese. Për të zbutur dhembjet përdoret gjethja e mëllagës. I zbuti rregullat kundër ndotjes nga metani. Fundjavazbutjavën përvëluese.
5. E kthej nga gjendja e egërgjendjebutë, e bëj shtëpiak që t'i shërbejë njeriut, e mësoj që të rritet e të jetojë bashkë me njeriun (për kafshët e egra); e bëjbutë një dru të egër, duke e shartuar; kund. egërsoj. Zbutën kafshët e egra. E zbuti ariun (tigrin). Zbut kumbullën (dardhën, mollën). Druja zbut derrin. (fj. u.).
6. E bëjurtë, të shtruar e të dashur, e bëjarsyeshëm e të bindur; i heq zemërimin, e qetësoj, e bëj dashamirës; kund. egërsoj. E zbuti shokun. Është zbutur fare. E zbuti me fjalëmira. Atë s'e zbut gjë. Kalin e zbutim edhe me thupër, njeriun e zbutim me fjalë. (fj. u.). Fjala e ëmbël thërret miq, ajo zbut e pajton armiq. (fj. u.).
7. E bëjpakpjerrët; e bëjketë një sipërfaqe më të sheshtë, e sheshoj. Zbut rrugën (pjerrësinë, faqen e kodrës). I zbutën tokat djerr. Kjo rrugë dhish e zbut pak shpatin e malit për t’u ngjitur.
8. vet. v. III E bën më të ngrohtë, e bënpakashpër, e bën më të mirë (për kohën, për klimën etj.); kund. ashpërsoj. Shiu e ka zbutur kohën. Pyjet e zbutin klimën.
9. Ia ul gradën, ia ul fortësinë duke i futur ujë, e bëj më të butë (për pijet alkoolike); ia heq një pjesëkripërave minerale (për ujin); kund. forcoj. Zbut rakinë (uzon, verën). Zbut ujin.
Sin.: butësoj, zbruj, brumëzoj, brydh, zbrumoj, qull, qulltoj, squll, lëngëzoj, bëltuç, dyllëçit, tutëloj, fashit, qetësoj, urtësoj, urtoj, rrumbullakos, shuaj, porrit.
Ia zbuti *brinjët (dikujt) keq. Ia zbuti *kurrizin (shpinën) (dikujt) keq.


Rezultate të ngjashme

►ZBÚT/EM jovep. ~A (u), ~UR 1. vetv., vet. v. III Bëhet më e butë në të prekur, i hiqet ashpërsia; bëhet më e butë një gjë e fortë a e thatë, zakonisht duke u njomur me një lëng, b…

Shfaq përkufizimin e plotë →

ZBÚTJ/E,~A f. 1. Veprimi kur zbut dikë a diçka; ulja e shkallës së fortësisë së diçkaje të fortë a të thatë për ta bërë më të butë; heqja e ashpërsisë, të bërit i butë në të prekur…

Shfaq përkufizimin e plotë →

ZBUT/ÓJ vep., ~ÓVA, ~ÚAR kal. 1. Zbut.2. kopsht. Shartoj një pemë të egër me një lloj peme të butë.

Shfaq përkufizimin e plotë →

ZBÚTUR (i, e) mb. 1. Që është bërë i butë në të prekur; që i është hequr ashpërsia; që është bërë si brumë, zakonisht duke u njomur me ujë, i zbrujtur (për një gjë të fortë a të th…

Shfaq përkufizimin e plotë →

ZBÚTUR,~IT (të) as. Zbutje.

Shfaq përkufizimin e plotë →

ZBÚTË,~A bot. (lat. Quercus cerris) Qarri.

Shfaq përkufizimin e plotë →

ZBÚTËS,~E mb. 1. Që shërben për të zbutur diçka të fortë ose të thatë; qetësues; që zbut diçka të fortë a të thatë. Lëndë zbutëse. Krem zbutës për lëkurën. Banjë zbutëse. Makinë zb…

Shfaq përkufizimin e plotë →

ZBÚTËS,~I m. sh. ~, ~IT 1. Ai që merret me zbrutjen e kafshëve të egra, ai që zbut kafshët e egra. Zbutës egërsirash (gjarpërinjsh). Zbutësi i tigrave (i luanëve). Zbutës i kuajve.…

Shfaq përkufizimin e plotë →

ZBÚTËS/E,~JA f. sh. ~E, ~ET 1. Ajo që zbut kafshët e egra.2. Lëndë a diçka tjetër, që shërben për të zbutur diçka të fortë ose të thatë. Zbutëse rrobash.

Shfaq përkufizimin e plotë →

Kliko këtu për të parë përdorime të mundshme të kësaj fjale (ose të ngjashme) në përkufizime të fjalëve të tjera (rezultate në kontekst)

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.