Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
ZBULÚAR (i, e) mb. 1. Që i është hequr a i ka rënë mbulesa, veshja a mbështjellja, që është zbuluar; që nuk ka mbulesë a mbështjellje; kund. i mbuluar. Makinë e zbuluar. Me fytyrë të zbuluar. Vend i zbuluar. Instalime të zbuluara (tek.). Pjesët e zbuluara të trupit. Është gjysmë i zbuluar. Krahët e zbuluar i dukeshin edhe më të gjatë.
2. fig. Që nuk mbrohet a nuk mbulohet prej ndokujt; që ka mbetur pa ndihmë e përkrahje. Sektor i zbuluar. Lojtar i zbuluar (sport.). Mbeti i zbuluar.
✱Sin.: i zhveshur, i hapur, i pambuluar, i çmbështjellë, i zgaqur, i shpërveshur, i pastrehë, i pambrojtur.
ZBULÚAR ndajf. 1. Pa veshje, pa mbulesë ose pa mbështjellje, pa u mbuluar; kund. mbuluar. Mbahet zbuluar. Fle zbuluar.
2. fig. Pa qenë i fshehur, hapur, sheshit. Ka nxjerrë zbuluar qëndrimin e tij. - Dhe këto i bën zbuluar, pa pikë përgjegjësie!
3. fig. Pa mbrojtjen e ndokujt, pa u mbuluar prej ndokujt; pa ndihmë e pa përkrahje. Bujqësia ka mbetur zbuluar. Ka lënë zbuluar pjesën më të madhe të qytetit.
✱Sin.: zhveshur, lakuriq, hapur, sheshit, haptas, haptazi.
♦ Me *bark zbuluar. Ka fjetur zbuluar (dikush) iron. nuk qenka në qejf, nuk qenka mirë nga gjendja shpirtërore; është mahmur. E la zbuluar. 1. (dikë) E la dikë pa mbrojtje e pa përkrahje, nuk i gjendet kur ka nevojë, s’i ndodhet në rrëzik a në vështirësi; i hoqi velenxën (dikujt). 2. (diçka). Nuk kujdeset më vetë për një punë, për një veprimtari, për një fushë etj. dhe nuk la njerëz të tjerë të merren me të.
ZBUL/OJ vep., ~ÓVA, ~ÚAR kal. 1. Ia heq ose ia ngre mbulesën një njeriu a një sendi, ia heq veshjen një trupi ose mbështjelljen diçkaje; heq, çmbështjell; kund. mbuloj. Zbuloi fytyrën (krahët, këmbët, kurrizin, gjoksin). Zbuloi bustin (pllakën përkujtimore). Zbuloi tasin (tenxheren). Zbuloi kosin. Zbuloi gropën. Zbuloi makinën. Zbuloi çatinë. Mbulo kryet e zbulo prapanicën. (fj. u.).
2. Gjej diçka të mbuluar në tokë duke gërmuar etj., pasi e kam kërkuar për njëfarë kohe; bëj që të duket, bëj që të dalë në dritë diçka e fshehur a e mbuluar. Zbuloi thesarin. Zbuluam vendvarrimin e Skënderbeut. Zbuluan muret (themelet) e kështjellës. Zbuluan një vendburim të ri (rezerva të mëdha nafte). Shiu ia zbuloi rrënjët misrit.
3. Gjej për herë të parë një vend të panjohur; arrij të gjej për herë të parë, të përcaktoj mirë dhe të bëj të njohur për të tjerët diçka të panjohur, nxjerr në dritë për herë të parë diçka që nuk njihej më parë; bëj një zbulim, shpik. Zbuloi një ishull të ri. Zbuloi strofkën e dhelprës. Zbuloi një gjuhë të panjohur. Zbuloi radioaktivitetin. Zbuloi një ligj të fizikës (të natyrës).
4. E diktoj dikë që mundohet të fshihet a që e kërkoj; gjej diçka të fshehtë, diktoj diçka që është bërë në fshehtësi; nxjerr në shesh, marr vesh një të fshehtë. E zbuluan armikun. Zbuloi tanket (artilerinë) e armikut. Zbuloi vrasësin (vjedhësin, dëmtuesin). Zbuloi krimin (vjedhjen, tradhtinë, kurthin). E zbuloi me kohë.
5. fig. Arrij të marr vesh, arrij të kuptoj diçka që nuk e dija a që nuk e kisha kuptuar më parë; arrij të përcaktoj qartë diçka, duke u menduar, duke bërë analizë e duke nxjerrë përgjithësime, gjej; nxjerr në shesh. I zbuloi mendimin. Zbuloi shkakun (gabimet, dobësitë, të metat, anët e dobëta). Zbulon mundësi të mëdha. Zbuloi si ka qenë e vërteta. Zbuluan rrugë (metoda, mënyra) për të rritur prodhimin. Zbulon tiparet e ndryshme të heronjve. Ç’bluan mendja i zbulon zemra. (fj. u.). Mos e zbulo gunën. (fj. u.).
6. I bëj të ditur dikujt një vendim, një çështje, një gjendje etj., i njoftoj; parashtroj, shtjelloj para dikujt. Zbuloi para botës gjendjen e vërtetë të emigracionit.
✱Sin.: zhvesh, heq, çmbështjell, nxjerr, diktoj, vërej, pikas, gjej, qit, shquaj, shpik, shpërfaq, njoftoj, parashtroj, shtjelloj, mësoj.
♦ Ka zbuluar Amerikën! (dikush) iron. kujton se thotë ndonjë gjë të madhe, të re, të panjohur a të zgjuar, të cilën e dinë të gjithë prej kohësh. I zbuloj (i nxjerr) *rrënjët (diçkaje).
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë