Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
VÁRUR (i, e) mb. 1. Që është i kapur në pjesën e sipërme në një gozhdë, në një çengel, në një tel etj., që ka ngecur a është lidhur diku e rri pezull. Rri i varur. Peshqit ishin të varur në telat e rrjetës. Vazoja e porcelanit ishte e varur mbi murin e sallës.
2. Që është mbytur duke i shtrënguar fytin me litar (i dënuar). Në shtëpinë e të varurit nuk duhet zënë në gojë litarin. (fj. u.). E gjetën të varur.
3. Që është ulur poshtë; i përkulur; i lëshuar poshtë. Me duar të varura. Me supe të varura. Me faqe të varura. Rri me këmbë të varura.
4. I pjerrët, jo i sheshtë. Vend i varur. Vend i varur drejt fushës. Shpate të varura.
5. Që është nën varësinë a nën urdhrat e dikujt, që përgjigjet para tij për diçka, që i merr urdhrat e udhëzimet prej andej; që është në dorë të dikujt, që s'ka pavarësi. Vend i varur politikisht (ekonomikisht).
6. fig. Që nuk është zgjidhur përfundimisht, që ka mbetur pezull. E la punën të varur. Çështja ka mbetur e paqartë, e lanë të varur.
7. gjuh. Që ka varësi gramatikore nga një gjymtyrë tjetër; i nënrenditur. Gjymtyrë e varur. Fjali e varur fjali e nënrenditur.
✱Sin.: i lëvarur, i ulur, i rënë, i rrëpirët, pezull, i pazgjidhur, i ndërvarur, i kushtëzuar, i vithisur.
♦ Me *buzët të varura (varur). Me *hundë të varura (varur). Si i varur në *hënëz.
VÁRUR,~A (e) f. sh. ~A, ~AT (të) Të qenët e varur, ajo që është mbytur duke i shtrënguar fytin me litar (e dënuar). Së varurës nuk i dihet varri. Të varurat e kampit nazist.
♦ Me *buzët varur (të varura). Me *hundë varur (të varura). Nuk na la *armët varur (dikush) iron. S’e la *dyfekun varur (dikush) iron. Nuk la *kërrabën varur(dikush) iron. E lë varur (dikë a diçka) nuk e ndaj se ç’duhet bërë me dikë a me diçka, nuk e zgjidh as këtej e as andej; nuk merrem me të; e lë pezull. I mban buzët varur (dikush) është i mërzitur a i zemëruar; nuk flet e rri si i zymtë; është i pakënaqur; i vari (i lëshoi) buzët një pëllëmbë. Mbeti (është) varur (*pezull). Me *turinj varur.
VÁRUR ndajf. 1. Në mënyrë të tillë që pjesa e poshtme e diçkaje që varet të rrijë në ajër në njëfarë lartësie nga toka, pa u mbështetur; pezull. Rri (qëndron) varur. Mbeti varur. Shkoi e mori torbën që e kishte lënë varur në një shelg.
2. fig. Pa u përfunduar a pa u zgjidhur, pezull. E la punën varur. E la varur atë zgjidhje. Në qoftë se nuk i mbaron punën, mos e mbaj varur tjetrin. Mbeti varur.
VAR vep., ~A, ~UR 1. kal. Kap diçka te pjesa e sipërme në një gozhdë, në një çengel, në një tel etj., e ngec a e lidh diku në mënyrë të tillë që të rrijë pezull. Var llambën. Var xhaketën (pallton). Var pikturën (tablonë, portretin). Var në gozhdë (në çengel). Var kusinë në vargua. Vari pushkën në mur.
2. kal. Ngjit diçka në mur, e vë në mur a në një vend tjetër të dukshëm për ta parë të tjerët. Var listën (shpalljen). Var një banderolë. Varëm një stendë në korridorin kryesor të shkollës.
3. kal. I vë dikujt litarin si lak në grykë, e lidh a e tërheq sipër dhe e mbyt, ia lidh litarin në qafë dhe e shtrëngoj që të vdesë. E varën në litar. E varën fashistët.
4. kal. Ul poshtë, përkul diçka; e zbres tatëpjetë, e çoj poshtë. Vari kokën. Vari krahët (këmbët). I vari dhitë malit.
5. fig. bised., kal. (me trajtë të shkurtër përemërore) Tregoj pak kujdes ose vëmendje për dikë a për diçka, nuk i kushtoj vëmendjen e duhur, e lë pas dore; e lë mënjanë, e braktis tërësisht. Ia vari punës (detyrës). Ai ua varte mësimeve. Ia vari të sëmurit. Ua vari pleqve.
6. fig., kal. (me pjesëzat mohuese nuk, s’, mos). Nuk e vlerësoj e nuk e nderoj dikë, nuk ia dëgjoj fjalën, e shpërfill dikë a diçka, as që pyes fare për të. Ai nuk ua varte veshin këshillave të tyre.
7. fig., kal. Mbështet një shpresë, fatin etj. te dikush a te diçka. I varëm shpresat tek ai. Të gjitha shpresat i kanë varur tek ata.
8. fig. bised., kal. I ngarkoj dikujt një punë a një detyrë, ia bëj barrë dikujt. Ia varën atë këmborë. Ma varën mua atë punë. Ma varën mua atë detyre.
✱Sin.: lëvar, kacavar, ndej, përvar, vjerr, nder, lëshoj, ul, vjegoj, ndërvar.
♦ E var në *akull (dikë) mospërf. E vari në *grremç (diçka). Nuk ia var *hejbetë (dikujt) mospërf. I vari (i lëshoi) *hundët (një pëllëmbë) (dikush). S’ia var *kapistallin (dikujt) keq. I varën *këmborën (dikujt) mospërf. Nuk ia var *këmborën (dikujt) mospërf. Vari *kokën (kryet) (dikush). Vari kryet (*kokën) (dikush). I varën (i vunë) *legenin (dikujt) mospërf. Ia vari *lëkurën (dikujt). Do varur për *llape (dikush) përb. Ia vari (ia la) në *qafë (për qafe) (dikujt). I var *shpresat (te dikush a te diçka). I varën (i vunë) *teneqenë (dikujt) mospërf. Nuk ia var *torbën (trastën) (dikujt) mospërf. I vari (i uli) *veshët (dikush). Nuk ia var *veshin (dikujt a diçkaje). I varën *zilen(dikujt) mospërf.
VARÚL/E,~JA f. sh. ~E, ~ET Enë e madhe prej druri që shërben për të mbajtur verë, bulmet, turshi etj. varelë. Varule për verë. Varulet e drurit.✱Sin.: sheke, vozë, kade, tinar.
Shfaq përkufizimin e plotë →VARUNÍ,~A f. sh. ~, ~TË Vartësi.
Shfaq përkufizimin e plotë →VARÚN/Ë,~A f., fet. Një nga perënditë e Rig Vedës; sovran i gjithësisë dhe rojë e ligjit kozmik; në hinduzmin e mëvonshëm njihet si perëndi e ujërave.
Shfaq përkufizimin e plotë →
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë