Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
ÚR/Ë,~AI f. sh. ~A, ~AT 1. Mbikalim prej druri, prej betoni, prej guri etj. mbi një lumë a mbi një rrjedhë tjetër uji. Urë e varur urë që mbështetet në litarë çeliku. Urë me harqe. Këmbët e urës. Mos u bëj urë e vig, të kalojë sipër i mirë e i lig. (fj. u.). Kur s’ka urë, edhe vau është i mirë. (fj. u.).
2. Diçka e ngjashme në trajtë harku, që shërben kryesisht për të lidhur dy gjëra a për të lidhur dy pjesë. Ura e syzeve (e vinçit). Ura e supit (anat.). Ura e këmbës (anat.) pjesa e thelluar e shputës së këmbës. Urë dhëmbësh pllakë që mban dhëmbët e vënë duke i lidhur me dy dhëmbë të shëndoshë. Ura e violinës copëz dërrase në trupin e veglës, mbi të cilën mbështeten telat.
3. fig. Ndërlidhje që vendoset ndërmjet dy palëve, ndërmjet dy anëve etj. për të arritur diçka; diçka që lidh dy anë. Urë pajtimi. I preu urat me dikë. Shërben si urë kalimi.
4. sport. Përkulja që merr trupi i ngritur hark, kur mbështetemi me duar e me kokë prapa. Bëri urën.
5. spec. Kullë në anije ose në disa makina, ku qëndrojnë për të vrojtuar a për të drejtuar. Ura e komandimit.
6. Kulmar. Ura e çatisë.
7. Pjesa e poshtme e parmendës, e cila mbështetet në tokë.
8. Druja e poshtme e zgjedhës së qeve.
♦ Bëhem urë e gurë lodhem e robtohem në punë, përpiqem me të gjitha fuqitë për të përballuar vështirësitë e jetës e për të fituar diçka; i qëndroj me këmbëngulje e me durim çdo pune të rëndë a çdo vështirësie; bëhem copë (copë e gojë, copë e thërrime). Iu bë urë (e vig) (dikujt) iu përul, iu nënshtrua plotësisht dhe e lë të bëjë çdo gjë me të, ia pranon çdo kërkesë, urdhër a dëshirë pa e kundërshtuar kurrë dhe me bindje të plotë e me përulësi; i zgjati (i shtriu) qafën; iu bë baltë (e pluhur). Bëri një urë në det (dikush) i bëri një të mirë të madhe dikujt; u lidh me dikë (zakonisht për t’u fejuar a për t’u martuar ose për të lidhur miqësinë me një tjetër). Bën urë me gëzhdalla (dikush) iron. ndërmerr një punë pa e ditur si bëhet ose pa pasur mjetet e nevojshme; me fjalë është i zoti të bëjë gjithçka; mbush pusin me pështymë (me gjilpëra); e mat detin me lugë; e than detin me lugë; e korr livadhin me gërshërë. Hedh (ngre) një urë (ura) krijoj mundësi për t’u lidhur a për t’u afruar me dikë ose për të bashkuar dy gjëra, bëj një hap drejt afrimit; bëj një hap miqësor e mirëkuptimi, afrohem me dikë. Është (ka mbetur) (ende) tek ura (dikush) iron. nuk ka ndryshuar fare, ka ngelur me të vjetrën a ka mbetur prapa të tjerëve; nuk ka marrë vesh se ç’bëhet përreth dhe nuk ka mësuar nga zhvillimet e reja; mbeti në bisht (në bisht të urës, te bishti i urës). *Këmba (këmbëza) e urës. Mbeti në *bisht (në bisht të urës, te bishti i urës) (dikush) përçm. Mbeti te *këmbëza e urës (dikush). I pres urat (me dikë) i këput lidhjet me dikë, nuk jap e nuk marr më me të, nuk dua të kem të bëj më me të; i prish curlet. Nuk i shkon kali (gomari) në urë (dikujt) nuk ia arrin qëllimit, nuk i del ashtu si e kishte parashikuar; nuk ia hedh dot dikujt, nuk i ecën me dikë a për diçka; nuk i shkon kali (gomari) në udhë. Urë mbi gurë njeri i fortë, trim dhe i paepur; dru arre; lis i lartë. Urë kalimi mjet a mënyrë për të arritur në një gjendje tjetër, për të lidhur dy gjëra të ndryshme etj. Urë pa këmbë mospërf. njeri jo i sigurt e i paqëndrueshëm, njeri pa themel, të cilit nuk mund t’i zësh besë, tek i cili nuk mund të mbështetesh. Urë pa qemer diçka jo shumë e qëndrueshme dhe e pasigurt, diçka e dobët, që s’mund t’i besosh, që s’të mban a që mund të shembet lehtë.
ÚR/Ë,~AII f. sh. ~Ë, ~ËT Copë druri, kopaçe që është e ndezur ose që vazhdon të digjet në zjarr. Urë e ndezur. Urët e zjarrit. Afroj (shtyj) urët. Shkrep urët. E ndezi me urë. - U bëfsh urë e zezë! (mallk.)
♦ U bë urë e zezë. 1. (dikush a diçka). U nxi shumë; u bë sterrë. 2. (dikush). U mërzit e u dëshpërua jashtë mase, u pikëllua; u zymtua, u nxi nga inati; u bë sterrë (në fytyrë). U fryn urëve (dikush) shih shtyn (shkrep, ngacmon) urët (dikush). Luan (trazon) urët (dikush). 1. E nxit një punë që të marrë vrull e të kryhet sa më shpejt, bën përpjekje për ta shpejtuar diçka; bën që diçka të ecë, të zhvillohet më tej etj.; e shpon, e ngacmon, s’e lë me aq. 2. keq. shih shtyn (shkrep, ngacmon) urët (dikush). S’ia kam parë (s’ia njoh, s’ia di) urët e zjarrit (dikujt) përçm. nuk kam qenë asnjëherë tek ai; s’i kam vajtur asnjëherë në shtëpi; nuk dua t’i shkoj; nuk ia kam shkelur pragun (derën); nuk ia kam parë derën mospërf.; kund. nuk e lë rrugën (udhën) të mbijë bar (dikush) iron. Shtyn (shkrep, ngacmon) urët (dikush) nxit më shumë një sjellje ose një veprim të keq a të gabuar; shtyn dikë të hyjë në sherr me një tjetër ose që të acarohet më tej një grindje a një mosmarrëveshje; i shpon të tjerët prapa krahëve që të grinden më shumë; luan (trazon) urët3; i fryn zjarrit; i fryn farkës; i hedh benzinë (vajgur) zjarrit; fut fite. (Vjen) me urë në dorë (dikush) djeg e shkreton ç’gjen përpara; është zjarrvënës; (vjen) me pishë në dorë.
ÚRËS,~I m. Gur i gjatë ku mbështeten urët e zjarrit në vatër; hekur me këmbëza që vihet në oxhak për të mbajtur lart urët e zjarrit, demiroxhak, unak.✱Sin.: unak, demiroxhak, magja…
Shfaq përkufizimin e plotë →ÚRËT (i, e) mb. 1. I uritur.2. fig. I etur për arsim e dije. ✱Sin.: i uritur, i etur.
Shfaq përkufizimin e plotë →URËTÍ,~A f. Uri. Urëti e madhe.
Shfaq përkufizimin e plotë →URËTÍM,~I m. Veprimi a gjendja kur dikush është i urtuar; uri.
Shfaq përkufizimin e plotë →URËT/ÓJ vep., ~ÓVA, ~ÚAR 1. jokal. Kam uri të madhe; zijosem. 2. kal. E lë pa ngrënë, bëj të ketë uri. 3. fig., jokal. Kam dëshirë të madhe për diçka.
Shfaq përkufizimin e plotë →URËTÚAR (i, e) mb. Që e ka marrë uria, i uritur. Ujk i urëtuar. Ishin të urëtuar.
Shfaq përkufizimin e plotë →ÚRËZ,~AI f. sh. ~A, ~AT 1. Pjesa e poshtme e parmendës; druja e poshtme e zgjedhës; pjesa mbi shtizën e qerres, që lidhet me zgjedhën.2. Kular1.3. Hark i metaltë rreth këmbëzës së …
Shfaq përkufizimin e plotë →ÚRËZ,~AII f. sh. ~A, ~AT vjet. Vendi përballë këmbëzës, ku vihej baruti (tek armët e vjetra me zjarr). ✱Sin.: urë, urezë, kular.
Shfaq përkufizimin e plotë →URËZÁK,~U m. sh. ~Ë, ~ËT Unak, urës, demiroxhak. Urëzakët e vatrës. ✱Sin.: unak, urës, demiroxhak
Shfaq përkufizimin e plotë →URËZÍM,~I m. sh. ~E, ~ET Veprimi kur dikush bëhet urë për dikë.
Shfaq përkufizimin e plotë →
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë