Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
TÓK/Ë,~AI f. sh. ~A, ~AT 1. vet. nj. Planeti ynë, si një nga planetët e sistemit diellor; rruzulli i këtij planeti me pjesën e fortë e me pjesën ujore, si edhe shtresa e gaztë (atmosfera) që e rrethon; planet ku jeton njerëzimi në tërësi; botë. Rruzulli i Tokës. Boshti i Tokës. Korja e Tokës. Bërthama (qendra) e Tokës. Ekuatori i Tokës. Meridianët e Tokës. Jeta në Tokë. Lindja e jetës në Tokë. Toka dhe Dielli. Toka rrotullohet rreth Diellit. Toka është e rrumbullakët.
2. Pjesë e fortë e rruzullit tonë në kundërvënie me ujin a e kufizuar prej tij. Tokë e mbyllur. Toka e bregdetit. Në tokë e në det. Zbriti (zbarkoi) në tokë. Doli në tokë. E nxori në tokë. Uji lag tokën.
3. Kore e rruzullit tonë në tërësinë e saj a në një pjesë të caktuar; shtresë e sipërme e kësaj koreje; lëndë e fortë a e shkrifët, që përbën koren e rruzullit tonë; dhe. Tokë e bardhë (e zezë, e verdhë, e përhime). Tokë e hedhur. Lëkundje të tokës tërmet, shkundullimë. Shembjet (shkarjet) e tokës. Rrëshqitje e tokës. E futi në tokë. E nxori nga toka.
4. Rrafsh, në të cilin qëndrojnë e lëvizin njerëzit, kafshët etj., sipërfaqe, truall. Ulem (shtrihem) në tokë. Rri (bie) në tokë. Ngrihet mbi tokë. Zhvillohet në tokë. Vë këmbën (gjurin) në tokë. Prek tokën ulet (avioni). U ngrit nga toka fluturoi (avioni). Zuri tokë. Shkeli në tokë. Preku tokën. U bë njësh (rrafsh) me tokën.
5. Copë trualli që e punojmë dhe e mbjellim me bimë bujqësore, me pemë, me bar etj.; arë, vresht, pemishtë etj.; vend i kufizuar, i punuar a në gjendje natyrore, që e ka dikush në pronësi dhe e përdor për diçka. Tokë e vogël (e madhe). Tokë pjellore. Tokë e ujitur (nën ujë). Tokë e punueshme. Tokë djerre. Tokë buke. Tokë për vreshta ( për duhan, për pyje, për kullotë). Tokat e kishës (e teqesë). Kullimi i tokës. Pjelloria e tokës. Punojmë (lërojnë, mbjellin) tokën. Hapën tokë të re. Pasurohet (varfërohet) toka. Lejohet shitja (blerja) e tokës.
6. Sipërfaqe e pakufizuar; pjesë e sipërfaqes së rruzullit tonë ashtu siç është. Tokë e zhveshur (e veshur). Toka të panjohura (të pafundme).
7. gjeol. Shtresë gjeologjike me ndërtim të veçantë nën ndikimin e faktorëve kimikë, biologjikë etj. Tokë ranore (argjilore, gëlqerore). Tokë e kripur. Përbërësit e tokës. Shkenca mbi tokën gjeologjia.
8. lart. Vend, shtet; atdhe. Toka arbërore. O toka ime! Toka mëmë mëmëdheu. Toka e etërve (e të parëve) tanë atdheu. E duam tokën tonë.
9. Pjesë e parë e emërtimeve të pathjeshta që lidhen më disa emërvende. Toka e Franc Jozefit Toka e Re.
✱Sin.: tokë, dhe, botë, rruzull, sipërfaqe, terë, stere, shesh, truall, territor, terren, pronë; arë, fushë, vend, shtet, atdhe.
♦ Sa *bari i tokës. Kur të bashkohet (të puqet) *qielli me tokën iron. U bë rrafsh me *tokën (dikush a diçka). E bëri rrafsh me *tokën (diçka). E bëri të puthë tokën (dikush) e mundi, e mposhti, e rrëzoi përdhe dikë; e bëri të hajë bar. S’i bie fjala në tokë (dikujt) nuk thotë asnjë fjalë pa vend dhe e dëgjojnë të gjithë të bindur, e di se ç’flet, nuk flet kot; është i pjekur e i matur; është i zgjuar. Bie me këmbë në tokë (dikush) nis të njohë jetën e vërtetë a rrethanat, në të cilat punon e vepron; nuk rron më me ëndrra, nuk fluturon kot më kot; e kupton më mirë jetën, i sheh gjërat ashtu siç janë; bëhet realist. Ra për toke (dikush) u pikëllua, e vuajti shumë diçka. I digjet (i ndizet) toka (trualli) nën këmbë (dikujt). 1. E presin kudo me luftë të ashpër, gjen qëndresë të fortë; nuk e lënë të qetë a që të zërë vend; iu bë vendi zjarr. 2. Nuk i rrihet në një vend, rri si mbi prush; iu bë vendi zjarr. I dridhet (i rrëshqet) toka (trualli) nën këmbë (dikujt). 1. Gjen qëndresë të fortë dhe nuk po e mban dot të pushtuar një vend; nuk është i sigurt e i plotfuqishëm, po i lëkundet pushteti i vet. 2. Mezi mbahet, shkon drejt rënies e drejt shkatërrimit. Fiton tokë (truall) (diçka) forcohet ndikimi a zgjerohet veprimi i diçkaje; përhapet, shtrihet në hapësirë; fiton terren libr.; kund. humb tokë. Për *gaz të tokës (të dynjasë). M’u hap toka (nën këmbë) rashë në një gjendje të vështirë e s’di ku të futem nga turpi; u lemerisa. Humb tokë (diçka) dobësohet ndikimi a ngushtohet veprimi i diçkaje; kufizohet në hapësirë; rrëgjohet a humb diçka e fituar; humb terren libr.; kund. fiton tokë. (Janë) si *qielli me tokën. S’e ka toka (dikë) shih nuk e ka shokun (dikush). Sa të ketë *qiell e tokë (e dhe). *Kripa e tokës. S’e lë të bjerë në tokë (*përdhe) (dikë a diçka). *Marrja e tokës përçm. S’më mban toka (dheu). 1. shih s’më mban vendi1. 2. v. III (diçka). Nuk durohet, nuk mund të pranohet kurrsesi (një veprim i ulët, një sjellje shumë e keqe etj.); s’e mban qielli. S’e prek tokën (dikush). 1. I duket vetja se kushedi ç’është, mbahet me të madh; nuk përmbahet, fluturon; e mban hundën përpjetë. 2. Nuk ka lidhje me njerëzit, nuk e njeh jetën e gjallë; nuk është realist. Puth tokën (truallin) (dikush). 1. Është kërrusur shumë, i ka dalë kurrizi, është palosur më dysh (nga pleqëria a nga një sëmundje). 2. Përulet me nderim përpara dikujt; bie në gjunjë para dikujt a para diçkaje; i përlëkuret a i lëpihet dikujt. 3. Bie i vdekur përtokë. As në *qiell e as në tokë (as në dhe). (Sikur) *qielli me tokën të puqen! Rri në tokë! iron. jo more!; eja në vete! (kur dikush thotë diçka shumë të çuditshme e të pabesueshme); ulu ca!2; ulu (poshtë) se të panë! Shket (rrëshqet) në tokë të thatë (dikush) nuk është shumë i zoti dhe e pëson keq edhe në kushte të mira; nuk di të mbahet si duhet a të shfrytëzojë rrethanat e favorshme. Me *shpinë në tokë (përdhe). (Taktikë, politikë) e tokës së djegur libr. shkatërrim i plotë i çdo gjëje, që lë prapa një ushtri pushtuese ose një grup shoqëror në një vend. Tokë (fushë) djerrë diçka e panjohur a e pastudiuar fare; diçka e paprekur a e pashfrytëzuar fare. I vari *hundët në tokë (dikush) keq.
TÓK/Ë,~AII f. sh. ~A, ~AT Pllakë e metaltë, së cilës i bien për të dhënë një shenjë; disk hekuri a druri, i përdorur në vend të kambanës, për të njoftuar besimtarët në kishë; tingëllimë e saj; çangë. Toka e punës (e pushimit). Toka e drekës. Ra toka. Fillojnë punën kur dëgjojnë tokën. Ndërpresin punën kur bie toka.
TOK vep., ~A, ~UR 1. Grij mishin me satër mbi një dërrasë ese e rrah mbi të derisa të bëhet i përshtatshëm për qofte. Tok mishin.
2. Rrah me çekiç mbi një kudhër pjesën e kosës, të draprit etj, për ta mprehur; kalit gurin e mullirit me çekan; kalit. Tok draprin (kosën). Tok gufin e mullirit. Tok me çekiç (me çekan).
3. Trokas, i bie derës. Toku derën. Dikush po tok.
4. I jap e i shtrëngoj dorën dikujt për ta përshëndetur kur takohem me të, kur lidhim një fjalë, kur ndahem prej tij etj. Tokën duart. Toke një herë si burrat! Eja ta tokim! Tashti toke këtu! I toku të gjithë me radhë.
5. Përpjek a takoj gotën e pijes me dikë kur ngre dolli, çokas. Tokën gotat. Toke me mua!
6. Bashkoj, përziej, bëj tok. Tok miellin me vezë.
►TÓK/EM jovep., ~A (u), ~UR vetv. I jap e i shtrëngoj dorën dikujt; përshëndetem me dikë, takohem. U tok me shokun. U tokën e u përqafuan.
Shfaq përkufizimin e plotë →
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Fjalë që rimojnë ose mbarojnë me të njëjtat germa.
Kërko forma në përkufizime ose shembuj. _
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë