Fjalori
THIKË

THÍK/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT 1. Mjet i vogël me një presëgjatëmetaltë e me një dorezë prej druri a prej një lënde tjetër, që përdoret për të prerë bukë, mish, pemë, perime, në mjekësi etj. Thikë e mprehtë. Thikë buke. Thika e duhanit. Thikë operacioni. Thikë me majë. Thikë me dy presa. Thikë sharrë. Doreza (presa, maja) e thikës. Tehu i thikës. Mpreh thikën. E preu (e griu, e theri, e çau) me thikë. I nguli thikën. I ra me thikë.
2. Pjesë e metaltë dhe e mprehtë e një almiseje, e një pajisjeje etj., që shërben për të prerë a për të grirë diçka ose për të lëmuar a për të rrafshuar sipërfaqen e diçkaje. Thikë rrethore. Thikë prerëse (ndarëse). Thika e zdrukthit. Thika e tornos. Thika e parmendës. Thika e makinës grirëse.
3. fig. Vend shumë i pjerrët, që vjen gati pingul. Shkuan nëpër rripa e thika.
4. si mb. Që është shumë i pjerrët; që vjen a që zbret gati pingul. Vend thikë. E përpjetë (e tatëpjetë) thikë. Nëpër faqet thikëmalit (të kodrës). Ishte thikë rruga (bregu).
5. si ndajf. Pingul. Vjen (zbret, ngrihet, bie) thikë.
6. fig. Dhembje e fortë që të pret si thikë, sëmbim i fortë, therje në një pjesëtrupit. Kam një thikëshpatull. E zuri një thikëgjoks (në mes, në bark). Më dha një thikë.
7. Pjesë e parë e emërtimevepathjeshta për mjete pune. Thikë diskore disk çeliku me rrotullimlirë, me thep rrethorrrafshët për prerjen vertikaletokës gjatë plugimit.
Sin.: brisk, biçak, çaki, thikëz, sojakë, latë.
* U thikë e pikë (dikush) u inatos shumë; s’e deshi veten për atë që ndodhi; u (u nxi) si katëku i pulës përçm. Më ra (më mbeti) thikëzemër (diçka) më erdhi shumë keq për diçka, më shkaktoi dhembjemadhe; më dëshpëroi pa masë; më vrau rëndë shpirtërisht; e kam thikëzemër. Si *dhia thikën. I gjeti *rripin e thikës (dikujt). Është në *teh (në presë) të thikës (të briskut, të shpatës) (dikush). Jamthikë e në pikë (me dikë) jam zënë e jam grindur keq me dikë, i kam acaruar marrëdhëniet sa më s’bëhet, jam bërë armik i papajtueshëm me të; jam thikëthikë (me dikë); shkoj thikë e brisk (me dikë); jam dhëmb për dhëmb (me dikë). Jam thikëthikë (me dikë) i kam acaruar keq marrëdhëniet me dikë, jam armik i papajtueshëm me të; jamthikë e në pikë (me dikë); shkoj thikë e brisk (me dikë); jam dhëmb për dhëmb (me dikë). I dha rripin e kacekut (dikujt) iron. nuk i dha gjë, e mashtroi, ia morigjitha; i la bishtin e kandarit iron.; e la me gishtgojë (dikë). E kam thikën (litarin, lakun, halën) në *grykë. E kam thikëzemër (diçka) më ka ardhur shumë keq për diçka dhe s’e harroj dot; ndiej dhembjemadhe kur kujtoj dikë a diçka, kam brengë për të; e kam plagëzemër; e kam gozhdëzemër; më ra (më mbeti) thikëzemër. E ndau (e preu) me thikë (diçka) e ndau shumë qartë, e veçoi prerë, e dalloimënyrëprerë një gjë nga gjërat e tjera. I ngul thikën (pas shpine, prapa kurrizit, prapa krahëve) (dikujt). 1. E vret pabesisht dikë. 2. E dëmton rëndë dikë, ia punon tinëzisht e fshehurazi, i bën një të keqe me të pabesë; e tradhton; ditën i lëpin këmbët e natën i ngul dhëmbët. Përpara *rripë e prapa thikë. E pret *lisin me thikë (dikush). I prerë me thikë i vendosur njëherë e mirë, i prerë, që s’mund ta ndryshojë askush. Pret thika në mishbotës (për dikë) dhembja e tjetrit, gjendja e tij e vështirë etj. s’i bëjnë përshtypje dikujt, s’e ndien ai të keqen, por tjetërkush, i dhemb tjetërkujt. I pret thika (vetëm) në njërën anë (dikujt). 1. Sheh vetëm gabimet, mungesat e të metat e tjetrit dikush, por jo të tijat, është i njëanshëm. 2. Nuk ka fuqiplotë dikush; nuk mundbëjë gjithçka, i ka të kufizuara mundësitë. Ia preu me thikë (dikujt) shih ia preu me sëpatë (dikujt). Shkojnë thikë e brisk shkojnë shumë keq njëri me tjetrin; i kanë acaruar shumë marrëdhëniet; janë thikëthikë; janëthikë e në pikë; shkojnë majëmajë (majë e brisk); (shkojnë) si macja me miun; (shkojnë) si qeni me macen; i kanë (i kanë vënë) gjilpërat majëmajë. (Shkon) si thikagjalpë (diçka) vete mirë diçka, shkon pa asnjë pengesë e vështirësi, ecën butë e me lehtësi. Me thikë ndër dhëmbë keq. duke kërcënuar, me kanosje e me egërsi. Thikë me dy presa diçka që ka sa të mira, aq edhekëqija, sa mund të të ndihmojë, aq edhe mund të të dëmtojë; diçkakërkon kujdesmadh, se përmban edhe fitoren, edhe rrezikun, se mundjetë njëherazi edhe e dobishme, edhe e dëmshme. Thikë pas shpine keq. goditjebëhet pabesisht për të dëmtuar rëndë a për të zhdukur një tjetër; goditje e rëndë, e padrejtë dhe e fshehtë që i bëhet dikujt. Thikëzemër goditje shumë e rëndë shpirtërore, plagosje e shpirtit; therje. Më ka vajtur (më ka shkuar) thika në *heqës. Më ka vajtur (më ka shkuar) thika në *kockë (në asht). Më ka vajtur (më ka shkuar) thika në *palcë. I vë thikën e ther; e vras; e zhduk. E vurithikë (dikë) e bërizihet keq me dikë; e bëritheret e të vritet me tjetrin. I vuri thikëngrykë (në fyt) (dikujt) e shtrëngoi a e detyroi dikë me dhunë e me kërcënime që të bënte diçka patjetër, e detyroi me mjete a me mënyraegra e pa mëshirë; i hodhi (i vuri) litarinqafë (në grykë); i hodhi (i vuri) lakunqafë (në grykë); i vuri thonjtëgrykë (në fyt).


Rezultate të ngjashme

THÍKËZ,~A f. sh. ~A, ~AT 1. Thikë e vogël. Thikëz xhepi. 2. Kunj zakonisht prej hekuri, që bashkon shtizën e parmendës me dorezën.3. kryes. sh. Gurë të gdhendur me majë në trajtë p…

Shfaq përkufizimin e plotë →

THIKÁR,~I m. sh. ~Ë, ~ËT vjet. Njeri mizor e gjakatar, xhelat.

Shfaq përkufizimin e plotë →

THIKÁR/E,~JA f. sh. ~E, ~ET 1. Një lloj shpate; thikë e madhe për luftë, hanxhar, presë. E theri me thikare. I shkuan në thikare. 2. fig. Therje, sëmbim i fortë. Më jep një thikare…

Shfaq përkufizimin e plotë →

THÍKAS ndajf. 1. Duke u zënë ashpër; thikë më thikë. E kalojnë thikas. 2. Drejt, përpjetë. U ngjit thikas malit.

Shfaq përkufizimin e plotë →

THIKÁÇ,~I m. sh. ~Ë, ~ËT Thikë e madhe me dy presa, që përdoret për të gërryer drurin.

Shfaq përkufizimin e plotë →

THIKÍM,~I m. sh. ~E, ~ET Prerje a therje me thikë.

Shfaq përkufizimin e plotë →

THIK/ÓJ vep., ~ÓVA, ~ÚAR kal. Pres a ther me thikë; godit me thikë.

Shfaq përkufizimin e plotë →

THÍKTË (i, e) mb. Që është shumë i pjerrët, që është gati pingul, që vjen si thikë. Shkrepa (maja, shpate) të thikta. Faqet e thikta të malit. Shkëmb i thiktë. Rrugë e thiktë. Humn…

Shfaq përkufizimin e plotë →

THÍKTË (i, e) mb. Që është shumë i pjerrët; që vjen si thikë. Shpate të thikta.

Shfaq përkufizimin e plotë →

THIKÚAR (i, e) mb. Që është prerë me thikë; që është thikuar. I ka krahët të thikuar.

Shfaq përkufizimin e plotë →

Kliko këtu për të parë përdorime të mundshme të kësaj fjale (ose të ngjashme) në përkufizime të fjalëve të tjera (rezultate në kontekst)

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.