Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
THÁTË (i, e) mb. 1. Që s'ka ujë ose lagështi, jo i lagur, jo qull, jo i njomë; që s'ka fare lagështi ose që ka fare pak lagështi; kund. i njomë, i lagësht, i lagët. Rroba të thata. Dru (dërrasa) të thata. Kripë e thatë. Tokë (kullotë) e thatë. Ajër i thatë.
2. Që ka shteruar, që ka mbetur pa ujë e pa lagështi; kund. i njomë. Lumë (përrua, krua) i thatë.
3. Që s'ka reshje, pa shira, pa lagështi; jo i lagësht. Kohë e thatë. Mot i thatë. Stinë (vjeshtë) e thatë. Erë e thatë. Klimë e thatë. Dëborë e thatë. Të ftohtë i thatë.
4. Që s’ka njomështi, që s'ka lëng, jo i njomë; i përtharë e shumë i fortë; që është tharë për t'u ruajtur për një kohë të gjatë, që është bërë duke tharë diçka. Rrush (fiq) të thatë. Kumbulla të thata. Fasule të thata. Qepë (hudhra) të thata. Bukë e thatë. Kore (thembra) të thata. Lëkurë e thatë. Ushqim i thatë ushqim jo i lëngshëm (si p.sh. djathë, sallam etj.). Mish i thatë pastërma. Peshk i thatë peshk i kripur dhe i tharë.
5. Pa bimësi, pa gjelbërim, i zhveshur. Toka (vende, krahina) të thata. Mal i thatë. Ishuj të thatë.
6. I dobët, i ligur; i hollë. Grua (vajzë) e thatë. Burrë (djalë, plak) i thatë. Me duar (me këmbë) të thata. I thatë nga trupi.
7. mjek. Që nuk zë ujë a lëng, që zhvillohet pa ujë brenda (për disa sëmundje). Plevit i thatë. Kollë e thatë kollë pa këlbazë.
8. fig. Që nuk ka bukuri e ëmbëlsi, pa ndjenja e pa ngrohtësi, që nuk të tërheq, i ftohtë; pa fuqi shprehëse; i varfër nga përmbajtja etj.; që bëhet shpejt e pa hollësi. Fjalë të thata. Përgjigje e thatë. Tregim (fjalim) i thatë. Njoftime të thata. Mësim (leksion) i thatë. Bisedë e thatë. Urdhra të thata. Shembuj të thatë. Zhurmë e thatë zhurmë e fortë dhe që zgjat shumë pak. Me ton (me zë) të thatë. Me një të qeshur të thatë.
9. Që s'ka gjë, pa gjë brenda, i zbrazët. Me hambarët të thatë. Me xhepin të thatë. Me kupën të thatë. Me dorën të thatë pa armë, pa mjete, pa para etj. Mblodhi ca të thata. Erdhën dy të thatë.
10. si em. sipas kuptimeve 1-7 të mbiemrit. Mblodhi ca të thata. Erdhën dy të thatë.
✱Sin.: i përtharë, i zhveshur, i dobët, i ligur, i hollë, i ftohtë, i varfër, çiban, lungë, dalë.
♦ *Barut i thatë. Kur të çelë (të njomet) *lisi i thatë. Nuk hipën në *degë të thatë (të hollë) (dikush). E ka dorën të thatë (dikush). 1. Nuk i ka duk gjë; i harxhon shpejt gjërat, nuk di të kursejë a të përdorë çdo gjë me ekonomi. 2. Nuk të jep asgjë, është dorështrënguar. I ka drutë të thata (dikush) i shkon mirë çdo gjë, i ka punët në vijë; e ka kripën të thatë. E ka kripën të thatë (dikush) e ka çdo gjë në rregull, i shkon mirë çdo gjë; nuk ka halle të mëdha, nuk ka pësuar asnjë të keqe, s’e ka prekur asgjë. *Lis i thatë (dikush). E mbaj (e kam) barutin të thatë jam kurdoherë i gatshëm për t’u përballur me dikë në luftë; jam i përgatitur mirë e nuk më zë dot askush në befasi; nuk e lë barutin të laget. Mbiftë mbi *gur (të thatë)! ur. Shkeli në *degë të thatë (dikush). Shket (rrëshqet) në *tokë të thatë (dikush).
♦ *Barkë në të thatë. I bluan mulliri në të thatë (dikujt) iron. s’pushon së foluri, flet shumë e pa pushuar, është llafazan i madh; dërdëllit gjithë kohën; s’i mbyllet (s’i rri) goja; s’i pushon goja; nuk i rri gjuha (në vend, rehat, prapa dhëmbëve); i mbeti (i rri) goja çark iron.; kund. s’e hap gojën (dikush). Bluan në të thatë (dikush) flet kot, llomotit, thotë gjëra pa vlerë e s’e dëgjon njeri, grin; prashit në të thatë2; bluan thatë. Dëgjoi të thata e të njoma (të njoma e të thata) (dikush) dëgjoi shumë fjalë, ç’nuk i dëgjuan veshët. Këndon si *zhaba në të thatë (dikush). E nget mullirin më të thatë (dikush) keq. shih i bie kashtës përmbi kalli (dikush). Si *peshku në të thatë (pa ujë, në zall). Prashit në të thatë (dikush). 1. E bën një punë, por nuk arrin përfundime të mira, nuk ka rezultate, nuk nxjerr fitime prej saj; punon kot. 2. Flet kot, llomotit, thotë gjëra pa vlerë e s’e dëgjon njeri, grin; bluan në të thatë; bluan thatë. Të rruan më të thatë (dikush) shih të rruan pa lagur (dikush). Digjet *bari i njomë nëpër të thatin. Shkoi *i njomi me të thatin. Shkoi *i njomi për të thatin.
THÁTË ndajf. 1. Në gjendje të thatë. E mbajnë drithin thatë.
2. Pa reshje, pa shira, pa lagështi. Ka mbajtur thatë moti (koha).
3. Pa gjë, bosh, zbrazët. E la shtratin thatë. Shkoi me duar thatë shkoi te dikush pa i shpënë gjë, shkoi duarbosh. E nxori (e përcolli, e qiti) me duar thatë (me duar bosh, me duar zbrazur). E kishte xhepin (kuletën) thatë.
4. Pa ndonjë gjë tjetër, pa e shoqëruar me diçka tjetër, vetëm atë (edhe në një varg njësish frazeologjike). Hanin bukë thatë. E hëngri gjellën thatë. E hëngri djathin thatë. E piu qumështin thatë.
5. fig. Pa bukuri e pa ëmbëlsi, pa ndjenja e pa ngrohtësi, ftohtë; pa fuqi shprehëse, me përmbajtje të varfër; shpejt e shpejt e pa hollësi. Flet (shkruan) thatë. U përgjigj thatë. Qeshi thatë.
✱Sin.: bosh, zbrazët, ftohtë.
♦ Me *barkun thatë. Bluan thatë (dikush) flet kot, grin; nuk thotë ndonjë gjë të zgjuar, nuk nxjerr diçka që vlen; bluan në të thatë; prashit në të thatë2; flet në tym. Me *duar thatë (zbrazur, bosh). S’e ha bukën thatë (dikush) është shumë i zoti për t’ia dalë mbanë një pune; nuk i gjendet shoku (shoqja) (dikujt); të merr gjak në vetull. S’e ha thatë (dikush) nuk e gënjen dot njeri, nuk ia hedh dot askush; i kupton hiletë; s’ia ha qeni shkopin (dikujt). E la thatë (dikë) nuk i dha asgjë; nuk e ndihmoi me asgjë; (e la) me duar thatë (bosh). Ia la prehrin (vatrën) thatë (dikujt) nuk i la pasardhës a trashëgimtar; nuk i la fëmijë pas. Mbeta me *gojë thatë. *Syri plot e dora thatë. Me *xhepin thatë.
THÁTË,~T (të) as. 1. Thatësi, thatësirë; të qenët i thatë. I prishi të thatët pemët (perimet). S'e duron dot të thatët. Po mban të thatë i madh. S'prashitet në të thatë.
2. Toka zakonisht pranë bregut të detit, të lumit etj. përkundrejt ujit; stere. Doli në të thatë. Rri në të thatë. E nxori në të thatë.
✱Sin.: thatësirë, terë, stere.
THEM vep. THÁSHË, THËNË kal. dhe jokal. 1. Shpreh diçka me fjalë ose me shkrim, flas, shprehem, njoftoj diçka; i jap, i çoj fjalë dikujt, lajmëroj; i jap a i njoftoj dikujt një udhëzim, një urdhër, një porosi etj., porosit; urdhëroj, njoftoj një vendim. Them të vërtetën. Them mendimin tim. Thotë gënjeshtra. Ia thanë emërimin. Ua tha vendimin. Populli thotë se... I vjetri ka thënë se... Tha shumë gjëra. S'tha asgjë. S'tha asnjë gjysmë fjale nuk foli fare. Drejt e the. Ia tha copë. Ç'thua kështu? Si the? Pse e the? Tha fjalë me vend. S'la gjë pa thënë. Ashtu i thanë. S'di ç'të them. Pusho (rri), të them! I thuaj të vijë! Më thoni, ju lutem! Po them disa fjalë për këtë çështje. A i tha a s'i tha dy fjalë foli shumë pak. I thanë të rrinte gati (të priste, të nisej). Është e kotë t'i thuash atij. Thuaj, e di apo jo? Thuaj, do të vish me ne apo jo? Thuaji sa të duash, atij aq i bën. E kush thotë pa! paska gojë e flet edhe dikush që vetë vepron a ka vepruar ndryshe. Të themi të drejtën (të vërtetën)... fj. ndërm. Bluaje, pa thuaje! fj.u.
2. bised. Tregoj diçka me fjalë, rrëfej; recitoj, shqiptoj. Na tha një përrallë (një histori, një vjershë). Them mësimin (rregullën). Ia ka thënë gjyshi (nëna, vëllai). Kush ia tha? Si ia tha? Pse ia the? I tha të gjitha. Nuk t'i ka thënë? Më thuaj ç'u bë atje. E tha pa asnjë gabim.
3. bised. Shfaq një mendim; mendoj; kujtoj. Ç'thua ti? Thashë njëherë të shkoja (t'i tregoja). Thashë se vdiqa (se plasa, se u mbyta). Atë thuaj, s'më pëlqen.
4. kryes. veta III Flet, përhap fjalë, përhap lajmin; përflet, merr nëpër gojë. Bota thotë se... Njerëzit thonë se... Thonë se... Le të thonë ç'të duan, ai vështron punën.
5. bised. E quaj; e thërres me emër (me një trajtë të shkurtër të përemrit vetor në r. dhanore). Si i thonë kësaj gruaje (këtij djali)? Qysh i thonë këtij vendi (këtij fshati)? Ç'ta thonë emrin? Mos më thënçin burrë, po... Si të thuash si ta quash në një farë mënyre, si ta quash diçka. Kësaj i them punë! Kësaj i them dasmë unë! Kësaj i them gjellë! I them qenit qen!
6. vetv., bised. Ia marr një kënge, një pjese muzikore a një melodie; këndoj (me trajtën e shkrirë ia të përemrave vetorë). Ia them këngës. Ia thoshte bilbili. Ia thotë me fyell. Ia thotë e ia pret bukur. Ia thotë a s'ia thotë këndon (i bie një vegle muzikore) shumë bukur.
7. vetv., vet. v. III Pasqyron, shpreh a shfaq diçka, jep të kuptosh. Fytyra e saj thoshte shumë. Shikimi (vështrimi) i tij thotë gjithçka. E thonë sytë se ç'ka në zemër. Kjo s'do të thotë gjë.
8. bised. E bëj shumë mirë, e kryej si duhet diçka; jam i zoti për një punë, zotëroj mirë një mjeshtëri (me trajtën e shkrirë ia të përemrave vetorë). Ia thotë lapsit (kalemit). Ia thotë ai për punë. S'ia thoshte për të kënduar. S'ia thoshte në llogari. S'ia thoshte nga zanati. Ia thotë mirë. S'ia thoshte fare.
9. vetv., vet. v. III (me një trajtë të shkurtër të përemrit vetor të v. III nj. në r. dhanore). Është. I thonë dimër (verë). I thonë fshat (qytet, fushë, mal) këtu. I thonë luftë. I thonë punë, s'i thonë shaka. Jetë i thënçin! iron. s'është jetë për të qenë kjo, është jetë e keqe. Burrë (grua) i thënçin! iron.
10. në sh. si fj. ndërm. Ta zëmë, për shembull. Ishin, të themi, nja dyqind vetë. Vinin, të themi, përditë. Më mirë, të themi, e gjetëm vetë. Si të themi... si për shembull.
11. si pj., vet. v. III Vallë (përdoret kur pyesim me dyshim për diçka, kur shprehim habi, kur nuk kemi siguri për diçka etj.). I dimë të gjitha. A thua?! A thua ta gjejmë në shtëpi? A thua e ngremë dot? Thua të jetë e vërtetë?
✱Sin.: flas, fjalos, përflas, llafos, shfaq, shpreh, pohoj, njoftoj, lajmëroj, porosit, urdhëroj, tregoj, recitoj, shqiptoj, këndoj.
♦ U tha, u bë (diçka) shih me të thënë e me të bërë (një të thënë e një të bërë). Them e çthem e kthej fjalën, e mohoj atë që thashë. S’ke ç’i thua është shumë i mirë (dikush a diçka), është i përsosur; s’ka të sharë; (është) punë e madhe. Me *nder me thënë. Njëri ia thotë e tjetri ia pret shih i mbajnë ison (i bëjnë iso). Me të thënë e me të bërë (një të thënë e një të bërë) pa u vonuar, përnjëherë, në çast. I thotë *diellit ja dil a ja të dal (dikush). S’ma thotë *goja (diçka). Ia thotë kalemit (*lapsit) (dikush). Them me *mend. Ma thotë *mendja se... Më thotë një *mendje (një mendje më thotë). Ç’të thotë *mendja. I them *“ndal” (diçkaje) libr. Sa të thuash *një. Sa të thuash *pesë. S’tha dot as “*qepë” (dikush). Më the të thashë e ca të tjera; thashetheme. Ta thëntë prifti (hoxha) në *vesh! mallk. Ma thotë (ma ndien, ma ndjell) *zemra (diçka).
THATÁK,~E mb. Që është shumë i dobët, i tharë; i hequr. Me duar thatake. Me fytyrë thatake.✱Sin.: i hollë, i ligur, i tharë, i hequr.
Shfaq përkufizimin e plotë →THÁTAZ ndajf. Zbrazët, thatë. Shkoj a vij me qerre a me një mjet tjetër pa ngarkuar asgjë. Thataz erdha, i pangarkuar.
Shfaq përkufizimin e plotë →THÁTI (së) ndajf. Thatë, pa qenë i lagur; pa vlagë; pa reshje. Prashit për së thati dikush mospërf. flet kot, nuk e gjen dot fjalën.
Shfaq përkufizimin e plotë →THATÍK,~E mb. Thatanik. Ishte thatik.
Shfaq përkufizimin e plotë →THATÍM,~E mb. Që është i dobët a i hollë nga trupi, që është i hequr, i ligur, i thatë; thatanik. Plak (burrë, fëmijë) thatim. Plakë (grua) thatime. Me fytyrë thatime. Vjen pak tha…
Shfaq përkufizimin e plotë →THATÍM,~I m. sh. ~Ë, ~ËT Ai që është i dobët a i hollë nga trupi. Thatimi u duk duke ecur me nxitim.
Shfaq përkufizimin e plotë →THATÍQ,~E mb., tall. Që është thatim, i hequr a i thatë. Ka fytyrë thatiqe. Ishte thatiq. ✱Sin.: thatanik, i thatë.
Shfaq përkufizimin e plotë →THATÍQ,~I m. sh. ~Ë, ~ËT Ai që është i thatë nga trupi, i hequr.
Shfaq përkufizimin e plotë →THATÚC,~I m. sh. ~Ë, ~ËT keq. Ai që është i thatë e i dobët nga trupi.
Shfaq përkufizimin e plotë →THATÚK,~E mb., keq. Thatim. Plakë thatuke.
Shfaq përkufizimin e plotë →
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Fjalë që rimojnë ose mbarojnë me të njëjtat germa.
Kërko forma në përkufizime ose shembuj. _
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë