FJALOR I MADH I GJUHËS SHQIPE

SHKREP vep., ~A, ~UR 1. kal. Përplas dy sende dhe bëj që të nxjerrin shkëndija; i fërkoj fort që të ndizen mirë. Shkrep çakmakun. Shkrep dhjetë fije shkrepëse. Shkrep zjarrin. Shkrep pishën (cigaren) i heq pjesën e djegur.

2. kal. Sit grurin për ta pastruar nga krundet. Shkrep grurin.

3. kal. Ndaj dikë a diçka në drejtime të ndryshme; shpërndaj. Shkrep dhentë. Shkrep turmën.

4. kal. Hap e mbyll sytë herë pas here. I shkrepte sytë pa pushim. - Mos i shkrep sytë!

5. bised., kal. Godas diçka me forcë; përplas; përpjek. Shkrep këmbët përtokë. Shkrepi kokën për muri. Shkrepi derën dhe iku.

6. jokal., vet. v. III Lind dielli, fillon të agojë; shkëlqen. U nisën sapo shkrepi dielli. Shkrepi dita (agimi).

7. jokal., vet. v. III Nis të shndrisë (për yjet), vezullon. Shkrepën yjet.

8. fig., jokal. Bëj të shkëlqejë. I shkrepin sytë i shkëlqejnë sytë, i lëshojnë shkëndija. I shkrepi një nënqeshje në fytyrë. Shkrepi shkëndija e parë e dashurisë. Shkrep nusja nga bukuria.

9. edhe fig., jokal., vet. v. III Bie rrufeja; vetëtin; shkreptin. Shkrepi vetëtima në lis. Rrufeja nuk shkrep dy herë mbi një lis. (fj. u.). Ku shkrep kjo fjalë ku qëllon kjo fjalë?

10. edhe fig., kal. edhe jokal., vet. v. IIIShpërthen, përhapet menjëherë. Shkrepi pandemia. Shkrepi malaria. Shkrepi një rrezik i madh.

11. edhe jokal. Shkreh këmbëzën e armës, zbraz armën; tërheq. E shkrepi në ajër. E morën qytetin pa shkrepur asnjë plumb. Ia shkrepi tri herë. Dorëzohet pa qitë e pa shkrepë dorëzohet pa bërë asnjë kundërshtim, tregohet burracak.

12. kal. Bëj fotografi me aparat; filmoj. Shkrep aparatin fotografik. Mblodhi të gjitha fotot që kishte shkrepur gjatë vitit. -Shkrepe me kujdes! Për të shkrepur në distancë, regjisori ia ndryshonte lentet kamerës.

13. jokal. Ndryshoj papritur një gjendje emocionale duke qeshur a duke qarë me forcë; shpërthej me ngashërime; ia shkreh. Ia shkrepi së qeshurës. Ia shkrepi të qarit (vajit).

14. jokal. Më vjen papritur një dëshirë e çuditshme, një tekë, një mendim etj. I shkrepi në kokë për një akullore. - Seç i ka shkrepur në mendje! I ka shkrepur (në kokë) që... I shkrepi një mendim (një ide). Më shkrepi një shkëndijë në trurin tim.

15. jokal. Më gjen një e keqe me dikë, gjej belanë me dikë, më ndez me dikë. Më shkrepi me të, s’di ç’të bëj. Më shkrepi keq.

16. fig., bised., mospërf. Jam i zoti për diçka, di a ia dal të bëj diçka, marr vesh nga diçka (me një trajtë të shkurtër të përemrit vetor në r. dhanore). Nuk ia shkrep fare. S’ia shkrep për punët e shtëpisë (për të gatuar). S’ia shkrep në gjuhë.

17. kal. E thaj shumë diçka, sa mund të shkoqet; e bëj të ashpër. Era e shkrepi duhanin. Dielli e shkrepi misrin. E shkrepi më shumë se duhej në zjarr.

18. bised., jokal. Ngjan me dikë, i përngjan dikujt; shëmbëllen. Shkrep me gjyshen. I shkrep t’et.

19. fig., Nuk jokal. merr zjarr, shkon huq (arma), nuk ngjit, nuk kap (plumbi); dështoj. Nuk është mirë që t’i shkrepë pushka burrit. Shkrepi ajo punë shkoi huq.

20. kal. Lëshoj përtokë diçka pa kujdes. E shkrepi çantën.

21. jokal. Humb vetëdijen nga temperatura e lartë. Ka shkrepur kur ka qenë i vogël.

22. kal. Fle një copë herë, dremit pak. Shkrep syrin. E shkrepi pak.

23. kal. Çik gotën me dikë; cokërroj. E shkrepi gotën me dasmorët.

✱Sin.: përplas, përpjek, cërrfat, vezullon, shkreptin, vetëtin, ndez, qëllon, godet, bie, pëlcet, zbraz, zhgrap, qëlloj, tërheq.

♦ *Fishek që s’shkrep. E shkrepi *dyfekun (dikush). I shkrepi në *kokë (diçka). I shkrepi në *mendje (diçka). Nuk i shkrepi (nuk i ndezi) *pushka (dikujt). I shkrepi një *shkëndijë (një xixë) (dikujt). Më shkrepi në *tru (diçka). Shkrep (shtyn, ngacmon) *urët (dikush). Më shkrepi *vetëtima. I shkrepi një xixë (një *shkëndijë) (dikujt).

SHKREP_I,~I m. sh. ~A, ~AT Shkëmb me majë të mprehtë e të zhveshur; krep. Kaloi nëpër shkrepa. Shkrep me shkrep. E gjeti majë një shkrepi.

✱Sin.: karpë, krep, rragam.

SHKREP_II, ~I m. zakon. nj., mjek. 1. Kërreç, ngërç, ngërth. E kapi shkrepi.

2. Spazmë, konvulsion. Kaloi një shkrep.