FJALOR I MADH I GJUHËS SHQIPE

SHKOJ vep., ~VA, ~ÚAR 1. jokal. Lëviz nga një vend në një tjetër me këmbë ose me një mjet transporti, eci në një drejtim të caktuar; vete; kund. vij, kthehem. Shkoj me këmbë (kaluar). Shkoj me tren (me autobus, me biçikletë me avion). - Shko e shpëtoje! Shkoj e vij shkoj e kthehem menjëherë. Shkoj për darkë. Shkonte poshtë e lart. Shkoj shpejt e shpejt (menjëherë, ngadalë, me vrap). Shkonte çalë-çalë. Shkonte trapa-trapa shkonte duke u tundur a lëkundur sa andej-këtej (zakonisht për të dehurit).
2. jokal. Lëviz në një drejtim të caktuar; shtrihet; kalon diku, rrjedh në një drejtim të caktuar; vete. Atje tani shkon interneti. Lumi shkon në drejtim të jugut. Ai shkon edhe në majë të malit. - Nga shkon kjo rrugë? - Shko ku të duash!
3. jokal. Vete diku me një qëllim të caktuar. Shkoi për të blerë. Shkoi për pak ditë në fshat (bregdet). Shkonte me bagëti (me dhi, me lopë). Shkoi për peshk (për gjah). Shkoj për të keq. Shkoj për urim (për ngushëllim). Shkoi pas të shoqit. Ka shkuar të ndërrohet (të qethet, të mjekohet). Shkoi ushtar. Shkoi mjek në spital. Nesër shkon nuse. Shkuan veç e veç. - Ku ka shkuar? I shkuan në ndihmë makinës së aksidentuar.
4. jokal. Arrin në një vend a në një pikë tjetër, duke përshkuar një rrugë të caktuar (për mjetet e transportit); vete. - A shkon ky tren për Tiranë? Autobusi shkon për Prishtinë.
5. jokal. Zhvendoset a lëviz në një drejtim të caktuar (për disa aparate). Shigjeta e naftës shkoi në fund. Nuk shkon më tej gjilpëra (shigjeta) e aparatit. Shkon lart (poshtë, përpara, prapa, majtas, djathtas). Shigjeta e aparatit të tensionit shkoi lart menjëherë.
6. jokal. Ndjek një veprimtari të caktuar, vete gjithnjë. Shkon në bibliotekë. Shkoj në stërvitje. Nuk shkon më në lokal. Shkon në kurs të matematikës.
7. kal., bised. Kaloj një rrjedhë uji (apo grykë mali etj.) me këmbë a me një mjet; kapërcej (zakonisht për rrjedha uji); E shkoi malin me pak vështirësi. Lumin e shkuan me varkë
8. E bëj të kalojë përmes një vendi. Projekti i ri e shkoi rrugën buzë lumit.
9. jokal. Iki në një vend tjetër për të jetuar a për të punuar, ndërroj vend. Shkoj në një qytet tjetër. Kanë shkuar në pallatin e ri. Ka shkuar në një ndërmarrje tjetër. Shkoi nga zyra. - Shko tutje! - Mos shko që këtej! - A shkojmë atëherë?
10. jokal., vet. v. III Ndjek një trajektore të caktuar dhe arrin atje ku duhet, soset; kalon, vete; përhapet. Lajmi u shkon shpejt. Emaili u ka shkuar të gjithë punonjësve. Uji u shkon të gjithë banorëve. Nuk i shkon benzina (nafta, vaji). Dita kalon shpejt. Shkoi fjala (zëri) larg. I shkoi fjala se... I shkoi fjala deri lart. Kjo gjë shkon deri tek votuesit.
11. jokal., vet. v. III Del diçka jashtë; rrjedh. I shkuan lotët çurg. I shkoi shumë gjak. Shkoi gjaku curril. U shkonte djersa pikë-pikë. I shkuan djersë të ftohta (shtatë palë djersë). I shkuan hundët gjak. I shkojnë jargët. I shkon bark ka diarre.
12. jokal. edhe kal. Më zbret poshtë diçka në stomak; gëlltit, kapërdij, kaloj poshtë. Më shkoi uji keq. Shkoj pështymën poshtë. S’më shkon ushqimi dot. Nuk i shkon as buka, as uji as i hahet, as i pihet.
13. jokal., vet. v. III Hyn diçka në një vend të caktuar; ngulet. Nuk shkon gozhda (pyka, vidha) më tej. I shkoi gjilpëra më thellë.
14. jokal., vet. v. III Shtrihet midis dy pikave ose në një hapësirë të caktuar. Dëmtimi i rrugës shkon deri në dy kilometra. Rruga shkon përmes luginës (nëpër pyll, përmes arave, anës liqenit). Bredhi shkon gjer në dyzet metra. Rrënjët i shkonin bimës deri në tre metra thellësi. Ka shkuar bora (deri) në gju. Shkoi flaka deri në qiell.
15. jokal., vet. v. III Shtrihet në kohë deri në një cak. Ndërtimi shkon deri në tre vjet. Frutat shkojnë gati gjithë vitin. Vjeshta shkoi deri në fillim të dhjetorit. Mbledhja shkoi deri vonë. Nuk shkoi gjatë.
16. jokal. edhe kal., vet. v. III Arrin një shkallë të caktuar që tregohet përmes disa të dhënave (moshë, çmim, temperaturë etj.); vete. - Sa shkoi ora? - Sa shkoi fatura? - Sa ka shkuar temperatura? - Sa shkoi drithi? Aciditeti kishte shkuar deri në tre përqind. Ai do të shkojë deri në njëqind vjet. - Sa shkoi gjyshi? çfarë moshe ka.
17. jokal., vet. v. III, fig. Kapërcen një pikë të caktuar. Shkoi deri atje sa... Nuk shkon deri atje ai. Ka shkuar atje ku s’mban më (në gradë të fundit).
18. jokal., fig. Lëviz pa ndërprerë drejt diçkaje, ndryshon gjendje; ecën. Shkojmë drejt BE-së. Shkoj drejt së resë. Euroja shkon në ngritje (në rënie). Shkoi në një gjendje të keqe (të mbarë).
19. jokal. edhe kal. Kaloj një periudhë kohore të caktuar; zgjedh të jetoj në një mënyrë të caktuar; kapërcej; ikën koha; ecën. Shkojnë motet (ditët, javët, muajt, vitet). Shkuan disa orë. Shkoi behari. Shkoi rinia (djalëria). Shkuan një jetë bashkë. Shkoi tre vjet me atë makinë. Shkuam shumë vjet në atë qytet. I shkoi koha e martesës. U shkoi koha këtyre lojërave. Vitin që shkoi. I shkoi koha e drekës. - Sa shkoi ora? E shkon gjithë ditën me celular. E shkuan dimrin në bregdet. E shkoi pleqërinë te vajza. Shkoj kohën me diçka merrem me diçka për të mos u mërzitur. Shkoj jetën jetoj, kaloj jetën. Shkojnë jetë bëjnë jetë të mirë.
20. jokal., vet. v. III, bised. Funksionon diçka, punon. Makina shkon mirë. - Si të shkon ora (televizori)? Aparati i ri shkon jo aq mirë.
21. jokal., fig. Gjendem në kushte të caktuara fizike a mendore; nxjerr disa përfundime a arritje; vete, ecën. Shkoj mirë (keq). Nuk shkoi si e menduam. - Si shkon me shëndet (me mësime, me punë)? - Si je, si shkon? - Mirë. - Si shkojnë mësimet? - Të shkoftë puna mbarë! Nuk po u shkonte biseda.
22. jokal., edhe fig. Ndjek pas dikë a diçka, eci sipas mendimeve, sjelljeve të dikujt, veproj sipas rregullave të caktuara; punoj. Shkon pas profesorit. Shkon pas gjurmëve të të atit. Shkon pas politikave perëndimore. I shkon pas mendjes (pas qejfit, pas avazit, pas fyellit, pas oreksit) dikujt. Shkoj pas udhëzimeve. Shkon pas modës. Shkon nga të fryjë era. Shkoi pas vorbullës. I shkon dikujt pas ujërave. Shkonin me vetëdije të plotë. Shkonte me qëllime të këqija. Shkonte me shpresë.
23. jokal., bised. I rri dikujt para e prapa për të arritur një qëllim a për të nxjerrë një përfitim; kam lidhje të afërta me dikë; shoqërohem. I shkon pas. Shkonte pas vajzave. Shkonte me burra të martuar. Më thuaj me kë shkon, të të them se kush je. (fj. u.).
24. jokal., vet. v. III, bised. Blihet a shitet lehtë diçka; ka vlerë një mall a një monedhë; përshtatet me diçka tjetër; ecën. Shkonte mirë gruri. Ai mall nuk shkonte (shkonte me zor) nuk shitej. - Sa ka shkuar dollari? Nuk i shkonte shkolla (diploma). I shkonte fustani i ri. Nuk i shkon firma. Nuk shkon paraja. S’i shkuan hiletë (dredhitë, lajkat). Ka një arsye që s’shkon. - Nuk të shkon me mua! Nuk i shkoi e tija. - Shkoftë fjala jote! - Na shkoftë mbarë!
25. jokal. Përshtatem me dikë sa u takon mendimeve, shijeve etj., kuptohem lehtë me të, merrem vesh. Shkon mirë me kolektivin. Shkojnë si vëllezër (si motra). Nuk shkonin ndërmjet tyre. Shkojnë shumë mirë (grurë, si mollë e pandarë, mjaltë, qumësht). Shkonin shumë keq (si macja me miun). Shkonin thikë e brisk (majë me majë).
26. jokal., vet. v. III Më bie për shtat diçka; më ka hije; qëndron një fjalë a qëndrim; i vete (me një trajtë të shkurtër të përemrit vetor në r. dhanore). Nuk i shkon kjo prerje e flokëve. Syzet i shkojnë me fytyrën. S’i shkon për shtat nuk i ka hije, nuk i vete. Peshku nuk shkon pa verë. Buka e ngrohtë shkon me djathë. Ka diçka që nuk shkon në këtë ngjarje. Misri shkon në tokat e rënda. Nuk të shkon ky qëndrim (ky veprim, kjo shaka, kjo fjalë). Kjo që tha, nuk shkon fare. Kjo fjalë shkon mirë me sanskritishten përshtatet.
27. jokal., kryes. v. III I bashkëngjitet dikujt a diçkaje, kalon diku tjetër a te dikush tjetër. Shkoi me të rinjtë. Shkoi me grupin e dytë. Prindërit shkuan me djalin e vogël. Shtëpia u shkoi trashëgimtarëve. Bashkëtingëllorja që ndodhet ndërmjet dy zanoresh, shkon me zanoren që vjen pas (në ndarjen e fjalëve në fund të rreshtit).
28. jokal., kryes. v. III, fig., bised. Pushon së jetuari, vdes; vete, shuhem. Shkoi pa lënë amanetet. - Shkoi i shkreti! Shkoi kot. - Na shkoi nëpër duar. Shkoi për një javë. Shkoi i ri (e re). Thashë se shkova.
29. jokal., vet. v. III, bised. Mbaron diçka, harxhohet; ikën, vete. I shkuan të gjitha të hollat. Shkoi dëm gjithë ushqimi. - Sa të shkojnë shpenzimet e muajit? I shkoi mendja. I shkuan këmbët u lodh shumë, s’i lëviz dot më këmbët, s’ecën dot më. U shkoi mundi kot. I shkoi shija (lezeti). Shkoi kot. Për një gozhdë shkoi potkoi. (fj. u.). Për një pe, për një gjilpërë shkoi dëm një gunë e tërë. (fj. u.).
30. jokal. edhe kal., bised. Kaloj një sëmundje e më kthehet shëndeti; shërohem; vet. v. III kalon, shërohet një sëmundje; ikën, largohet, fashitet (një plagë, një dhembje, një gjendje, një ndjenjë etj.). E ka shkuar fruthin (rubeolën, kollën e mirë). S’ka shkuar asnjë sëmundje. Më shkoi dhembja. Më shkoi kolla (rrufa). Më shkoi goja (këmba, dora, barku) m’u shërua goja (këmba, dora, barku). Më shkoi koka (dhëmballa) më pushoi dhembja e kokës (e dhëmballës). Nuk shkon lehtë kjo virozë. I shkoi ankthi (frika, turpi, inati). Më shkoi gjumi. Shkoi shiu (vapa). Një fytyrë i shkonte, një i vinte.
31. jokal., vet. v. III Bëj një veprim të mëtejshëm mbi diçka. Libri shkon në shtyp javën tjetër. Fondet shkuan për blerjen e librave. Mishi që shkon për sallam.
32. kal. Ia nënshtroj dikë a diçka një veprimi që kryhet me një mjet, kaloj; i bëj diçka. U shkoj një krehër flokëve. I shkoj një të kuq buzëve. I shkoj një fshesë shtëpisë. U shkoj një hekur rrobave. I shkoj një shkumë fytyrës. I shkoi edhe një dorë i kaloi edhe një herë furçën me bojë. I shkoi një sherbet dhomës. I shkoj makinën (bised.) e qeth deri në rrënjë. Shkon të kuq (të bardhë) në faqe. Nuk ka shkuar brisk në faqe s’është rruar asnjëherë, është fare i ri. Shkoi rrobat në krua (në lumë) i shpëlau.
33. kal. Kaloj diçka sipër a përmes diçkaje tjetër, fut, shtie, vë; fërkoj, kaloj; vesh. Shkoj dorën mbi fytyrë (sipër flokëve). Shkoj gjuhën mbi buzë. Shkoj perin në gjilpërë. Shkoj unazën në gisht. Shkoj një mish në hell. Shkoj rruazat në spango. Shkoj qepët në varg. I shkon krahun dikujt. I shkon llozin portës. Shkoj në dhe një lastar hardhie. Shkoj fustanin në trup.
34. jokal., vet. v. III (me një trajtë të shkurtër të përemrit vetor në r. dhanore). Më përshkon trupin një dridhmë, një ndjenjë që shfaqet dhe largohet shpejt. I shkuan të prera. Më shkuan mornica (të dredhura) në trup. Më shkoi një e therur.
35. jokal., vet. v. III Luaj një gjymtyrë padashur e në mënyrë të pavullnetshme; lëviz. I shkonin këmbët sa andej-këtej. Trupi i shkonte sa para-prapa. I shkonin sytë një andej, një këtej. Më shkoi dora padashur.
36. jokal., edhe kal., bised. Ia kaloj dikujt a diçkaje në një gjë, ia dal; tejkaloj. S’ia shkon (dot) njeri për shah. Ua shkon edhe fëmijëve me lojë. Ky i shkon të gjithë fiqtë nga ëmbëlsira. I ka shkuar shoqet me kohë.
37. jokal., fig. I hyj në brendësi diçkaje për ta njohur, thellohem në një çështje; depërtoj, futem. Nuk i ka shkuar problemit deri në fund. I ka shkuar mjaft thellë trajtimit teorik. I shkoj në taban diçkaje.
38. jokal., bised. E nxjerr foshnjën para kohe; dështoj. I shkoi barra. I kanë shkuar dy fëmijë. U rrëzua dhe i shkoi fëmija.
39. jokal. Rritet a forcohet diçka shkallë-shkallë e vazhdimisht. Shkon duke fluturuar. Shkon duke u përmirësuar (duke u keqësuar, duke u pakësuar). Sa shkon e zgjatet (rritet). Sa shkonte e zverdhej (dobësohej, tretej, zbukurohej).
40. jokal. Paraqes një veprim sikur vazhdon të veprojë ende, që nuk është shuar akoma në mendjen tonë. Shkoi e ra me këmbët e veta. Shkoi dhe e mori të shoqen. Shkoi e ia tha të gjitha. Ku shkoi dhe e gjeti kjo vaki!
41. kal. Ia pranoj këshillën dikujt. Ia shkoi fjalën babait.
✱Sin.: vete, kaloj, eci, lëviz, udhëtoj, bie, ngas, dal, pres, kapërcej, kapërdij, çoj, gëlltis, hedh, ndjek.
♦ Bli *ditë e shko (dikush). Një *çehre i vinte e një çehre i shkonte (dikujt). Sa s’ka ku të shkojë (ku të *vejë) më (sa s’ka më). *Shkel e shko. Nuk shkon asaj *ane (dikush). Shkon nga anon *balanca (dikush). Më shkoi (më vajti) në *bark (diçka). I shkon pas *bishtit (i mban bishtin) (dikujt) përçm. Më shkon (më vjen) për *dore (diçka). I shkon për *brazde (dikujt). I shkon *dyst (dikujt). I shkon (i vete) *dhjamë (dikujt). I shkon për *farë (dikujt). Ka shkuar (është) në *fije (dikush). I shkon (i vjen) pas *fijes (pas fillit) (dikujt). I shkon *firma (dikujt) libr. I shkon (i ecën, i dëgjohet, i zë vend) *fjala (dikujt). Më shkon (më vete, më ecën) *fjollë (diçka). Ka shkuar në *fund (dikush a diçka). I shkon (i vete) pas *fyellit (dikujt). I shkoi *fytyra (dikujt). Më shkon *grurë (diçka). I shkon për *gjak (diçka). Shkon si në *gjalpë (diçka). Shkoj (eci) pas *gjurmëve (të dikujt). E shkoi në *hell (dikë). Shkoi pa *hoxhë (dikush a diçka) iron. I shkon pas *hullie (dikujt). I shkojnë (i kullojnë) *jargët (dikujt). I shkoi (i iku) *kaptina (dikujt) bised. Shkoj *kohën (me dikë a me diçka). I shkoi (i kaloi) *koha (dikujt a diçkaje). I shkoi (i iku) *koka (kryet) (dikujt). I shkoi (i iku) kryet (*koka) (dikujt). Më shkoi *kryq (diçka). Shkoi *kurban (dikush). Shkoi *larg (dikush a diçka). Shkon (bën) *lart (dikush a diçka). Shkoi në *litar (dikush). Shkon (bredh, shëtit) *lule më lule (dikush) keq. Më shkon ndër (nëpër) *mend (diçka). E shkoj në *mendje (diçka). Më shkon (më vete) *mendja. Shkoj (vete) me *mendjen (se)... I shkon (i vjen) pas *midesë (dikujt). I shkon (i vete) pas *oreksit (dikush a diçka). I shkon (i vete) pas (*prapa) (dikujt). Shkon (bën) *përpjetë (dikush). U bë që t’i shkojë *plori (dikush). Shkoi për të bërë *ponica (dikush) iron. Shkon (bën) *poshtë (dikush a diçka). I shkon (i vete) *prapa (pas) (dikujt). I shkon pas *qejfit (dikujt). Shkon pas *qerres (së dikujt). Sa për të shkuar *radhën. Shkon (vete) *rrokullimë (diçka). Shkoj *rrotë më rrotë (me dikë). Shkon kundër *rrymës (dikush). Shkon pas *rrymës (dikush). E shkoi në *satër (dikë). E shkoj në *sitë (diçka). I ka shkuar (i ka vajtur) *syri (te dikush). I shkon (i bie) për *shtat (dikujt). I shkojnë (i venë) *shtatë (tetë) (dikujt) tall. vulg. I shkoi (iu fut) në *taban (diçkaje). Shkon *tatëpjetë (dikush a diçka). E shkoj *tatëpjetë (diçka). Shkoj pas *tragës (së dikujt). I shkon (i vete) pas *ujërave (dikujt). Më shkon *vaj (diçka). (Shkon) si në *vaj (diçka). Shkon pas *valles (së dikujt) keq. Shkoi e vajti (diçka). 1. Mori fund, u prish dhe nuk mund të bëhet më siç ka qenë. 2. Quhet e mbyllur, është e përfunduar dhe nuk mund të shtrohet prapë (një çështje). Shkoi në *vend. Shkoi te *vendi (dikush) euf. Shkon e vjen (diçka) është e përkohshme; nuk është më e rëndësishmja. Nuk i shkon *vula (dikujt).