FJALOR I MADH I GJUHËS SHQIPE

SHEQÉR,~I m. 1. Substancë e ëmbël në trajtë kristalesh të vogla zakonisht të bardha e të tretshme lehtë në ujë, që nxirret nga një lloj panxhari ose nga një lloj kallami (sukrozë) …

SHEQERÁSH mb. edhe keq. 1. Që është i sëmurë me sëmundjen e sheqerit, diabetik. Djalë sheqerash. E përqeshnin duke e quajtur sheqerash.2. keq. Që është konsumues i lëndëve narkotik…

SHEQÉRE mb. 1. Që është shumë e ëmbël (zakonisht për fruta, si dardha, molla). Dardhë sheqere. Mbolli një mollë sheqere. Solli disa dardha sheqere.2. Që ka ngjyrë të kuqe të çelët.…

SHEQÉR/E,~JA f. sh. ~E, ~ET 1. Një lloj ëmbëlsire e industrializuar me sheqer të pjekur dhe me aroma të ndryshme, karamele, sheqerkë. U ëmbëlsua me sheqere. Bleu sheqeret që i pëlq…

SHEQERÍM,~I m. kryes. nj. 1. kim. Procesi i zbërthimit të një karbohidrati kompleks (si niseshteja) në sheqerna të thjeshta. Procesi i sheqerimit. Sheqerimi i mushtit (i frutave). …

SHEQÉRK/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT 1. Produkt i ëmbël me sheqer të pjekur, karamele, sheqere. I dha një sheqerkë. E mashtroi me një grusht sheqerka. Bleu dy kuti me sheqerka. 2. Një lloj …

SHEQERLÍ mb., vjet. Që është i ëmbël, me sheqer, i sheqertë, zakonisht në thirrmat që lëshonin hallvaxhinjtë e sheqerxhinjtë: “sheqerli boza!”, “sheqerli hallva!”. Poqi kafet sheqe…

SHEQERMÁTËS,~E mb. 1. Që shërben për të matur shkallën e përqendrimit të sheqerit. Pajisje sheqermatëse. Aparat sheqermatës.2. si em. ~I m. sh. ~, ~IT Pajisje për matjen e sasisë s…

SHEQÉRNA,~T m. vet. sh. 1. kim. Lëndë organike që përmbajnë sheqer dhe përdoret nga organizmat në ushqim si rezervë energjie. Grumbullimi i sheqernave. Tuli përmban sheqerna të fer…

►SHEQER/ÓHET jovep., ~ÚA (u), ~ÚAR 1. vetv., vet. v. III Shtohet përqindja e sheqerit. Kadaifi sheqerohet pas disa ditësh.2. vetv., vet. v. III, kim. Shndërrohet në sheqer; kristal…

SHEQER/ÓJ vep., ~ÓVA, ~ÚAR kal. 1. E spërkat me sheqer një ëmbëlsirë a i hedh sheqer një pijeje, e ëmbëlsoj me sheqer; e mbuloj me një shtresë sheqeri.. Sheqeroj luleshtrydhet. She…

SHEQERÓS vep., ~A, ~UR kal. 1. E pluhuros me sheqer; i hedh shumë sheqer sa trashet ose sa mpikset, sherbetoj. Sheqeros kafenë. Sheqeros hallvën. E ka sheqerosur bakllavanë. 2. fig…

►SHEQERÓS/ET jovep., ~ (u), ~UR 1. vetv., vet. v. III Ngurtësohet sheqeri që ka qenë i tretur në një lëng (kur ka tepër sheqer). Sheqeroset reçeli. Bakllavaja sheqeroset po u la gj…

SHEQERÓSJ/E,~A f. sh. ~E, ~ET 1. Ngurtësimi i sheqerit a pluhurosja me sheqer e një ëmbëlsire. Sheqerosja e ëmbëlsirave. Po merrej me sheqerosjen e frutave.2. Procesi i pastrimit t…

SHEQERÓSUR (i, e) mb. 1. Që i është shtuar sheqer, që është spërkatur me sheqer a e është mbështjellë me një shtresë sheqeri. Karamele të sheqerosura. Kek i sheqerosur. Lëngje të s…

SHEQERPÁR/E,~JA f. sh. ~E, ~ET Ëmbëlsirë e gatuar me miell, me yndyrë (gjalpë) dhe me vezë, e pjekur dhe e sherbetuar; një copë nga kjo ëmbëlsirë. Mësoi të gatuante sheqerpare. She…

SHEQERTÁR,~I m. sh. ~Ë, ~ËT vjet. Ai që bën dhe shet prodhime sheqeri, sheqerxhi; ëmbëltor. Sheqertari punonte deri vonë. Kaloi nga kioska e sheqertarit. Kishte marrë zanatin e she…

SHEQÉRTË (i, e) mb. 1. Që përmban sheqer, që është prej sheqeri, sheqeror. Lëndë e sheqertë. Pije e sheqertë. Përmbajtje e sheqertë. Gjel i sheqertë sheqer i shkrirë në të nxehtë, …

SHEQERÚAR (i, e) mb. 1. Që është ëmbëlsuar me sheqer, i shtruar me sheqer, i sheqerosur. Frutë e sheqeruar. Mollë e sheqeruar. Kek i sheqeruar.2. kim. Që është shndërruar në sheqer…

SHEQERXHÍ,~U m. sh. ~NJ, ~NJTË vjet. Ai që bënte dhe shiste sheqerka e ëmbëlsira të ndryshme; ëmbëltor, sheqertar. Sheqerxhinjtë dibranë. Punonte si sheqerxhi. Dyqani i sheqerxhiut…