Fjalori
SHËNDET

SHËNDÉT,~I m. sh. ~E, ~ET 1. vet. nj. Gjendje e mirë fizike dhe fiziologjike e trupitnjeriut (por edhe për kafshët e bimët), kur organet funksionojnë mirë; mirëqenie e trupit pa ndonjë sëmundje; gjendja kur organizmi ka aftësiplota, të qenët mirë fizikisht e mendërisht. Shëndet i mirë (i plotë). Shëndeti i nënës dhe i fëmijës (i njeriut, i rinisë, i gruas, i pleqve). Shëndeti i të punësuarve. Shëndeti i kafshëve. Shëndeti i pemës. Ruajtja (mbrojtja) e shëndetit. Pasoja negativeshëndet. Siguria e shëndetit. Dëmtuesit e shëndetit. Mezi merrte frymë nga shëndeti i tepërt. Ishte mirë nga shëndeti. Me shëndetdobët. Gëzon shëndet. Kujdesi për shëndetin. Lajmereja nga shëndeti. Si je me shëndet? Vuan nga shëndeti i tepërt ka mbipeshë. Marr shëndet fitoj disa kileshumë, shëndoshem. Shikoj shëndetin. Nuk i ecën shëndeti. Bie nga shëndeti. Mungesa e shëndetit. I rrëshqiti (i shkau) shëndeti dikujt ka filluar t’i keqësohet gjendja shëndetësore, ka rënë nga shëndeti. Po vihetshëndet dikush po i përmirësohet gjendja shëndetësore, ka filluar ta marrë veten, po përtërihet. E ka marrë shëndeti për keq dikë po i keqësohet shëndeti, nuk po i ecën shëndeti. Pi për shëndetin e dikujt. Si je me shëndet? Shëndet e të mira! (ur.) Shëndet! (ur.) urim për atë që teshtin; kund. Plaç! Me shëndet! (ur.) thënie me të cilën i urojmë dikujt rrobat a këpucët e reja, të qethurit etj. Me shëndet e me zemërmirë! (ur.) Të paça me shëndet (ur.)! Qofsh me shëndet (ur.)! Puna është shëndet (fj. u.).
2. Pjesë e parë (ose edhe e dytë) e emërtimevepathjeshta për aspektendryshmeshëndetit. Shëndeti publik (mjek.) shërbime shëndetësore për të përmirësuar dhe mbrojtur shëndetin e komunitetit. Shëndeti mendor (mjek.) mirëqenia psikologjike e individit dhe përshtatja e kënaqshme me shoqërinë dhe me kërkesat e zakonshmejetës. Shëndeti i dhëmbëve (mjek.) shëndeti i gojës dhe dhëmbëve. Shëndet riprodhues (mjek.) mirëqenia fizike, emocionale dhe sociale e individëvelidhje me sistemin e tyre riprodhues. Karta e shëndetit (mjek.) dokumentivërteton se mbajtësi i saj është person i siguruar dhe përfiton shërbimet shëndetësore pa pagesë. Shëndetipunë (drejt.) elementet fizike dhe mendorendikojnë te shëndeti, të cilat kanëbëjnë drejtpërdrejt me sigurinë dhe higjienënpunë.
3. bised., edhe sh. Përshëndetje, të fala. I dërgoj (i çoj) dikujt shëndet (shëndete). Të fala dhe shëndet!
4. etnogr., edhe sh. Dollipihet për shëndetin a për jetën e gjatëdikujt. Dolli me pesë shëndete. Shëndeti i zotitshtëpisë! Shëndeti i çiftit! Filluan shëndetet. Ngre një shëndet.
Sin.: mirëqenie, të fala, përshëndetje, falëmeshëndet, dolli, mirësi.
E bëj me shëndet (diçka) ha për herëparë një pemë a një ushqim tjetërstinës; sa e provoj a e shijoj. E la shëndeti (dikë) u dobësua shumë; u sëmur. I lë shëndetin (dikujt). 1. Përshëndetem me dikë kur nisem për udhë. 2. Largohem a ndahem përgjithmonë prej dikujt; i lë lamtumirën. Na la shëndetin. 1. (dikush) mospërf. Vdiq, mbaroi; na la bukën; na la uratën; zbardhi sytë mospërf.; ktheu potkonjtë nga dielli përb. 2. (diçka) iron. U thye, u prish, mori fund etj. (për sendetprishen përfundimisht dhe nuk rregullohen më); na la uratën. E mbajtsh me shëndet! (iron). vetë e deshe dhe vetë e ke fajin, prandaj rri urtë!, të qoftë! (për dikë që ka pësuar diçka jo të mirë nga pakujdesia ose për ndonjë arsye tjetër); piji lëngun!; ia pafsh hairin! Mbetsh me shëndet! (ur.) qofsh mirë! (kur ndahemi nga dikush). Ngre shëndetin shih ngre (çoj) gotën (kupën).


Rezultate të ngjashme

SHËNDETLÍG,~Ë mb. 1. Që vuan vazhdimisht nga ndonjë sëmundje dhe që është zakonisht i dobët fizikisht; kund. shëndetplotë. Djalë shëndetlig. E kujtojnë si njeri shëndetlig.2. Që nu…

Shfaq përkufizimin e plotë →

SHËNDETLÍG,~U m. sh. ~Ë, ~ËT Ai që është në gjendje jo të mirë shëndetësore, ai që vuan vazhdimisht nga ndonjë sëmundje. Shëndetligu u përpoq të ngrihej në këmbë. Shëndetligu po i …

Shfaq përkufizimin e plotë →

SHËNDETLÍG/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT Ajo që është në gjendje jo të mirë shëndetësore, ajo që vuan vazhdimisht nga ndonjë sëmundje. Shëndetliga i ruhej shumë virozave të stinës. I kishte …

Shfaq përkufizimin e plotë →

SHËNDETÓR/E,~JA f. sh. ~E, ~ET mjek. Institucion shëndetësor i ndërtuar zakonisht në kodra, ku kurohen të sëmurët që kanë probleme me mushkëritë, sanatorium. E kishin ndërtuar shën…

Shfaq përkufizimin e plotë →

SHËNDETPÁKË mb., libr. Që nuk ka shëndet të mirë, i dobët nga shëndeti; kund. shëndetplotë. Nusja ishte shëndetpakë. Plak shëndetpakë. Vajzë shëndetpakë. Nuk i jepnin punë të rënda…

Shfaq përkufizimin e plotë →

SHËNDÉTSH/ËM (i), ~ME (e) mb. 1. Që ka shëndet të mirë, që është rritur e zhvilluar mirë, i shëndoshë, shëndetplotë; kund. i dobët. Foshnjë e shëndetshme. Vajzë e shëndetshme. Trup…

Shfaq përkufizimin e plotë →

SHËNDETËSÍ,~A f. vet. nj. 1. Veprimtaria që merret me ruajtjen dhe përmirësimin e shëndetit të popullsisë. Shëndetësia në vendin tonë. Mungesat në shëndetësi. Lajme nga shëndetësia…

Shfaq përkufizimin e plotë →

SHËNDETËSÍM,~I m. vet. nj., libr. 1. Veprimi kur i kthejmë dikujt shëndetin e humbur, shërimi nga një sëmundje. Shëndetësim i shpejtë (i plotë). Shëndetësimi i tufës (i gjedhëve, i…

Shfaq përkufizimin e plotë →

SHËNDETËS/ÓJ vep., ~ÓVA, ~ÚAR kal., libr. 1. Ia rikthej shëndetin dikujt, i kthej shëndetin e humbur, e bëj të shëndetshëm, e shëroj; e bëj që të ketë zhvillim të rregullt (për bim…

Shfaq përkufizimin e plotë →

SHËNDETËSÓR,~E mb. Që lidhet me shëndetin dhe me ruajtjen e tij, i shëndetit, që ka të bëjë me shëndetësinë, i shëndetësisë; sanitar. Sistem shëndetësor. Institucion shëndetësor. G…

Shfaq përkufizimin e plotë →

Kliko këtu për të parë përdorime të mundshme të kësaj fjale (ose të ngjashme) në përkufizime të fjalëve të tjera (rezultate në kontekst)

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.