Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
RRETH,~I m. sh. RRÁTHË, RRÁTHËT 1. Vijë e lakuar dhe e mbyllur, pikat e së cilës kanë të njëjtën largësi nga qendra; sipërfaqja e rrafshit që ndodhet brenda kësaj vije. Rrathë bashkëqendrorë. Rreth i jashtëshkruar. Rrezja e rrethit. Diametri i rrethit. Qendra e rrethit. Vizatoj një rreth.
2. Rrip metali a druri i mbyllur si unazë, që shtrëngon degët e fuçisë, një rrotë etj.; pjesa e rrumbullakët si unazë, që shërben për të mbajtur, për të shtrënguar pjesët e tjera të një sendi; fletë e prerë si unazë a e rrumbullakët. Rreth hekuri (teli). Rrathët e fuçisë. Rrathët e syzeve. Rrethi i kosës unaza që shtrëngon kosën te bishti. Rrethi i kapelës. Rreth për flokët. Rreth për gjimnastikë. Shtrëngoj rrathët.
3. Unazë. Rreth floriri. Rreth dore byzylyk. Rrathë veshi vathë të rrumbullakët.
4. Rreth druri në lartësinë e gjoksit të fëmijës, me këmbëza e me rrota të vogla, ku futen foshnjat para se të fillojnë të ecin; qerthull, rrethore. I kishin dhuruar një rreth për djalin që po niste të ecte.
5. Rrip i ngushtë ose vijë e rrumbullakët, që shfaqet anës diçkaje, që formohet nga diçka ose që dallohet në sipërfaqen e diçkaje; unazë. Rrathët e dritës. Vështronte pa mendje rrathët e tymit. Rrathë në ujë. Rrathët e barkut.
6. Varg njerëzish a sendesh, të rreshtuar në vijë të mbyllur rrotull dikujt a diçkaje. Formuan një rreth. I vuri në rreth.
7. sh. ~E, ~ET Ndarje administrative, që përfshin një krahinë të gjerë me një bashki e disa komuna brenda një qarku. Rreth malor. Rrethi i Shkodrës. Në shkallë rrethi.
8. vet. nj., fig. Fusha që përfshin një veprimtari, tërësia e dukurive, që përfshihen brenda një kufiri; sfera. Rrethi i njohurive. Rrethi i problemeve. Rrethi i interesave. Rrethi i të drejtave.
9. sh. ~E, ~ET fig. Grup njerëzish që mblidhen rregullisht në një vend të caktuar për një veprimtari të përbashkët; grup njerëzish me interesa të njëjtë shoqërorë, kulturorë etj.; qark; mjedis. Rrethi letrar. Rrethi i muzikës. Rrethet diplomatike.
10. vet. nj., fig. Njerëzit e afërm, farefisi, miqësia; tarafi. Rrethi familjar. Rrethi i nuses (i dhëndrit). Ftoj rrethin tim. Ka rreth të madh (të gjerë). E ndihmoi rrethi i vet.
11. vet. sh. ~E, ~ET Vendet që shtrihen rrotull një qyteti, rrethinat; afërsitë. Në rrethet e qarkut të Tiranës.
12. sport. Rruga që ndjek gjatë një gare një grup sportistësh (çiklistë, motoçiklistë etj.), duke u kthyer përsëri në pikën e nisjes. Etapat e rrethit çiklistik. Rrethet çiklistike të fundit kishin tërhequr shumë sportdashës.
13. Perimetër. Rrethi i kraharorit. I mati rrethin e gjoksit
14. sh. ~E, ~ET astr. Vijë rrethore e përfytyruar në rruzullin tokësor ose në hapësirën qiellore. Rrethi polar. Rrethi i mesditësit.
15. Shtresë a brez guri me pllaka të dala në sipërfaqe. Rrathët e Veleçikut. Del një rreth e s'punohet. Është vendi rreth e s’kalohet dot.
16. Rripi i fishekëve, rrethatore. Rrethi i fishekëve. Ngjesh rrethin.
17. vet. sh. Thurima të rrumbullakëta prej shufrash, të cilat vihen nën këpucë a nën opinga që të mos fundosen këmbët gjatë ecjes mbi dëborë. Rrathët e dëborës. Vë rrathët.
18. bised. Tufë, shumicë, sasi e madhe. Ka një rreth fëmijë.
19. Horizont. Rrethi i malit. Rrethi i qiellit.
✱Sin.: rrotullore, hark.
♦ U bë për rreth lodre (dikush) është shumë keq; është në gjendje shumë të keqe a të vështirë; është varfëruar shumë, është bërë për t’u mëshiruar; është për lumë; (është) për t’i qarë hallin. Ia bëj rrethin (dikujt a diçkaje). 1. E rrethoj. 2. I përgatit dikujt diçka fshehurazi për ta dëmtuar a për ta shkatërruar; i ngre një grackë (dikujt). 3. E di se si të veproj me të, gjej një rrugë për ta shtënë në dorë; ia gjej anën. I bie në rreth (dikush) iron. është llafazan i madh, të mbyt me fjalë, s’i lë radhë askujt në bisedë; mburret shumë se mund të bëjë çdo gjë, e paraqit veten me fjalë si të plotfuqishëm; e dredh muhabetin, nuk i bie drejtë; e ndal diellin me fjalë; mbush pusin me pështymë. E kanë lëshuar rrathët (dikë) nuk është fare në rregull nga mendja, nuk e kontrollon më veten, ka rrjedhur; i janë liruar rrathët (dikujt); kund. i shtrëngoi rrathët (dikush). I janë liruar rrathët (dikujt) nuk është fort në rregull nga mendja, nuk e kontrollon mirë veten, ka filluar të rrjedhë; e kanë lëshuar rrathët (dikë). Ia liroi rrathët (dikujt) nuk e shtrëngon a nuk e detyron më që të bëjë diçka, e lë më të lirë për të vepruar a për t’u sjellë si do vetë; ia liroi vidhat; ia liroi burgjitë; kund. ia shtrëngoi rrathët. Mbeti pa *vathë e pa rrathë (dikush). I qit rrethin (dikujt) i lutem shumë, nuk iu ndahem derisa të më plotësojë dëshirën a kërkesën; i bëhem qen e mace. Rreth i mbyllur libr. 1. Arsyetim i gabuar, që bëhet duke vërtetuar një mendim me anë të një parimi, i cili ka vetë nevojë të vërtetohet me mendimin e parë. 2. Gjendje pa rrugëdalje, kur kthehesh aty nga je nisur. 3. Grup i kufizuar njerëzish të lidhur me diçka, në të cilin nuk futen më të tjerë. Rreth i hekurt libr. tërësi rrethanash a masash shtrënguese e detyruese, që nuk të lënë të veprosh siç do; kërkesa të rrepta, të cilave nuk u shmangesh dot. Rreth e më rreth gjithandej, cep më cep. Rreth shekeje përçm. puthador, servil. E sjell në rreth. 1. (dikë). E edukoj, e ndreq, e bëj të sillet mirë; e sjell në rrugë të drejtë (të mbarë). 2. (diçka). E bëj si duhet, e ndreq, e rregulloj; e vë në vijë. E shtiu (e futi) në rreth (dikë) e rrethoi; s’e la të lëvizë as andej e as këtej, e mbërtheu në vend; e zuri ngushtë. I shtrëngoi rrathët (dikush) u qetësua e u përmbajt; u përmblodh; e mblodhi veten; e mblodhi mendjen; kund. e kanë lëshuar rrathët (dikë). Ia shtrëngoi rrathët (dikujt) e detyron të bëjë diçka, ia mbledh, e bën të përmbahet e të sillet si duhet; ia shtrëngoi vidhat; ia shtrëngoi burgjitë; kund. ia liroi rrathët. I vuri rreth (një rreth) kokës (dikush) e vuri veten në një gjendje të vështirë a para një detyrimi, i nxori kokëçarje vetes; shak. u martua e ka detyrime. I ka zënë syri rreth (dikujt) është dobësuar, është hequr shumë; është bërë kockë e lëkurë (dikush); u bë çengel (dikush); u bë cingaridhe (dikush); u bë kërrabë (dikush).
RRETH ndajf. Në hapësirën nga të gjitha anët afër dikujt a diçkaje, rrotull, përqark; në vijë të mbyllur si rreth. I rrinë rreth. I sillet dikujt a diçkaje rreth i sillet rrotull; i rrotullohet.
✱Sin.: rrethepërqark, rrethas, përreth, qark, hark, përreth, anës, rrethas, aneqark, anepërqark.
♦ Rreth e rreth shih rreth e rrotull2. Rreth e rrotull. 1. Aty pranë, rreth dikujt a diçkaje; afër, rrotull nesh. 2. Jo drejtpërdrejt, tërthorazi; rreth e rreth; anës e anës; larg e larg. Vjen rreth (dikush). 1. shih vjen rrotull1 (dikush). 2. Rron disi, jeton me ato që ka, vërtitet në një farë mënyre, ia del disi; bën si bën. 3. (diçka). shih vjen rrotull3 (diçka). I vjen (i sillet) rreth (dikujt) shih i vjen (i sillet) rrotull2 (dikujt).
RRETH parafj. Përdoret me një emër në rasën rrjedhore për të treguar: 1. Vendin, sendin ose njeriun, në të gjitha anët e të cilit gjendet dikush a diçka, kryhet një veprim ose përqark të cilit lëviz a grumbullohet dikush a diçka; rrotull, përqark. Rreth shtëpisë. Rrinin të gjithë rreth zjarrit. Rreth Diellit (Tokës). Rreth qytetit. Rreth sofrës (tryezës). Rreth flamurit. Ka grumbulluar rreth vetes shumë shokë.
2. Kohën, pak çaste para a pas së cilës kryhet një veprim ose moshën e përafërt të dikujt; afër, aty nga. Rreth mbrëmjes (mëngjesit). U ngrit rreth orës pesë. Ishte rreth të tridhjetave.
3. Çështjen ose diçka për të cilën flitet; për, mbi. Diskutimet rreth artikullit. Flas rreth një studimi çështjeje.
✱Sin.: përreth, rrokull.
RRETHÁK,~U m. sh. ~Ë, ~ËT Vend i thurur përreth me gardh a me diçka tjetër. Rrethaku i lojërave. Rrethakun e bagëtive e kishte bërë vetë. Hyri në rrethak.✱Sin.: rrethator, rrethosë…
Shfaq përkufizimin e plotë →RRÉTHAS ndajf. 1. Rreth e rrotull, rreth, përreth; në një vijë si rreth. Shikoi rrethas. U mblodhën rrethas. Janë ulur rrethas. 2. Së bashku, të gjithë ata që janë rreth e rrotull;…
Shfaq përkufizimin e plotë →RRÉTH/E,~JA f. sh. ~E, ~ET 1. Ograjë e rrethuar me mur të thatë. Rrethet e fshatit. E kulloste bagëtinë në rrethe. 2. Pjesë e dalë dhe me parmakë rreth katit të dytë të një shtëpie…
Shfaq përkufizimin e plotë →RRÉTHE,~T f. vet. sh. 1. Opinga prej lëkure poshtë e të thurura me gjalmë nga sipër. Veshi rrethet e doli nga shtëpia.2. Këpucë të përdorura shumë, sa janë grisur. I shkreti, kisht…
Shfaq përkufizimin e plotë →RRETHÍM,~I m. sh. ~E, ~ET 1. Veprimi kur rrethoj diçka ose dikë a kur rrethohem; kund. çrrethim. Rrethimi i oborrit. Rrethimi i fshatit. Bënë rrethimin e kështjellës. 2. usht. Gjen…
Shfaq përkufizimin e plotë →RRÉTHJ/E,~A f. sh. ~E, ~ET Kusi prej bakri me verigë si rreth. Mori rrethen ta mbushte me ujë.✱Sin.: poçe, bakraçe.
Shfaq përkufizimin e plotë →RRÉT/E,~JA f. sh. ~E, ~ET Dredhat e opingës. Punoj me rrete. Rretet e opingave vetëm ajo i bënte të mira.
Shfaq përkufizimin e plotë →RRETÍM,~I m. sh. ~E, ~ET Veprimi kur rretoj a rretohet. Rretimet e çorapeve.
Shfaq përkufizimin e plotë →RRETÍT (RRETÍS) vep., ~A, ~UR kal. Qep në formë rrethore. Po rretiste pantallonat e djalit.
Shfaq përkufizimin e plotë →RRET/ÓJ vep., ~ÓVA, ~ÚAR 1. Punoj me rrete, me thurje; qëndis me gjilpërë. Të paska mbetur vetëm t’i rretosh opingat.2. Arnoj çorapet, mestet apo opingat aty ku janë grisur. Rretoi…
Shfaq përkufizimin e plotë →
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë