Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
RRËNJ/Ë,~AІ f. sh. ~Ë, ~ËT 1. bot. Pjesa kryesisht nën dhe e një bime barishtore, e një shkurreje a e një druri, që e mban atë të ngulur dhe që i shërben për të thithur ujin a ushqimin; pjesa e nëndheshme e disa bimëve, që përdoret për ushqim, për të bërë barna a pije ose për të përgatitur sende të ndryshme. Rrënjë e thellë. Rrënjë kryesore. Rrënjë të kalbura. Qafa e rrënjës. Lëshon rrënjë. I pres rrënjët. Shkul rrënjën. E nxjerr me gjithë rrënjë. Shtoj me rrënjë.
2. bot. Pjesë e parë e emërtimeve të pathjeshta për disa lloje rrënjësh. Rrënjë ajrore rrënjë dytësore që shkëputet prej degëve, që qëndrojnë të varura, duke kryer funksionin thithës të ujit. Rrënjë boshtore rrënjë kryesore që zhvillohet më shumë se degëzimet anësore. Rrënjë dytësore tërësi rrënjësh që nisen nga rrënja kryesore, duke formuar rrënjët e boshtit të dytë. Rrënjë frymëshkëmbyese rrënjë që siguron thithjen dhe nxjerrjen e ajrit nëpërmjet indeve speciale ajërmbajtëse dhe që përcjell oksigjenin në rrënjët e zhytura në ujë. Rrënjë kryesore rrënjë embrionale, e cila zakonisht edhe degëzohet. Rrënjë thithëse rrënjë që zhvillohet në bimët parazitare dhe që ushqehet me lëndë të gatshme organike nga indet e bimëve të tjera.
3. Një bimë e mbjellë ose një pemë që jep kokrra; një bimë a një dru si njësi numërimi. Dyzet rrënjë mollë. Njëzet rrënjë ullinj. Mbollën pesëqind rrënjë pemë. Plehërojnë çdo rrënjë.
4. anat. Pjesa me të cilën një organ me trajtë të zgjatur është kapur ose është ngulur në një ind; pjesa e prapme e një organi të tillë. Rrënja e flokut. Rrënja e thoit. Heq rrënjët e dhëmbit. I këputi rrënjët.
5. fig. Burimi më i parë e më i thellë i një dukurie, prejardhja; themeli. Rrënjët e vërteta. Rrënjët e gabimeve. I gjeti rrënjët diçkaje. E mësoi me rrënjë.
6. gjuh. Pjesa kryesore e fjalës, që nuk mund të ndahet më tej në pjesë përbërëse, që bart e ruan kuptimin themelor dhe që shërben si bazë për të formuar fjalë të reja me anë parashtesash, prapashtesash etj. Rrënjë emërore (foljore). Rrënjë njërrokëshe (dyrrokëshe). Rrënja e përbashkët. Fjalë të një rrënje. I gjej rrënjën fjalës.
7. mat. Numër a shprehje algjebrike, që, kur ngrihet në fuqi, jep madhësinë e dhënë më parë; numër që shërben si zgjidhje e një barazimi. Rrënjë katrore. Rrënjët algjebrike. Shenja e rrënjës. Nxjerr rrënjën katrore të një numri. Ngre në fuqi një rrënjë.
8. kim. Grup me atome në molekulat e lëndëve kimike, që merr pjesë në reaksionet pa u ndryshuar. Rrënjë kimike. Rrënjë acide. Rrënjë e lirë.
9. bised. Prejardhja e një njeriu, familja a farefisi nga vjen dikush; mbështetja e përkrahja që ka dikush nga njerëzit e afërm ose të njohur, rrethi i ngushtë. Rrënja e një njeriu (e një fisi). Ka rrënjë të thella (të forta) dikush. Rrënjë pas rrënje brez pas brezi. Është pa rrënjë ka mbetur pa familje. I ka dalë rrënja ka mbetur pa fëmijë, pa trashëgimtarë. I ka rrënjët të shkulura ka mbetur fill i vetëm, i shkretë, pa të afërm, pa njeri.
✱Sin.: rrëzë, degë, këmbë, burim, shkak.
♦ U bë *rrap e rrënjë (dikush). I ka dalë rrënja (dikujt) ka mbetur pa fëmijë; nuk ka trashëgimtarë a pasardhës; iu shua pragu; iu mbyll shtëpia. *Degë pa rrënjë. I gjej rrënjët (diçkaje) zbuloj burimin a fillimin e diçkaje, gjej shkakun e një dukurie ose motivin e një veprimi; i nxjerr (i zbuloj) rrënjët. Ia heq rrënja (dikujt) i pëlqen diçka, shkon me shijet e tij; e ka fituar dhe e trashëgon nga paraardhësit; ia ka qejfi. I ka rrënjët *të shkulura (dikush). Ka rrënjë të thella. 1. (dikush). Është prej kohësh e brez pas brezi i ngulur diku; ka zënë vend prej kohësh e nuk e shkul dot; është vendosur mirë diku e nuk e luan askush; s’e luan (s’e tund) (as) topi. 2. (dikush). Ka përkrahje a nxitje të fshehtë, dikush e mbron e ia jep fuqinë; prej kohësh ka krijuar lidhje të forta e të qëndrueshme me shumë njerëz të rëndësishëm; i ka shpatullat të ngrohta. 3. (diçka). Është e lidhur ngushtë me diçka tjetër, vjen a shkaktohet prej saj, motivohet me të; nuk dihet se cili është shkaku i diçkaje, është shumë vështirë t’ia gjesh fillin. I kam rrënjët mbi *ujë. E kap nga rrënjët (diçka) e njoh mirë dhe e nis që nga fillimi ose që nga ana më e rëndësishme; merrem me burimin, me shkakun ose me thelbin e diçkaje; e zë (e kap) demin (kaun) për brirësh (nga brirët). *Lis me rrënjë të thella. Mburr *degët pa parë rrënjët (dikush). I nxjerr (i zbuloj) rrënjët (diçkaje) ia gjej të gjitha, e zbuloj me themel, s’lë gjë pa mësuar për të, i shkoj deri në fund; i gjej rrënjët; i nxjerr ujët; i nxjerr tabanin. Ia pres rrënjët (diçkaje) ia këput atë që e mban a që e ushqen diçka, ia heq burimin e zhvillimit, të përhapjes etj. Me rrënjë e me degë me gjithçka e shumë mirë, të gjitha me hollësi; me dhëmbë e (me) dhëmballë; zorrët e barkut; fundin e barkut (dikujt). 2. Shumë rëndë, pa lënë gjë pa i thënë dikujt, duke ia numëruar të gjitha; rrënjë më rrënjë. Nga rrënja gjer në degë me hollësi, imtësisht e për gjithçka, duke i mësuar të gjitha të dhënat. Me rrënjë e me dhëmballë shih me dhëmbë e (me) dhëmballë. Me rrënjë e me farë që në kohë të lashta e pa ndërprerje; nga njëri brez në tjetrin; bark pas barku; rrënjë pas rrënje; gjysh pas gjyshi; gjysh stërgjyshi. Me rrënjë të kalbura pa mbështetje të fortë, që nuk është i sigurt; i dobët, që e ka të vështirë të përballojë diçka a të ruajë një gjendje (për njerëz). Rrënjë më rrënjë 1. shih me rrënjë e me degë. 2. Me hollësi, imtësisht e për gjithçka. Rrënjë pas rrënje shih brez pas brezi. Shkoi në rrënjë të vet (dikush) keq. shih vajti në fis keq. E shkul nga rrënjët (me rrënjë). 1. (dikë). I heq çdo mundësi për të jetuar; e zhduk, e shfaros, e zhbëj. 2. (diçka). E shkatërroj që nga themelet, e zhduk krejt që të mos dalë a të mos zhvillohet më. Ka zënë rrënjë. 1. (dikush). Ka zënë vend përgjithmonë diku, është ngulur përgjithnjë; ka shkuar në një vend e s’do të ikë a s’e lëviz dot askush më që andej; leu e mbiu (aty); shtroi gunën; shtroi rrogozin; na mbiu në vatër; ka hedhur çengelat. 2. (diçka). Ka zënë vend të qëndrueshëm, është rrënjosur fort, është ngulitur; i është rrënjosur në gjak (dikujt); bëri vend.
RRËNJ/Ë,~AІІ f. sh. ~A, ~AT bot. 1. Lloj dushku me trup të drejtë e me gjethe si të gështenjës, që bën lende të bashkuara zakonisht tri e nga tri dhe që përdoret për lëndë ndërtimi, për të nxjerrë tanin, për të bërë qymyr të cilësisë së lartë etj. Druri i rrënjës. Lende e rrënjës.
2. Pjesë e parë e emërtimeve të pathjeshta për disa lloje bimësh a drurësh. Rrënjë babuini. Rrënjë balsami. Rrënjë balsami qimebardhë. Rrënjë e bardhë. Rrënjë buke. Rrënjë e butë. Rrënjë dreri. Rrënjë dreri moçalore. Rrënjë duhani. Rrënjë e gurtë. Rrënjë gjarpri. Rrënjë e hidhur. Rrënjë koralore. Rrënjë koralore e vjeshtës. Rrënjë e kuqe. Rrënjë lunge. Rrënjë mici. Rrënjë njëbrirëshi. Rrënjë qumështore. Rrënjë shapi. Rrënjë e trëndafiltë. Rrënjë varresh. Rrënjë varresh e bardhë.
RRËNJËDÁLË mb., bised. 1. Që ka mbetur pa fëmijë, që nuk lë pasardhës; si mallk. që mos pastë fëmijë, që iu shoftë pragu e fisi, që i daltë rrënja! Burrë rrënjëdalë. E la rrënjëdal…
Shfaq përkufizimin e plotë →RRËNJËDÁL/Ë,~I m. sh. ~Ë, ~ËT Ai që ka mbetur pa fëmijë, që nuk lë pasardhës. Ç'e gjeti, rrënjëdalin. I shoi pragun, rrënjëdali.✱Sin.: rrënjëshkulur, rrënjëshuar.
Shfaq përkufizimin e plotë →RRËNJËS,~E mb. Që është prej së lashti në atë vend ku banon, vendas; kund. i ardhur, ardhës. Popullsia rrënjëse. Banorë rrënjës.✱Sin.: vendës, anas, anës, autokton, vendar.
Shfaq përkufizimin e plotë →RRËNJËS,~I m. sh. ~, ~IT Banor i hershëm i një vendi, ai që banon aty ku kanë jetuar gjithnjë paraardhësit e tij, vendas. Janë rrënjës në atë fshat. Donte të bisedonte me rrënjësit…
Shfaq përkufizimin e plotë →RRËNJËS/E,~JA f. sh. ~E, ~ET Banore e hershme e një vendi, ajo që banon aty ku kanë jetuar gjithnjë paraardhësit e saj, vendase. Rrënjëse e fshatit.✱Sin.: vendëse, anase, anëse, au…
Shfaq përkufizimin e plotë →RRËNJËSÍ,~A f., përmb. Tërësia e rrënjëve; prejardhje, rrënjët. Aty e kemi rrënjësinë.
Shfaq përkufizimin e plotë →RRËNJËSÓR,~E mb. 1. Që prek thelbin e diçkaje, themelor, thelbësor; i thellë. Dallime rrënjësore. Kthesë rrënjësore. Ndryshim rrënjësor. Shndërrime rrënjësore. Në mënyrë rrënjësore…
Shfaq përkufizimin e plotë →RRËNJËZ,~A f. sh. ~A, ~AT bot. Fije e hollë që del nga degëzimi i rrënjës kryesore; fije e hollë që nxjerr si rrënjë fara kur sapo fillon të mbijë. Rrënjëz e re. Rrënjëz e imët. Rr…
Shfaq përkufizimin e plotë →RRËNJËZÍM,~I m. sh. ~E, ~ET bujq. Veprimi kur rrënjëzoj a rrënjëzohet diçka. Rrënjëzimi i fidanit. Rrënjëzimi i bimës. Periudha e rrënjëzimit. ✱Sin.: rrënjosje, shtrapëzim, zënie.
Shfaq përkufizimin e plotë →RRËNJËZ/ÓJ vep., ~ÓVA, ~ÚAR bujq. 1. kal. Bëj që të lëshojë rrënjë një fidan ose një pjesë e një bime që përdoret për shumëzim. Rrënjëzoj një degë. Rrënjëzojnë shpatulla dhe këmbëz…
Shfaq përkufizimin e plotë →
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Fjalë që rimojnë ose mbarojnë me të njëjtat germa.
Kërko forma në përkufizime ose shembuj. _
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë