Fjalori
RI

RI,~U (i) m. sh. ~NJ, ~NJTË (të) 1. Djalë i ri, djalë në moshën e rinisë, djalosh; kund. plak. Një i ri punëtor. I riu ndihmon të moshuarën të kalojë rrugën. Të rinj e të reja. Pleq e të rinj. Të rinjtë e fshatit. Forca e të riut. Kampionati për të rinjtë. Veshje për të rinj.
2. Përdoret pranë mbiemrit të djalit, që ka emër të njëjtë me të atin. Gavril Dara i Riu.
✱Sin.: djalosh, fillestar.

RI

RI,~TË (të) as. Mosha e re, mosha e rinisë; kund. pleqëri. Shkoi (kaloi) të ritë. Gëzoi (humbi) të ritë. (Si) në të ri. Që në të ri. Gëzofsh të ritë! (ur.)

RI

RI (i), RE (e) mb. 1. Që është në moshën e djalërisë a të vajzërisë, që nuk ka arritur moshë të pjekur; kund. plak. Djalë i ri. Vajzë e re. Nuse (grua) e re. Është i ri (e re) në moshë. Mosha e re. Brezi i ri. Vdiq i ri (e re). Më i riu. Tepër i ri (e re). Bëhem i ri përtërihem. Mbeti gjithnjë i ri.
2. Që ka mbirë, që ka lindur ose që është krijuar para pak kohësh, që ka ende moshë të vogël; kund. i vjetër. Bari i ri. Bimë e re. Degë (bisqe) të reja. Pyll i ri. Qengjat e rinj. Lopë e re. Yll i ri (astr.).
3. Që është ngritur, është ndërtuar a prodhuar ose është krijuar a formuar para pak kohe; që shfaqet, që del ose që bëhet për herë të parë, që nuk ishte a nuk njihej më parë; që është zbuluar rishtazi. Shtëpi (ndërtesë, rrugë, urë) e re. Hotel (dyqan) i ri. Bibliotekë (shkollë) e re. Universitet (institut) i ri. Teatër i ri. Pazari i ri. Lagjja e re. Vepër e re. Prodhime të reja. Artikull (mall) i ri. Racë e re qensh. Hibrid i ri misri. Libër (film, emision) i ri. Fjalë e re. Familje e re. Shtet (rend, regjim) i ri. Republikë e re. Zbulim i ri. Shpikje e re. Teknikë e re. Sëmundje e re. Tokat e reja tokat që punohen për herë të parë.
4. Që nuk është përdorur gjatë ose që është ruajtur me kujdes dhe është në gjendje të mirë, që nuk është vjetruar, i papërdorur ose i përdorur fare pak (zakonisht për veshmbathjet dhe për orenditë e pajisjet e ndryshme); kund. i vjetër, i përdorur. I kishte këpucët (rrobat) fare të reja. Shesim libra të rinj e të përdorur. Qilimi është i ri, nuk ka asnjë të metë. Bleva një makinë të re, ka bërë vetëm 30 mijë km. Ishte (dukej) i ri, me gjithë moshën.
5. Që është bërë a që është gatuar para pak kohe; që është pjekur në stinën e fundit, që është i të korrave të këtij viti; kund. i vjetër. Djathë i ri. Verë e re. Vaj i ri. Gruri i ri. Buka e re. Domate (patate, fasule) të reja.
6. Që i zë vendin një tjetri të mëparshëm; që vjen pas një tjetri, që e përsërit a që e përmirëson të parin; i mëvonshëm; kund. i vjetër. Ditë e re. Stina e re. Dëborë e re. Flokë (dhëmbë) të rinj. Gjethet e reja. Lëkura e re. Monedhë e re. Lekë të rinj. Botim i ri. Drejtori (mësuesi, shefi) i ri. Urdhri i ri. Stil i ri. Metodë e re. Qeveria e re. Adresë e re. Hëna e re hëna që duket si drapër i hollë në ditët e para pasi i ka qenë zënë drita nga Toka. Viti i ri viti që sapo ka hyrë ose që do të hyjë së shpejti.
7. Që e ka filluar punën ose veprimtarinë në një fushë para pak kohe, që sapo ka hyrë në një organizatë, në një shërbim etj.; që nuk ka ende përvojë të gjatë në një punë; kund. i vjetër. Shkrimtar i ri. Mjek (oficer) i ri. Mësuese (inxhiniere, ekonomiste) e re. Anëtar i ri. Shofer i ri. I ri në punë (në detyrë, në mjeshtëri). Kërkues shkencor i ri.
8. Që është në moshën e djalërisë ose të vajzërisë dhe sapo ka filluar të merret me një fushë të dijes a të artit, që merr pjesë në një rreth të dijes a të artit për nxënës ose për studentë. Letrarët (shkrimtarët) e rinj. Talentet e reja. Rrethi i natyralistëve të rinj.
9. Që i përket erës sonë; që i takon periudhës pas mesjetës; që ka të bëjë me epokën më të afërt për ne ose me kohën më të fundit; i kohës sonë, bashkëkohor; kund. i vjetër. Shekujt e erës së re. Historia e re. Era (epoka) e re periudha në të cilën fillon numërimi i viteve duke u shtuar njëri pas tjetrit. Para erës së re në periudhën kur vitet numërohen duke i zbritur njëri pas tjetrit. Kalendari i ri kalendari që zbatohet qysh nga shek. XVI, kur fillon numërimi i viteve sipas mënyrës që përdoret sot. Letërsia e re shqiptare letërsia bashkëkohore.
10. Që përfaqëson një etapë të mëvonshme në zhvillimin e një dukurie shoqërore, të një drejtimi a të një rryme, të një doktrine a të një teorie etj.; që përmban risi në krahasim me gjendjen e mëparshme. Kolonializmi i ri. Turqit e rinj (hist.) xhonturqit. Borgjezia e re prodhuese. Sfida për një kapitalizëm të ri. Ngritja e një shoqërie të re. Duhen njerëz të rinj.
11. Që është më i lartë, më i mirë etj. se i mëparshmi, tjetër; i përtërirë. Hov (frymëzim, vrull) i ri. Shpresa (përpjekje) të reja. Me forca të reja.
12. Që e njohim prej pak kohësh, që kemi lidhje e marrëdhënie prej një kohe të shkurtër me të; që ka të bëjë me lidhje e me marrëdhënie të tilla. Shokë të rinj. Miq të rinj zër sa të duash po të vjetrit mos i harro. (fj. u.).
13. Që është i panjohur për dikë deri në një kohë të caktuar. Fytyra të reja. Lajm i ri. Zëra të rinj. Asgjë të re.
✱Sin.: njomëzak, i paveshur, i papërdorur, i pavënë, i pazënëfill, i paprekur, i pangarë, modern, i përtërirë, i panjohur, i pashkelur, i parrahur, i freskët.
♦*Arnë e re në rrobë të vjetër. *Cergë e re krahin. Çel (hap) *rrugë të reja. Çel (hap) *shtigje të reja. Në një *dritë të re libr. Është *filiz i ri (dikush). Filloj *radhë të re. *Fshesë e re. *Gjak i ri. Hap (shkruaj) një *faqe të re.

Kliko këtu për të parë përdorime të mundshme të kësaj fjale (ose të ngjashme) në përkufizime të fjalëve të tjera (rezultate në kontekst)

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.


© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 — Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.

www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë