Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
QÝQ/E,~JAI f. sh. ~E, ~ET 1. zool. Zog shtegtar me pendë ngjyrë hiri në të zezë, që këndon me zë të përvajshëm dhe nuk bën fole, por i lëshon vezët në çerdhet e zogjve të tjerë. Zëri i qyqes. Kënga e qyqes.
2. Pjesë e parë e emërtimeve të pathjeshta që shënojnë lloje të ndryshme të zogjve. Qyqe barkgështenjë. Qyqe barkzezë. Qyqe bishterashkë. Qyqe bishtgjatë. Qyqe e hardhucës së madhe. Qyqe e murrme. Qyqe e tokës. Qyqe e varreve. Qyqe e vogël. Qyqe e zezë. Qyqe gjeraqinë e veriut. Qyqe gjoksgështenjë. Qyqe gjokskuqe. Qyqe kokëgështenjë. Qyqe manushaqe. Qyqe me çafkë. Qyqe pikaloshe. Qyqe sqepgjatë. Qyqe sqeptrashë. Qyqe sqepverdhë. Qyqe sqepzezë. Qyqe vajtuese. Qyqe veshzezë. Qyqe vijëzake.
3. fig. Grua që ka mbetur fill e vetme, pa burrë e pa fëmijë; fatkeqe; grua fatkeqe; e mjerë. Qyqe e vetme. Rri brenda si qyqe. I vjen keq për atë qyqe. Mbetsh qyqe! (mallk.) U bëfsh qyqe! (mallk.) mbetsh pa njeri!
✱Sin.: zog, fatkeqe, e mjerë.
♦ U bë qyqe (dikush). 1. shih u bë tapë (dikush). 2. shih është bërë kockë e lëkurë (dikush). Më sa dëgjohet qyqja në dimër nuk flet fare dikush; nuk ndihet fare; e kyçi gojën (dikush). Mos e dëgjofsh qyqen (këngën e qyqes)! mallk. vdeksh! (Është) qyqe në degë (dikush) është njeri shumë i zoti, ia del çdo pune e vështirësie; është i zgjuar e i aftë, nuk ia hedh dot; s’ia ha qeni shkopin (dikujt); (është) për t’i qitur (për t’i nxjerrë) sytë. (E kam) si qyqja verën. 1. (dikë). E kam të shtrenjtë e të dëshirueshëm; e pres i përvëluar nga malli ose i përkushtohem me shpirt. 2. (diçka). E kam si gjë të rrallë dhe e përdor me kursim të madh e me frikë se mos më mbarohet, mezi e gjej dhe e ruaj me kujdes; (e mbaj) si ujët e pakët. Të këndoftë qyqja! mallk. të gjettë ndonjë gjë e keqe, u shofsh! Këndon qyqja (për dikë). 1. E pret e zeza (përdoret si kërcënim për dikë). 2. Nuk kujdeset askush për dikë, e kanë braktisur të gjithë, nuk e përfill më asnjeri; është krejt i vetmuar. I ka kënduar qyqja (dikujt a diçkaje) nuk vjen më dikush, nuk kthehet më; nuk përsëritet më diçka, ka mbaruar; i ka ikur koha qëkur; i ka vdekur nëna (diçkaje). S’këndon më ajo qyqe iron. iku ajo kohë, s’kthehet më ajo që ke pasur a që kërkon; i ka vdekur nëna (diçkaje); s’ka më qofte te daja. I këndon qyqja mbi çati (dikujt) i ka mbetur shkretë shtëpia, i kanë vdekur njerëzit e afërm; mbeti pa njeri; iu shua shtëpia; iu mbyll dera; iu shua pragu; iu shkulën caranjtë e vatrës. I ka kënduar qyqja në derë (dikujt) i kanë rënë shumë fatkeqësi në shtëpi dhe ka mbetur fill i vetëm, s’i është ndarë e keqja. Kur të këndojë qyqja e kuqe (nga bishti) iron. shih kur të pjellë mushka iron. (Që) në *kohën e qyqes tall. (Mbeti) si *kënga e qyqes iron. Mbeta qyqe mbeta fill vetëm, pa fëmijë e pa farefis, më kanë vdekur a më kanë ikur të gjithë (në ligjërimin e grave); mbeta kërcure (në ligjërimin e grave); mbeta kalli; mbeta fishek *Rrush e qyqe (dikush). Qyqe nga mendja shih i trashë nga mendja (nga trutë, nga koka). Si qyqja në rremb fill i vetëm, i shkretë a i braktisur; hu pa thupra mospërf.; si baloja në verigë keq.; caran vatre. S’e vret qyqen (shumë) (dikush) iron. nuk punon, është dembel, e merr jetën si të vijë; nuk e vë ujin në zjarr; s’e vret mendjen; s’e bën qejfin qeder. Si *zogjtë e qyqes (e korbit).
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Fjalë që rimojnë ose mbarojnë me të njëjtat germa.
Kërko forma në përkufizime ose shembuj. _
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë