Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
PÉND/Ë,~AI f. sh. ~Ë, ~ËT 1. kryes. sh. Gypa të brirtë e të hollë, me push e me fije të imëta në të dyja anët, që mbulojnë trupin e krahët e shpendëve; pupël. Pendë të gjata (të bukura). Pendë pule (pate, palloi). Me pendë të ngritura. Dikur shkruanin me pendë pate. Kush hiqet i madh e i rëndë, e ka mendjen si pendë. (fj. u.). Shpejt i bien pendët akrepit. (fj. u.).
2. Penë.
3. Fletë në pjesë të ndryshme të trupit të peshqve, e cila u shërben këtyre për të notuar. Pendë notuese. Penda e bishtit. Pendët e kurrizit (e barkut).
4. Fletë të një vegle a mekanizmi; rrotë me shumë fletë të tilla, që rrotullohet nën veprimin e ujit dhe vë në lëvizje gurët e mullirit. Penda rrotullohej shpejt. S’kthehej me penda.
5. si mb. Shumë i lehtë. Ishte pendë.
6. si ndajf. Shumë (me mbiemrin i lehtë). Pendë i lehtë (i lehtë pendë).
✱Sin.: pupël, penë, fletë, i lehtë, sharrëz.
♦ I ranë pendët (dikujt) mospërf. s’ka më atë pushtet a fuqi që kishte, s’i shkon më fjala; nuk mburret më si përpara, u shtrua; ra nga fiku (dikush); u bë pulë (dikush); i ranë puplat; i uli pendët (dikush); i ra hunda; e uli hundën (dikush); i vari (i uli) veshët (dikush); uli kokën (dikush); e bëri bishtin palë (dikush). I dolën pendët (dikujt) shih i dolën puplat (dikujt). Fryn pendët (dikush) mbahet më të madh, krekoset e shet mend, fryhet si gjel, mburret. Ia la pendët në dorë (dikujt) iron. iku papritur e fshehurazi nga dikush dhe as që u bë merak për të; i iku nga duart papritur; mori ç’mundi, përfitoi sa mundi prej dikujt e u zhduk; ia la puplat (në dorë); ia la lëpendrat në dorë; i la potkonjtë; i la shëndenë; e la me gisht në gojë (dikë). S’e prek (dot) as me pendë (dikë) shih s’e prek (dot) as me pupël (dikë). I uli pendët (dikush). 1. I ra inati, u zbut. 2. shih i ranë pendët (dikujt). Kur të zbardhet penda e korbit iron. shih kur të pjellë mushka iron. Sa të zbardhet penda e korbit gjithnjë, pa fund, gjithë jetën.
PÉND/Ë,~AII f. sh. ~Ë, ~ËT 1. Një çift qe, buaj etj. si kafshë pune. Një (dy) pendë qe (buaj, kuaj). Nget pendën.
2. Sipërfaqe toke sa mund të lërohet me një çift qe brenda një dite. Kishte një pendë tokë. I mbeti edhe një pendë për të lëruar.
✱Sin.: pendore, ngastër, parcelë.
♦ Janë bërë pendë nuk ndahen nga njëri-tjetri, mbajnë shoku-shokun, shkojnë shumë mirë, nuk i ndan asgjë; kanë interesa të njëjtë; janë mjaltë e gjalpë (e tëlyen); i mbajnë anën e lëmshit (njëri-tjetrit) iron.; janë dy trupa e një shpirt. Bën dy pendë me tre qe (dikush) iron. ia hyn një pune që nuk bëhet, mendon se mund ta ndreqë diçka që nuk ndreqet; e gënjen (e rren) mendja. Si një pendë qe bashkë, të pandarë; dorë për dorëI; një trup i vetëm.
PÉND/Ë,~AIII f. sh. ~Ë, ~ËT Shtrat i ngritur me gardh e me dhe, me zhavorr ose me gurë anës lumenjve a përrenjve ose gjatë bregut të detit, të liqenit etj. për të penguar vërshimin e ujërave; digë. Pendë e lartë. Pendë lumi (liqeni). Mbrohet me pendë.
✱Sin.: argjinaturë, ledh, sfrat, barazh, grazhd, digë, ushezë, pritë, valëpritëse, dallgëpritëse.
PÉND/ËL,~LA f. sh. ~LA, ~LAT Pendë e vogël; pupël. Pendla pule. Jastëk me pendla. I lehtë si pendël.
Shfaq përkufizimin e plotë →PÉNDËS,~I m. sh. ~, ~IT arv. Pendar.
Shfaq përkufizimin e plotë →PÉNDËZ,~A f. sh. ~A, ~AT Kolibër. Pendëza bishtzezë (lat. Chahlybura urochrysia melanorrhoa) kolibër i vendeve të Amazonës me pendë ngjyrë bronzi e me bishtin të zi.
Shfaq përkufizimin e plotë →PENDÁR,~I m. sh. ~Ë, ~ËT 1. Ai që lëron tokën me qe, ai që nget pendët në arë. Punoi si pendar. 2. hist. Ai që ruante vreshtat e arat; roje vreshtash, vreshtar, bekçi. Pendari i fs…
Shfaq përkufizimin e plotë →PENDÉS/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT 1. Pendim. Pendesë e thellë. Me pendesë jo me gjithë zemër, me dy mendje, pendueshëm. 2. fet. Rrëfimi që bën një besimtar katolik përpara priftit për mëk…
Shfaq përkufizimin e plotë →PENDÍM,~I m. 1. Veprimi kur pendohem. 2. Ndjenjë keqardhjeje që i lind dikujt për një punë a veprim të gabuar që ka bërë, pranimi i gabimit duke e ndier thellë atë; ndërrimi i mend…
Shfaq përkufizimin e plotë →PENDLÍK,~U m. Zgjedhë. E mëson demin në pendlik.
Shfaq përkufizimin e plotë →PENDÓR,~E mb., bot. Që ka trajtën e një pende a të një puple. Gjethe pendore. Degëzime pendore.
Shfaq përkufizimin e plotë →PENDÓR/E,~JA f. sh. ~E, ~ET Ngastër ose arë e vogël sa mund të lërohet nga një pendë qe brenda një dite.
Shfaq përkufizimin e plotë →PENDÚL,~I m. sh. ~Ë, ~ËT Lavjerrës. Sikur sheh pendulin e shekujve të historisë ballkanike, të shkuarën dhe të ardhmen e Europës.
Shfaq përkufizimin e plotë →
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë