Fjalori
PARE

PARÉ (i, e) mb. Që nuk ka re. Qiell i pare. Mot i pare.

PARE

PÁR/E,~JA f. kryes. sh. ~E, ~ET 1. bised. Para. Pareholla. E bleu me pare.
2. Luspë peshku. Pare peshku.

PARË

PAR/Ë,~A (e) f. sh. ~A, ~AT (të) 1. Ajoështëkrye të një pune, të një veprimtarie a të një grupi njerëzish; ajoudhëheq a drejton një punë. E para e valles. Kë keniparë këtu?
2. Ajo që ka arritjet më të mira në një punë a që delkrye të një gare; ajoështë më e zonja, më e aftë se të tjerët. E para e kursit (e klasës).
E para e punësradhëparë, së pari; kryesorja.

PARË

PÁR/Ë,~I (i) m. sh. ~Ë, ~ËT (të) 1. Ai që ështëkrye të një pune, të një veprimtarie a të një grupi njerëzish; ai që udhëheq a drejton një punë. I pari i shtëpisë (i fisit, i fshatit). I pari i valles (i muhabetit). Kë keniparë këtu? Ku ka shumëparë, puna s’ecën mbarë. (fj. u.). Mos u bëj i parështëpihuaj! (fj. u.).

2. Ai që ka arritjet më të mira në një punë a që delkrye të një gare; ai që është më i zoti, më i aftë se të tjerët. I pari i klasës (i ekipit).

3. vet. sh. Stërgjyshërit, breza, më të vjetër. parët tanë. Zakonet e të parëve. Na e kanë lënëparët.

4. Ai që është i parë në një radhë etj.parëtshurdhohen janë kambanaxhinjtë. (fj. u.).

5. vet. sh. vjet. Krerët e vendit, parësia. parët e vendit.

Sin.: kreu, kryesues, drejtues, lider, udhëheqës, udhërrëfyes, paraardhës, paranik, stërgjysh, katragjysh, parësi, pari.

 Çaj *rrugën (udhën) (i pari). Lëshon *brezin (i pari) (dikush). Nuk e merr vesh (nuk e njeh) i paridytin (diku) është rrëmujë e madhe diku; s’merret vesh ç’bëhet; s’e njeh qenizotin; (u ) merre ta marrim; u pazar; (është) “ikikim”; (është) dasmë minjsh; kape laro prite balo! tall.; tartari e merr vesh! Nuk e pa i paridytin (diku) ikën me vrap e në rrëmujëmadhegjithë nga frika, u shpërndanëpanik pa pritur njëri-tjetrin e pa e ditur për ku.

PARË

PÁRË,~T (të)I [PÁR/Ë,~IT (të)] as. 1. Veprimi kur shoh; shikim, vështrim. Një të parë diçka ndryshe, reagoi. Me të parë anijen, iu afrua bregut. Nuk ngopej së paribijën. Të parët me sy kritik.
2. Perceptimi i dritës a i pamjeve me anëshqisavesyve; mundësia dhe aftësia për të parë objektet a imazhet dhe gjithë botën që na rrethon me anësyrit (mbizotëron trajta parit). Syri është organ i të parit. Shfaq çrregullime të të parit. Fusha e të parit. Iu dobësuaparët.
3. Pamja, ana e jashtme e dikujt a e diçkaje; dukja. I bukur në të parë. Ngaparët është e mirë. Mos e shih ngaparët!
Sin.: shikim, sy, pamje, vështrim, dukje.
Me të parë e me të bërë si të paraqiten rrethanat, sipas gjendjes konkrete, si të jenë punët, si ta shohim, shohim e bëjmë.

PARË

PÁRË,~T (të)II as., etnogr. 1. Vajtja e nuses për herëparë te prindërit e vet pas martesës, pasi. Shkonte nusja në të parë.
2. Vajtje për kryeshëndoshë; koha a vendi për të pritur për kryeshëndoshë. parët gjeti disa ditë.
Sin.: pasi, parëti.

PARË

PÁRË (i, e) mb. 1. Që i përgjigjet numrit një në një varg njerëzish a sendesh, në një radhë a renditje në një klasifikim etj.; që ështëkrye të një radhe frymorësh, sendesh e dukurish të një lloji, që nuk ka tjetër para vetes; kund. i fundit. Radha e parë. Klasa e parë. Java e parë e muajit. Dita e parë e shkollës. E pa i pari. Lufta e Parë Botërore. Shkolla e parë shqipe. Fëmija i parë. Dashuria e parë. Për herëparë. Veta e parë (gjuh.). Barazim i gradës së parë (mat.). Fjalën i madhi ta marrë i pari, ujin i vogli ta pijë i pari. (fj. u.).
2.vjenkrye, që delparë ngatjerët, që shfaqetfillim; që i takon periudhës fillestare, i kreut, i fillimit; i hershëm. Lulet e para. Dallëndyshet e para. Zogjtë e parë. Ngricat e para. Muajt e parë. Kohët e para. Periudha e parë e sëmundjes. Gjumi i parë. Rinia e parë rinia e hershme. Doli i pari. Erdhi e para.
3.është më i rëndësishmi, që qëndronkrye të të tjerëve, që zë vendin kryesor. Kujdesi i parë... Kërkesa e parë. Qëllimi i parë... Krushku i parë (etnogr.).
4. është më i domosdoshmi, themelor. Detyrë e dorësparë.
5.është i cilësisë më të mirë ose më i mirë se çdo tjetërllojin e vet; shumë i mirë. Hotel i kategorisëparë. Verë e cilësisëparë. Jemiparët. E para ngaparat ajoështë shumë e mirë.
6. muz. luan pjesën kryesore, që është kryesori në ekzekutimin e një vepre muzikore. Violina e parë. Zëri i parë.
7. Që ka lidhje gjaku me një tjetër nga xhaxhai a halla ose nga daja a tezja, që nga lidhjet e afrisë vjen menjëherë pas vëllait ose pas motrës. Kushërinjparë. Kushërirapara.
8.ështëgjendje fillestare, që nuk është përpunuar, që nuk është ndryshuar etj. Lënda e parë.
9.është si në fillim, ashtu si duket, pa hyrëthellësi, i sipërfaqshëm. Përshtypja e parë. Në shikimin (në vështrimin, në pamjen) e parë. Ngadhënat e para.
10. Që nuk ka marrë trajtën përfundimtare a të plotë, paraprak. I është dhënë dora e parë. Ndihma e parë (mjek.) ndihma paraprake, ndihma e shpejtë.
11. Fillestar e i thjeshtë, elementar. Njohuritë e para. Shprehitë e para. Rregullat e para.
12. Që i përket një kohe shumëvjetër, shumë i lashtë; që i përket një të kaluare të largët. kohët e para. Njerëzit e parë. Zakonet e para.
13. I mëparshëm. Nuk e ka më zellin (vullnetin) e parë. S’ështëlojtari i parë. Nuk ështëgjendja e parë. S’është më ai i pari s’është më ai i mëparshmi ose ai që ishtefillim, ka ndryshuar.
14. Që ka moshë më të madhe se një tjetër, më i moshuar, më i rritur. Është më i parë se unë. Kush vjen më i parë nga ju?
15.është më i afërt nga koha, që do të vijë pas pak kohe. Me rastin e parë. Me trenin (tragetin) e parë.
16. si em. m. e f. Sipas kuptimevembiemrit.
Sin.: një, i hershëm, i lashtë, i vjetër, i moshuar, i largët, themelor, parësor, kryesor, i mirë, i përsosur, paraprak, zanafillës, fillestar, i mëparshëm, i thjeshtë, elementar, i sipërfaqshëm.
*Avazi i parë. Bëj (hedh) *hapin e parë. Bëj *hapat e parë. Ka dalë në *planparë (diçka) libr. *Dallëndyshja e parë. I *dorësparë. Me *fjalën e parë. (E priti) me *këmbët e para (dikë a diçka). Kur këndojnë *gjelat e parë. I *orësparë (i orëvepara). Në *pamjeparë. *Pika e parë. Në *radhëparë. Në *radhët e para (në rreshtat e parë). Në *shikim (në vështrim) parë libr. Vë *gurin e parë (për diçka). Në *vijën e parë. *Violinë e parë libr.

PARË

PÁRË mb., krahin. Çift; kund. tek. Numër parë. Parë a cup (a tek).

PARË

PÁRË ndajf. 1. Në një kohë para së tanishmes (zakonisht me pjesëzën”); përpara. parë shumë kohë përpara, më përpara, dikur. Sa më parë sa më shpejt që të jetë e mundur; sa më herët. E dinte që më parë. Dy vjetparë. Më parë se gjithëtjerët. Dëgjojeparë, pastaj përgjigju! Ec ngadalë, të arrishparë. (fj. u.). Syri fletparë se buza. (fj. u.).
2. bised. Pak kohë përpara, qëparë. Parë e pashë. Parëkëtu.
Sin.: përpara, qëparë, qëpari, dikur.
Ka nxjerrë *këmbëtparë (dikush) tall. Një *orë (një sahat) e më parë.


Rezultate të tjera nga lematizimi ose nga ngjashmëria me formën përfaqësuese: PAR
PAR

PAR,~I m. sh. ~E, ~ET Dhëndri me nusen, çifti.


Rezultate të ngjashme

PAREALIZÚAR (i, e) mb. 1. Që nuk është i realizuar; që nuk është realizuar; i papërmbushur, i paplotësuar; kund. i realizuar. Plan i parealizuar. Mision i parealizuar. Detyra të pa…

Shfaq përkufizimin e plotë →

PAREDUKTÚAR (i, e) mb. Që nuk është i reduktuar; që nuk është reduktuar; kund. i redaktuar. Staf i pareduktuar. Buxhet i pareduktuar. Me shpejtësi të pareduktuar.

Shfaq përkufizimin e plotë →

PAREFORMÚAR (i, e) mb. Që nuk është i reformuar; kund. i reformuar. Sistem arsimor i pareformuar. Shoqëri (parti) e pareformuar.

Shfaq përkufizimin e plotë →

PAREFUZÚAR (i, e) mb. Që nuk është i refuzuar; që nuk është refuzuar; kund. i refuzuar.

Shfaq përkufizimin e plotë →

PARÉGJUR (i, e) mb. 1. Që nuk është përpunuar me lëndë të veçanta për të fituar cilësitë e nevojshme, që nuk është regjur (për lëkurën). Lëkurë e paregjur. 2. fig. Që nuk është stë…

Shfaq përkufizimin e plotë →

PAREHATÍ,~A f., bised. Gjendje shqetësimi e me kokëçarje, mungesë rehatie; kund. rehati. Ishte në parehati.

Shfaq përkufizimin e plotë →

PAREHÁTSH/ËM (i), ~ME (e) mb., bised. 1. Që nuk i ka kushtet e përshtatshme për të ndenjur, për të pushuar ose për të jetuar; kund. i rehatshëm. Shtëpi e parehatshme. 2. Që bëhet m…

Shfaq përkufizimin e plotë →

PAREHATÚAR (i, e) mb. Që nuk është rehatuar; kund. i rehatuar. Njeri (popull) i parehatuar. Dukej e parehatuar.

Shfaq përkufizimin e plotë →

PAREHÚMBUR mb. Që i ka humbur paratë në një lojë etj.

Shfaq përkufizimin e plotë →

PAREKRUTÚAR (i, e) mb. Që nuk është rekrutuar; kund. i rekrutuar.

Shfaq përkufizimin e plotë →

PÁR/EM jovep., ~A (u), ~UR vetv. Shkoj përpara, përparoj. U parën të gjithë bashkë.

Shfaq përkufizimin e plotë →

PAREMÁDH,~I m. Ai që ka para të madhe; i pasur, pasanik.

Shfaq përkufizimin e plotë →

PAREMÁDH,~E mb. Që ka para të madhe; i pasur, pasanik.Sin.: i pasur, pasanik, pasunar, i kamur, paralli, i zënë.

Shfaq përkufizimin e plotë →

PAREMÁDH/E, ~JA f. sh. ~E, ~ET Ajo që ka para të madhe; e pasur, pasanike.

Shfaq përkufizimin e plotë →

PARÉND (i, e) mb. Që është pa rend funksionues; që e ka rendin jo në nivelin e duhur (për punën e veprimin e forcave të policisë). Shtet (qytet) i parend.

Shfaq përkufizimin e plotë →

PARENDÍTUR (i, e) mb. 1. Që nuk është renditur, i parregullt, i çrregullt, kaotik; kund. i renditur. Libra të parenditur. Tavolina (mobilie) të parenditura. 2. I paradhitur; kund. …

Shfaq përkufizimin e plotë →

PARENKÍM/Ë,~A f., biol. Ind i thjeshtë e i përhershëm në një organizëm, që përbëhet nga qeliza dhe hapësira. Parenkima klorofiliane. Parenkime ujëdashëse. Parenkima ajërdashëse. Pa…

Shfaq përkufizimin e plotë →

PARENTERÁL,~E mb., mjek. Që nuk futet në organizëm përmes aparatit tretës, që injektohet në trup me anë të gjilpërës (për një bar).

Shfaq përkufizimin e plotë →

PAREPÁKTË mb. 1. Që nuk ka para shumë, që ka pak para; kund. paremadh, pareshumtë. 2. si em. m. e f. Sipas kuptimit të emrit. Parepakti nuk ka çka lyp te pareshumti. (fj. u.).

Shfaq përkufizimin e plotë →

PAREPALÚAR [PARAPALÚAR] mb., edhe si em. Që i mban paratë të paluara; që nuk i vë në punë paratë, por i fsheh diku në shtëpi.

Shfaq përkufizimin e plotë →

PARÉSHTUR (i, e) mb. Që nuk ndërpritet fare ose për një kohë të gjatë, i vazhdueshëm, i pandërprerë. Përpjekje të pareshtura. Luftë e pareshtur. Ngritje e pareshtur.Sin.: i vijues…

Shfaq përkufizimin e plotë →

PARÉSHTUR ndajf. Pa ndërprerje, pa pushuar; vazhdimisht; në mënyrë të pareshtur. Bie shi pareshtur. Punojnë (mësojnë) pareshtur. Kujdeset pareshtur.Sin.: vijimisht, vazhdimisht, p…

Shfaq përkufizimin e plotë →

PARESHTURÍ,~A f., libr. Të qenët i pareshtur; vetia e diçkaje që është e pareshtur.

Shfaq përkufizimin e plotë →

PARESHÚMTË mb. 1. Që ka para shumë, që ka para. 2. si em. m. e f. Sipas kuptimit të emrit.

Shfaq përkufizimin e plotë →

PARESPÉKT (i, e) mb. Që nuk respekton të tjerët; i parespektueshëm. Fëmijë (qytetar) i parespekt. Është i parespekt.

Shfaq përkufizimin e plotë →

PARESTEZÍ,~A f., mjek. Ndjeshmëri patologjike jonormale, që i ngjan djegies, pickimit, ndjenjës së kalimit të mizave nëpër lëkurë etj.

Shfaq përkufizimin e plotë →

PARÉT,~I m. sh. ~E, ~ET krahin. Ndarje me dërrasa; stenë.

Shfaq përkufizimin e plotë →

PARÉTK/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT Drizë e vjetër që i kanë rënë gjembat. U vuri sëpatën paretkave.

Shfaq përkufizimin e plotë →

PAREVOKÚAR (i, e) mb., zyrt. Që nuk është revokuar. Dorëheqje e parevokuar. Letërkredit i parevokuar.

Shfaq përkufizimin e plotë →

PARÉZ/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT mjek. Dobësi muskulore e shkaktuar nga dëmtime nervore ose nga një sëmundje; paralizë e lehtë, paralizë e pjesshme. Parezë e pjesshme. Kaloi një parezë fa…

Shfaq përkufizimin e plotë →

Kliko këtu për të parë përdorime të mundshme të kësaj fjale (ose të ngjashme) në përkufizime të fjalëve të tjera (rezultate në kontekst)

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.