FJALOR I MADH I GJUHËS SHQIPE

PËRGJÍGJ/E,~JA f. sh. ~E, ~ET 1. Fjalët që i thuhen a i shkruhen dikujt, pasi na ka drejtuar një pyetje ose na ka kërkuar diçka; përmbajtja e këtyre fjalëve dhe mënyra se si ia the…

PËRGJÍGJ/EM jovep., ~A (u), ~UR vetv. 1. I shpreh dikujt mendimet e mia, me gojë a me shkrim, pasi më ka pyetur ose me ka kërkuar diçka, jap përgjigje, them a shkruaj diçka si përg…

PËRGJÍM,~II m. sh. ~E, ~ET 1. Veprimi kur përgjoj ose kur përgjohem. 2. Përqendrim i vëmendjes dhe i shqisave për të hetuar çfarë ndodh rreth e rrotull; (usht.) vëzhgim i organizua…

PËRGJÍM,~III m. sh. ~E, ~ET etnogr. Gostia a darka që bëhej kur i vihej emri fëmijës, zakonisht tri ditë pas lindjes; dhuratat që i çoheshin lehonës me këtë rast.✱Sin.: dhurëti, dh…

PËRGJIMÓR,~E mb. Që ka të bëjë me përgjimin, i përgjimit, që është karakteristike për përgjimin. Rregulla përgjimore.

PËRGJIMTÁR,~I m. sh. ~Ë, ~ËT Përgjues; spiun. Përgjimtarë shpirtvegjël.

PËRGJIMTÁR,~E mb. Që përgjon a spiunon. E pikasi syrin përgjimtar. Grua përgjimtare. Kafshët përgjimtare. Pajisje përgjimtare. Hëna përgjimtare (let.).

PËRGJIMTÓR/E,~A f. sh. ~E, ~ET Vend a mjet lëvizës nga ku bëhen përgjime.

PËRGJITHMÓN,~I (i) m. Zoti, Perëndia. Ta ruajmë dhuratën e të Përgjithmonit.

PËRGJITHMÓNË ndajf. Për tërë kohën pa ndërprerje, për gjithë jetën, përherë, përgjithnjë. I mbylli sytë përgjithmonë u largua nga jeta, vdiq.✱Sin.: përgjithnjë, përngaherë, përjetë…

PËRGJÍTHNJË ndajf. 1. Për tërë kohën, përgjithmonë. Shpëtuan përgjithnjë nga thatësira. 2. Sa herë që ndodh diçka tjetër, gjithnjë; shpeshherë, shumë herë; kund. asnjëherë. Vinte p…

PËRGJÍTHSHM/E,~JA (e) f. 1. Veti që është e përbashkët për shumë gjëra a dukuri2. Ajo që lidhet me të gjithë individët e një grupi a të një kategorie; kund. e veçantë. Kaloi nga e …

PËRGJÍTHSH/ËM (i), ~ME (e) mb. 1. Që është i përbashkët ose karakteristik për një tërësi njerëzish, sendesh a dukurish, që u përket të gjithëve ose një numri të madh njerëzish, sen…

PËRGJITHËHÉRË ndajf. Përngaherë, përgjithmonë. Bukuria për një herë, dituria përgjithëherë. (fj. u.).

PËRGJITHËSÍ,~A f. Të qenët i përgjithshëm; tërësi. Në përgjithësi: a) në tiparet më kryesore e më të përgjithshme, në gjërat më themelore; në shumicën e rasteve, në të shumtën e he…

PËRGJITHËSÍM,~I m. sh. ~E, ~ET 1. Veprimi kur përgjithësoj ose kur përgjithësohet diçka. 2. Përfundimi i përgjithshëm që del nga shqyrtimi i sendeve dhe i dukurive të veçanta dhe n…

PËRGJITHËS/ÓJ vep., ~ÓVA, ~ÚAR kal. 1. E shtrij diçka nga një grup i ngushtë në një rreth të gjerë njerëzish, i përfshij të gjithë për të njëjtën gjë, bëj që të zbatohet diçka nga …

PËRGJITHËSÓR,~E mb. Gjithëpërfshirës. Këngëtimi romantik vetjak e përgjithësor.

PËRGJITHËSÚAR (i, e) mb. Që ka dalë si përgjithësim i vrojtimeve të një shumice rastesh a dukurish të veçanta. Kuptim i përgjithësuar. Paraqitje e përgjithësuar e ekspozitës.

PËRGJITHËSÚES,~E mb. Që shpreh atë që është e përbashkët për shumë gjëra ose dukuri të veçanta; që nxjerr përfundime e vlerësime nga vëzhgimet e shumë të dhënave e dukurive të veça…