Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
NJERÍ,~U m. sh. NJÉRËZ, NJÉRËZIT 1. Qenia e gjallë më e lartë, që është e aftë të mendojë e të flasë, të bëjë vegla e t’i përdorë ato në procesin e punës shoqërore; pjesëtar i shoqërisë njerëzore. Njeriu i parë. Njerëzit e lashtë. Njeriu i shpellave. Njeri i zhvilluar (i qytetëruar). Organizmi i njeriut. Të drejtat e njeriut. Një grup njerëzish. Shfaqja e njeriut në Tokë. Njeriu për njeriun është. (fj. u.). Njeriu, sa rron, mëson. (fj. u.). Mali me mal s’piqen, njeriu me njeriun piqen. (fj. u.).
2. Pjesëtar i shoqërisë njerëzore, i parë si mishërues e bartës i disa tipareve dalluese të karakterit, i cilësive morale e i aftësive mendore dhe i lidhur me mjedisin a me rrethin ku jeton e punon. Njeri i mirë (i ndershëm, i drejtë). Njeri i butë (i urtë, i dashur, i thjeshtë, i qeshur). Njeri i pjekur (i vendosur). Njeri i mrekullueshëm. Njeri i madh (i njohur, i dëgjuar). Njeri i keq (i lig, i poshtër, gënjeshtar, i ulët, i dobët). Njeri i marrë. Njeri i ftohtë. Njeri i punës. Njeri i artit (i kulturës, i shkencës, i pendës, i pushkës). Njeri i besës (i fjalës, i gojës). Njeri i rrugëve (i qejfit, i lekut). Njeri me mend. Njeri me shkollë. Njeri me vullnet të mirë. Ç’njeri është?
3. Pjesëtar i shoqërisë njerëzore, i cili mishëron e përfaqëson vetitë më të mira të qenies së gjallë të zhvilluar në shkallën më të lartë (në kundërvënie me kafshën). Para së gjithash duhet të jesh njeri. Ai s’është njeri. Puna të bën njeri. - Sillu si njeri! - Atij i them njeri unë! Të trajton si njeri. Flet (përgjigjet) si njeri.
4. kryes. sh. Farefisi, të afërmit më të ngushtë. Njerëzit e mi. Njerëzit e shtëpisë. Njerëzit e nuses (e dhëndrit). Te njerëzit e vet. Njeri pa njeri njeri që ka mbetur i vetëm, pa të afërm.
5. I besuar i dikujt, mbrojtës a përkrahës i dikujt; ai që është në shërbim të dikujt. Ishte njeriu i ministrit. Është njeriu ynë (i tyre). Është njeri i miqve tanë.
✱Sin.: vdekatar, i vdekshëm, rob, njerëzim, person, vetë, shpirt, frymë, gojë.
♦ Ç’ha *goja e njeriut. Është bërë *gjysmë njeriu (dikush). E bëri *gjysmë njeriu (dikë). Një *grusht njeri. Njeri pa njeri dikush që është fare i vetëm, jetim a i braktisur; ai që s’ka kush ta mbrojë, ta mbështetë a ta përkrahë. Pesë (dy) *para njeri (burrë). S’ia pret njeri *qimen (dikujt). Nuk sheh dy *sy njeriu (dikush). *Shpirt njeriu. S’e zë (s’e kap) njeri për bishti (dikë a diçka) shpërf.
NJË́RI pacak. m. nj. 1. Vetëm një nga të dy; një që veçohet nga disa të tjerë të të njëjtit lloj. Njëri nga vëllezërit. Njëri pas tjetrit. Si njëri tjetri të dy njësoj. Njëri nga të dy. Njëri nga djemtë. Herë njëri, herë tjetri. Mbyll njërin sy. Njëri erdhi, tjetri s’ka ardhur ende.
2. bised. Një burrë a një djalë që nuk e përcaktojmë se kush është, dikush. Ma tregoi njëri. E dëgjova nga njëri. Erdhi njëri e të kërkonte. Ia tha njërit.
3. Përdoret kur kundërvëmë ose kur krahasojmë njerëz, qenie, sende a dukuri të gjinisë mashkullore (në bashkëvajtje me tjetrin). Njëri më i mirë se tjetri. Ndryshe njëri, ndryshe tjetri.
NJERÍTH,~II m. sh. ~A, ~AT anat. Lapër e vogël mishi, që është si zgjatim i qiellzës së butë dhe që ndan zgavrën e gojës nga prapagoja. Më është skuqur njerithi. I ka rënë njerithi…
Shfaq përkufizimin e plotë →NJERÍTH,~III m. sh. ~Ë, ~ËT mospërf. Njeri i vogël nga trupi, shkurtabiq. Ishte njerith pesëdhjetëvjeçar.
Shfaq përkufizimin e plotë →NJERIZÍM,~I m. Veprimi kur e shndërroj në njeri ose kur shndërrohet në njeri; kund. çnjerëzim. Procesi i njerizimit. Eksperimenti i njerizimit.
Shfaq përkufizimin e plotë →NJÉRK,~U m. kryes. nj., sh. ~Ë, ~ËT Burri i dytë i një gruaje kundrejt fëmijëve që ka ajo me burrin e parë; burri i nënës. Sillet si njerk i lig. Njerku s’është baba. (fj. u.).♦ M…
Shfaq përkufizimin e plotë →NJERKÁN,~I m., krahin. Njerk.
Shfaq përkufizimin e plotë →NJERKÓR,~E mb. Që lidhet me njerkën a me njerkun, që i takon njerkës ose njerkut, i njerkës ose i njerkut. Birësim njerkor.
Shfaq përkufizimin e plotë →NJÉRK/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT 1. Gruaja e dytë e një burri kundrejt fëmijëve që ka ai me gruan e parë; gruaja e babait, vitërkeshë. Vajzat e njerkës. Njerka iu bë nënë e kaluar nënës. …
Shfaq përkufizimin e plotë →NJÉRO pasth. NjeriIII. Njero, eja të hash!
Shfaq përkufizimin e plotë →NJERÚC,~I m. sh. ~Ë, ~ËT keq. Xhuxh. Një njeruc i mjerë. - Dëgjo, o njeruc! - O njeruc, kur do bëhesh njeri vigan?
Shfaq përkufizimin e plotë →NJERËZÍ,~A f. 1. përmb. Të gjithë njerëzit e një vendi së bashku; një grumbull njerëzish; njerëzit, bota, gjindja. I dha dritë njerëzisë. I bëri zë njerëzisë. Doli faqebardhë para …
Shfaq përkufizimin e plotë →
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë