Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
NË́N/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT 1. Gruaja kundrejt fëmijëve të vet; grua që ka lindur fëmijë, mëmë. Nënë e dashur (e dhembshur, e kujdesshme). Nënë e lumtur. Nënë Tereza. Nënë me shumë fëmijë. Zemër (dhembshuri) nëne. Qumështi i nënës. Dera (shtëpia) e nënës. Gjuha e nënës gjuha amtare. U bë nënë lindi fëmijë. Të pastë nëna! ur. Fëmija pa nënë, si nata pa hënë. (fj. u.). Po nuk qau fëmija, nuk i jep nëna (e ëma) sisë (gji) të pijë (fj. u.).
2. Femra e një kafshe, që ka pjellë këlysh. Largoi (hoqi) qengjin nga nëna.
3. bised. Përdoret për t’iu drejtuar me dashuri e me nderim vjehrrës a një gruaje të moshuar.
4. fig. Burimi a shkaku i diçkaje. Toka nënë. Nëna e gjithë të zezave (të këqijave). Përsëritja është nëna e të mësuarit. (libr., fj. u.).
5. fig. Diçka shumë e dashur, e afërme dhe e shtrenjtë. Nëna jonë Shqipëri.
6. Pjesë e parë e disa emërtimeve të pathjeshta që kanë në thelb të kuptimit të tyre burimin e diçkaje. Nëna e bukës gjyshja ose gruaja që në familjet tradicionale të Malësisë kryente punët kryesore të gatimit të bukës e të gjellëve, të bulmetit etj. dhe që ndan ushqimin e familjes. Nëna e bunarit (mit.) fryma mbrojtëse e pusit të ujit. Nëna e diellit (etnogr.) personazh i një përralle popullore të hershme që ruan gjurmë të hyjnive të lashta, si personifikim i zjarrit dhe i vatrës familjare. Nëna e të zezave burimi i të këqijave, frymëzuesi i punëve të këqija.
✱Sin.: ëmë, mami, loke, nëno, ane, nënoke, nënëloke, nënole, lindëse, mëmë, vjehërr, burim, shkak, i dashur, i afërm, i shtrenjtë.
♦ Që në *bark të nënës. *Barrë e vrarë (në bark të nënës). *Bir Selman i nënës, ç’të të qaj më parë. M’u bë (si) *burri i nënës (dikush) përb. I bëhem nënë e baba (dikujt) i qëndroj afër, kujdesem shumë për të; i gjendem si prind, sidomos në vështirësi. S’e bën (më) nëna (dikë) është shumë i mirë, është i veçantë; nuk e ka shokun (dikush); nuk i gjendet shoku (dikujt). Ca të nënës e ca të njerkës njëri trajtohet më mirë e tjetri më keq pa të drejtë, nuk shihen të gjithë njësoj; njërin e duan e tjetrin jo; ca të babait e ca të njerkut. Më doli *qumështi i nënës. Dridhet (luan) *foshnja (barra) në barkun e nënës. S’ka *bir nëne... S’ka *burrë nëne... Të kërkon *babën e nënën (dikush). Si e ka lindur (e ka bërë) nëna lakuriq, i zhveshur krejt, cullak. Edhe sikur nëna të më ngjallet çfarëdo që të ndodhë, edhe të më vijë më e mira që mund të bëhet, kurrë (për diçka që s’dua ta bëj); edhe sikur vëllai të më lindë. I nxori *qumështin e nënës (dikujt). Njëherë e ka bërë nëna (dikë) shih s’e bën (më) nëna (dikë). *Shtatanik në bark të nënës. Tregoi edhe *qumështin e nënës (dikush). E ka thithur me *qumështin e nënës (diçka). I ka vdekur nëna (diçkaje) bised. 1. Ka ngecur keq diçka; është prishur, nuk ecën, nuk punon, ka marrë fund. 2. Është punë e mbaruar, do të bëhet patjetër; është plotësisht e sigurt. 3. Nuk gjendet a nuk kthehet më, i ka ikur koha qëkur, ka marrë fund a ka ikur pa kthim; s’këndon më ajo qyqe.
NÉNËZ,~A f. sh. ~A, ~AT bot. Nenë.
Shfaq përkufizimin e plotë →
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Fjalë që rimojnë ose mbarojnë me të njëjtat germa.
Kërko forma në përkufizime ose shembuj. _
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë