Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
MENDÚAR (i, e) mb. 1. Që ka rënë në mendime, i kredhur në mendime; që shpreh gjendjen e një njeriu të zhytur në mendime. Njeri i menduar. Me fytyrë të menduar. Rri (ecën) i menduar. Ishte shumë i menduar.
2. Që është menduar dhe është studiuar mirë që më parë, që është shoshitur si duhet nga të gjitha anët; i peshuar, i matur. Punë (vepër) e menduar. Fjalë e menduar. Vendim i menduar.
✱Sin.: i mendueshëm, i përqendruar, mendar, ballërrudhur, i matur, i peshuar, i mbështetur, i studiuar, i arsyetuar.
MENDÚAR,~IT (të) as. 1. Veprimi dhe gjendja kur mendoj ose kur mendohem. Kishte të drejtë të frikësohej nga të menduarit e një pune të tillë.
2. psikol. Formë e pasqyrimit të përgjithësuar të botës objektive në vetëdijen e njeriut me anë të nocioneve, të gjykimeve dhe të arsyetimeve; veprimtaria mendore për të zbuluar ngjashmëritë e dallimet që kanë sendet e dukuritë e ndryshme si edhe lidhjet e varësitë ndërmjet tyre; shkallë e veçantë, më e larta, në procesin e njohjes e të pasqyrimit të botës reale në ndërgjegjen e njeriut; mënyra se si mendon dikush; mendim. Mënyra e të menduarit. Fryt i kësaj mënyre të të menduarit. Të menduarit krijues (logjik, abstrakt, kritik). Të menduarit me figura. Llojet e të menduarit. Zhvillimi i të menduarit. Veprimtaria e të menduarit. Shpejtësia e të menduarit. Truri është organi i të menduarit.
✱Sin.: gjykim, reflektim, përsiatje, arsyetim, shestim, mendim, mendje.
MEND/ÓJ vep., ~ÓVA, ~ÚAR 1. jokal. Kam aftësinë të gjykoj, të arsyetoj, të formoj një mendim etj.; bie në mendime, vras mendjen, mendohem. Njeriu mendon. Aftësia për të menduar. Kur nuk flet, mendon. Mendon drejt. Mendo mirë! Mendo për këto që të thashë. Rri e mendoj... S’mendoi më gjatë. Na ka bërë të mendojmë. Mendo dhjetë herë e fol një herë. (fj. u.).
2. kal. Rrah diçka me mend, arsyetoj për një gjë dhe përpiqem me mend të zbuloj thelbin e lidhjet e saj, ta kuptoj, ta zgjidh etj.; gjykoj. E mendoi thellë punën.
3. kryes. kal. Kam një mendim të caktuar për diçka a për dikë, e di a e vlerësoj si të tillë. Mendon mirë (keq) për të tjerët. Reflektuan për qëndrimin (për sjelljen, për punën) e tyre.
4. jokal. dhe kal. E çoj mendjen te dikush a te diçka, e shkoj nëpër mend; e sjell në mend, e kujtoj gjatë; e marr parasysh, e llogarit me mend. Mendoj për nënën (për djalin, për vajzën). Mendoj (për) shokët e mi. Mendoj për qytetin (për fshatin, për shtëpinë) ku kam lindur. Mendoj për vendlindjen. Mendon për pasojat. Nuk mendon për vështirësitë. S’mendonin fare për rreziqet që i prisnin. Për kë (për se) po mendon?
5. kryes. kal.; edhe jokal. Ringjall në kujtesë dikë a diçka të kaluar; kujtoj. Mendoj të kaluarën (vitet e krizës). Mendoj shokët e shkollës. Mendoj kohën e rinisë. Mendonte për vuajtjet që kishte hequr. Mendoj për vendet që kam parë.
6. jokal. dhe kal. I kushtoj vëmendje dikujt a diçkaje, shqetësohem dhe kujdesem për të; e vras mendjen, e kam mendjen atje. Prindi mendon për të mirën e fëmijës. Mendonte për familjen (për fëmijët) e saj. Më shumë mendon për të tjerët se për vete. Mendojmë edhe për të tashmen edhe për të ardhmen. Ka menduar për gjithçka. Ka kush mendon për të.
7. jokal. dhe kal. Kam ndër mend, e kam si synim, matem për të bërë diçka, them. Mendoj të nisem nesër. Mendojmë të shkojmë në shfaqje. Mendoj të shkruaj një artikull. Çfarë mendoni të bëni? Nuk më doli ashtu si e mendova. Mendonte ta njoftonte më vonë.
8. jokal. dhe kal. Ma merr mendja, më shkon nëpër mend, më duket, besoj se..., kujtoj; kam përshtypjen, pandeh; kam mendimin, jam i mendimit, them se... Mendoj se ka nevojë për ndihmë. Mendoj se është ide e mirë. Mendoj se nuk varet vetëm nga ai. Mendoni se kam frikë? Si e mendoni ju këtë? Unë mendoj se keni të drejtë. Mendoja se e dinte. Kurrë s’do ta mendoja një gjë të tillë. Mendon se i di të gjitha. Ashtu mendoni? Mendoni se ai mund ta bëjë?
9. kal. E përfytyroj diçka në një mënyrë të caktuar, e gjykoj, e quaj; arsyetoj. E mendonte shtëpinë e tij me një kopsht të madh me pemë. Pa mendoni ç’dobi do të kishim po ta bënim atë gjë! Po si s’e mendoni që ai është ende i ri? Kështu e mendoni ju, po s’është ashtu. Mendon zi parashikon diçka të keqe, ndjell diçka të keqe.
✱Sin.: gjykoj, mendohem, përsiat, them, thellohem, përthellohem, arsyetoj, bluaj, shestoj, stërshosh, pres, nëpërmend, kujtoj, synoj, matem, kujdesem, vështroj, shikoj, quaj, besoj.
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë