Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
MATERIÁL,~E mb. 1. Që lidhet me materien ose që përbëhet nga materia, që mund të kapet me anë të shqisave, lëndor. Pikë materiale (lëndore) (mek.). Provë materiale (lëndore) (drejt.).
2. Që shërben për të plotësuar nevojat për jetesë (si ushqimet, veshmbathjet e mjetet e tjera për të jetuar); që ka të bëjë me sendet, vlerat, paratë etj., të cilat i duhen njeriut a shoqërisë, që prodhohet e përdoret në jetën e përditshme; që ka të bëjë me një lëndë të caktuar, e cila nevojitet për diçka. Të mira materiale. Mirëqenie (gjendje) materiale. Ndihmë (përkrahje) materiale. Baza materiale. Burimet (mundësitë, kushtet) materiale. Vlera materiale e diçkaje. Interes material. Vështirësi materiale. Dëm material. Humbje materiale. Përgjegjësi materiale. Kultura materiale tërësia e mjeteve, e orendive dhe e të mirave të tjera të krijuara nga shoqëria në një periudhë historike të caktuar.
3. Që nevojitet realisht a konkretisht për të kryer një punë a veprimtari; konkret, real. Kohë materiale. Forcë materiale forcë reale, konkrete.
4. filoz. Që i përket realitetit objektiv, që ekziston jashtë ndërgjegjes sonë e pavarësisht prej saj. Bota materiale.
✱Sin.: lëndor, konkret, real, objektiv.
MATERIÁL,~I m. sh. ~E, ~ET 1. Çdo send konkret që përdoret si lëndë e parë për të prodhuar a për të ndërtuar diçka; lëndë. Materiale elektrike. Material drusor (sintetik). Materiale ndërtimi. Grumbullim i materialeve.
2. Mjetet që përdoren për një veprimtari apo aktivitet të caktuar. Materiale shkrimi. Materiale ndihmëse për shkollën.
3. Cohë, pëlhurë, stof. Kostum i qepur me material të butë (të ashpër, të fortë, të mirë).
4. Të dhëna, fakte, burime, dokumente etj. që shërbejnë si mbështetje për të hartuar një vepër shkencore, letrare etj. ose që merren si dëshmi për të vërtetuar diçka; letërsi që shërben për studime ose për qëllime të ndryshme. Ruaj materialin folklorik. Botoj materialet e lëna në dorëshkrim. Mbledh materiale nga treva të ndryshme. Ka material për një komedi. Material gjenetik pjesa e qelizës që përmban informacionin e trashëgueshëm, si: ADN, gjene ose kromozome.
✱Sin.: lëndë, mjet, cohë, pëlhurë, stof, informacion, e dhënë, fakt, burim, dokument.
MATERIALÍSHT ndajf. Nga ana materiale, me para ose me një mjet tjetër që ka vlerë të madhe monetare, ekonomikisht. E përkrah (e ndihmoj, e motivoj) dikë materialisht. Përgjigjem ma…
Shfaq përkufizimin e plotë →MATERIALÍST,~E mb. 1. Që vepron kryesisht me qëllimin që të ketë përfitim material; që beson se të pasurit para dhe pasuri është kuptimi i jetës; kund. idealist. Është shumë materi…
Shfaq përkufizimin e plotë →MATERIALÍST,~I m. sh. ~Ë, ~ËT 1. Ai që vepron duke u nisur kryesisht nga përfitimi material; ai që beson se të kesh para dhe pasuri është gjithçka në jetë.2. filoz. Ithtar i filozo…
Shfaq përkufizimin e plotë →MATERIALÍST/E,~JA f. sh. ~E, ~ET 1. Ajo që vepron duke u nisur kryesisht përfitimi material; ajo që beson se të kesh para dhe pasuri është gjithçka në jetë.2. filoz. Ithtare e filo…
Shfaq përkufizimin e plotë →MATERIALIZÍM,~I m. sh. ~E, ~ET Veprimi kur materializoj ose kur materializohet diçka. Materializimi i mendimeve (i ideve).
Shfaq përkufizimin e plotë →MATERIALIZ/ÓJ vep., ~ÓVA, ~ÚAR kal. I jap trajtën e një sendi konkret a të diçkaje që kapet nga shqisat; e kthej nga diçka abstrakte në diçka konkrete, e bëj diçka materiale a lënd…
Shfaq përkufizimin e plotë →MATERIALIZÚAR (i, e) mb. Që është materializuar, që ka marrë formën e diçkaje konkrete; i sendëzuar; i lëndëzuar. Ide e materializuar në një bust. Përsosmëria e materializuar në sh…
Shfaq përkufizimin e plotë →MATERIALIZÚES,~E mb. Që materializon diçka, që i jep formën e diçkaje konkrete; sendëzues; lëndëzues. Mjet materializues.
Shfaq përkufizimin e plotë →MATERIALÍZ/ËM,~MI m. 1. Besimi se të kesh para dhe pasuri është gjithçka në jetë; kund. idealizëm.2. filoz. Doktrina se materia fizike është realiteti i vetëm dhe se gjithçka, duke…
Shfaq përkufizimin e plotë →MATÉRI/E,~A f. 1. Material fizik që ka formë dhe peshë në kushte të zakonshme, substancë fizike që ekziston në univers, lëndë. Materia e gaztë (e ngurtë, e lëngët). Materie inorgan…
Shfaq përkufizimin e plotë →
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Fjalë që rimojnë ose mbarojnë me të njëjtat germa.
Kërko forma në përkufizime ose shembuj. _
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë