Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
MAT (MAS) vep., ~A, ~UR kal. 1. Përcaktoj me anë të një mase madhësinë, vëllimin, përmasat etj. e diçkaje. Mat rrugën (tokën, arën, dhomën). Mat thellësinë e ujit. Mat kohën. Mat temperaturën (tensionin, pulsin). Mat rrahjet e zemrës. Mat me metër (me hapa, me pëllëmbë, me sy). Mat mirë. Mat punën (vëllimin e punës). Mati me sy distancën ndërmjet vetes dhe atij.
2. I marr dikujt masën e trupit, të këmbës etj. I mat shpatullat (krahët, belin, këmbën).
3. fig. E vlerësoj diçka a dikë sipas një kriteri të caktuar, duke e krahasuar me diçka tjetër, duke gjykuar për të etj. Mat forcat e mia me atë të shokëve. I mat njerëzit sipas punës që bëjnë. Mat vlerën e dikujt. Mat aftësitë e dikujt. Mat gjendjen. Mat përfundimet. E mati me sy dikë e shikoi me kujdes të madh që nga koka deri te këmbët për ta vlerësuar a për të zbuluar diçka.
4. fig. E mendoj mirë diçka para se ta them ose para se ta bëj, peshoj. I mat mirë fjalët.
✱Sin.: përcaktoj, vlerësoj, mendoj, peshoj.
♦ Mat *armët (me dikë). I mat *çapin (dikujt) iron. Mat dhjetë herë e pret një herë (dikush) mendohet mirë para se të veprojë, është i pjekur e i matur, është i kujdesshëm, nuk nxitohet për të marrë një vendim, e peshon mirë më parë. E mat me *pëllëmbë. Mat e pret pa *metër (dikush). I mat (i provoj) *pulsin (dikujt) libr. Mat *rrugët (udhët) (dikush) tall. E mat me *sy (diçka a dikë). Mat udhët (*rrugët) (dikush).
MAT,~III m., sport. Situatë në lojën e shahut kur mbreti i kërcënuar me ‘Shah!’ nuk mund të mbrohet ose nuk ka asnjë vend të lirë për të lëvizur. Mat i bukur (i pashmangshëm). Shah mat! Mbreti është mat! E bëri (e zuri) mat.
♦ E zuri (e bëri) mat (dikë) libr. e bëri që të mos ketë asnjë mundësi shpëtimi; s’ka nga të lëvizë më; e mundi; e zuri ngushtë; e vuri (e mbërtheu) me shpatulla në mur (pas murit).
►MÁT/EM jovep., ~A (u), ~UR 1. vetv. Përcaktoj gjatësinë e trupit tim me metër a me diçka tjetër. Matem e peshohem.2. vetv. Krahasoj gjatësinë e trupit tim me atë të dikujt tjetër …
Shfaq përkufizimin e plotë →MATÉM,~I m., fet. Agjërimi i bektashinjve që zgjat dhjetë ditë (në vendet ku ndiqet bektashizmi). Ditën e dhjetë çelej matemi.
Shfaq përkufizimin e plotë →MATÉR,~I m. sh. ~Ë, ~ËT krahin. Tra (përdoret zakonisht nga ustallarët që ndërtojnë banesa).
Shfaq përkufizimin e plotë →MÁTJ/E,~A f. sh. ~E, ~ET Veprimi kur mat dikë ose diçka ose kur matem. Matje e përpiktë (e gabuar) e rrugës. Matja e tokave. Matja e gjatësisë (e këndit). Matja e reshjeve. Matja e…
Shfaq përkufizimin e plotë →MÁTK/Ë,~AI f. sh. ~A, ~AT Ama e bletës, mbretëresha, parëza; matkëz, farje. Matkë e re (e vjetër). Ikën tufa e bletëve bashkë me matkën.✱Sin.: mbretëreshë, parëz, matkëz, farje, ma…
Shfaq përkufizimin e plotë →MÁTK/Ë,~AII f. sh. ~A, ~AT 1. Shpesë femër i vjetër (që i ka kaluar dy vjeç). Pulë matkë. Rosë matkë. Patë matkë.2. Pulë deti pasi ka rritur zogjtë e vet. Matka e ka mishin të fort…
Shfaq përkufizimin e plotë →MÁTK/Ë,~AIII f. sh. ~A, ~AT 1. Kthinë e madhe që shërben si dhomë zjarri (kryesisht në shtëpitë fshatare). Matka e shtëpisë. Gratë mblidheshin në matkë.2. vjet., fet. Dhomë e madhe…
Shfaq përkufizimin e plotë →MÁTK/Ë,~AIV f. sh. ~A, ~AT bised. 1. Grua me përvojë që ka përgjegjësinë kryesore në punët e shtëpisë, amvisë e mirë që qeveris shtëpinë. Ajo grua është matka e shtëpisë. Janë dy m…
Shfaq përkufizimin e plotë →MATÓS vep., ~A, ~UR 1. jokal., vet. v. III Anohet në njërin krah, ikën shtrembër. Ka matosur mullari. I ka matosur mendja i ka ikur mendja në njërin krah, i është zbërthyer një vid…
Shfaq përkufizimin e plotë →MÁT/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT Mbretëresha e bletëve, matka. Mata e re tufa e bletëve të reja që ikën nga zgjoi i vjetër dhe vendoset në një zgjua të ri, luzmë.
Shfaq përkufizimin e plotë →
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Fjalë që rimojnë ose mbarojnë me të njëjtat germa.
Kërko forma në përkufizime ose shembuj. _
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë