Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
KRÍMBJ/E,~A f. sh. ~E, ~ET 1. Mbushje me krimba; prishje e një lënde organike.
2. Pjesa e krimbur, e kalbur dhe e padobishme e diçkaje (e një fryti, e një ushqimi etj.). Pastruam (hodhëm) krimbjen.
3. edhe fig., mospërf. Gjë e vjetër dhe e fëlliqur; fëlliqësi; pisllëk.
✱Sin.: kalbje, fëlliqësi, pisllëk, kalbësirë.
KRÍMB,~I m. sh. ~A, ~AT 1. zool. (lat. Verrmes) Zvarranik i vogël dhe zakonisht i gjatë, me trup unazor e jovertebror, që rron zakonisht nën tokë, nën gurë etj. Krimb toke. Krimbi i lakrës. Krimbi i misrit krimb që ushqehet me gjethet e misrit. Zvarritet si krimb.
2. zool. Zvarranik i tillë që përdoret si karrem për të peshkuar me grep; karrem. I vë grepit krimbin. 3. zool. Rre a bubë që shfaqet në zorrët e njeriut, zakonisht tek fëmijët. Fëmija ka krimba në bark.
4. zool. Larva a vemja e disa insekteve, që dëmton bimët, drithërat, frutat etj.; mizë. Krimbi i ullirit. Krimbi i pambukut. Krimbi i drurit kërrmia. Krimbi i mëndafshit larva e krimbit të mëndafshit.
5. fig., mospërf. Njeri që zvarritet në jetë, njeri dembel e parazit.
6. zool. Pjesë e parë e emërtimeve të përbëra për lloje të ndryshme krimbash. Krimbi i mëndafshit (lat. Bombyx mori) lloj fluture që mbyllet në mëshikëzën e vet, nga e cila prodhohen fijet e mëndafshit. Krimbi i syrit lloj krimbi që zhvillohet në sy dhe shkakton sëmundjen me të njëjtin emër. Krimbi i tokës (lat. Lymbricus terrestris) emërtim për llojin e zakonshëm të krimbave që jetojnë nën tokë dhe përdoren si karrem në peshkim.
✱Sin.: karrem, glistër, rre, bubë, larvë, kërrmi, mizë, dembel, parazit.
♦ I futi krimbin (dikujt) e bëri të shqetësohet për diçka; i tha diçka që i futi dyshimin; e nxiti për diçka duke i ngjallur dëshirën. E ha (e bren) krimbi (dikë) e mundon diçka përbrenda vazhdimisht; e grin përbrenda pak e nga pak, e bën të vuajë; e bren dyshimi për diçka, s’e lë të qetë. Më hëngri si krimbi drunë (dikush) më shkatërroi shëndetin dalëngadalë e pa kuptuar, duke më grindur vazhdimisht; më hëngri shpirtin; më plasi shpirtin; më hëngri zorrët; më futi në dhe të gjallë. I hyri krimbi (dikujt) ka filluar ta shqetësojë diçka; iu ndez dëshira për diçka; i hynë mizat; i hyri gjembi. Kur të zërë dëbora krimba iron. kurrë, asnjëherë; kur të bjerë borë e kuqe. Si krimbi në djathë. 1. Fshehur, mbyllur. 2. Në mes të të gjitha të mirave, me të gjitha ç’i duhen, në gjendje shumë të mirë; veshkë në mes të dhjamit; si pula në mulli; kund. si krimbi nën gurë. Si krimbi nën gurë shih si miza në bythë të kalit vulg., iron. Ka zënë krimba. 1. (dikush a diçka) Është fëlliqur shumë; është shumë i papastër, ngaqë nuk është larë prej kohësh. 2. (dikush) Ka ndenjur për një kohë të gjatë në një vend pa lëvizur, është qelbur në një vend; nuk punon a nuk vepron për një kohë të gjatë.
KRÍMB vep., ~A, ~UR kal. 1. Bëj që një lëndë organike të mbushet me krimba ose të prishet (zakonisht për një ushqim, mish etj.); bëj që të zërë krimba. Nuk e ruajti në kushte të duhura dhe e krimbi djathin (gjizën, mishin).
2. bised. Fëlliq a bëj që të zërë lerë a papastërti (për një rrobë, një këmishë etj.), duke e përlyer ose duke e mbajtur të veshur për një kohë të gjatë në trup etj.; e bëj pis, e ndot. E krimbi këmishën (xhaketën, çarçafin, shtëpinë).
3. edhe fig., bised. Mbush dikë plot me para, me pasuri a me gjëra të vlefshme. E krimbi fëmijën me lekë (me veshje të kushtueshme, me këpucë të reja).
4. fig., kryes. v. III Ia merr dikujt shëndetin dhe fuqitë; e sëmur rëndë dhe e mërzit (nuk ngrihet dot nga shtrati, rënkon etj.). Sëmundja e ka krimbur fare.
✱Sin.: prish, fëlliq, ndot, ndyj.
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë