Fjalori
HËNË

HËN/Ë,~A f. 1. edhe astr. Trup qiellorrrotullohet si satelit rreth Tokës, e merr dritën nga Dielli dhe ndriçon natën; pamja e këtij sateliti nga Toka. Hëna e re (e vjetër, e plotë, e ngrënë, e zbehtë). Hënë pesëmbëdhjetëshe. Drita e hënës. Disku (drapri) i hënës. Ulja në Hënë. Zënia e Hënës. Eklipsi i Hënës. Natë pa hënë. Me hënë poshtë kur hëna është duke u zvogëluar. Me hënë përpjetë kur hëna vjen duke u rritur. Doli hëna. Hahet (zvogëlohet) hëna. Mbushet hëna. Rihet hëna del hëna e re.
2. vjet. Muaj i llogaritur sipas ciklitHënës (rreth 28 ditë). Hëna e janarit. Ështëhënëfëmijës ështëmuajin e fundit të shtatzënësisë.
3. mjek. Sëmundja e tokës, epilepsia. Sëmundja (lëngata) e hënës.
4. sh. ~Ë, ~ËT fizio.përmuajshmet e grave. Ështëhënë. I kanë ardhur hënët.
5. si mb. Shumë e bukur për vajzat. Je si hënë.
6. përk. Hënë e vogël; hënëz.
Ka rënë nga hëna (dikush) iron. 1. Sikur është i rrallë, sikur s’ia gjen dot shokun tokë, aq i mirë i duket vetja. 2. Sikur nuk di ç’bëhet diku, sikur s’është prej këtij vendi; sikur vjen nga një botë tjetër. Me *diell e me hënë. Sa të ketë hënë e yje në qiell përgjithmonë, përjetësisht; sa të jetë jeta; jetëjetëve; për jetë e mot. Një herëhënë shumë rrallë; rrallë e për mall. Hëna pesëmbëdhjetë vajzë a nuse shumë e bukur, që ka një bukurirrallë; akull me tel; shtie hënën përdhe (dikush). Është me hënë (dikush) gjendet shpirtërisht herë mirë e herë keq, pa pasur ndonjë arsyedukshme; nuk vepron përherë njëlloj e drejt, vepron si të ndodhet; ka shumë teka; është me orë. Është me hënëkeqe (dikush) ështëgjendjekeqe shpirtërore e nuk të afron, nuk të mbaron punë, nuk të përgjigjet etj., të rri si me inat a i zemëruar; është në orë të keqe (të ligë); kund. është me hënëmirë. Është me hënëmirë (dikush) ështëgjendjemirë shpirtërore e mund mbarojë punë, të përgjigjet etj. pa inat e jo si i zemëruar; është në orë të mirë; kund. është me hënëkeqe. Kërkon hënën (dikush) kërkon edhepamundurën, ka shumë teka; kërkon qiqrahell. Lehhënë (dikush) bën zhurmë kot për diçka, sepse askush s’ia vë veshin, as s’ia ka frikën; bërtet për diçka që nuk do ta ketë kurrë. Leh si *qenihënë (dikush) keq. Ka lindur me hënë ndenjur (dikush) nuk shqetësohet për asgjë, është moskokëçarës; i bie sahati gjithnjë dymbëdhjetë (dikujt). M’u përtëri hëna nisi të më ecë mbarë gjithçka, m’u kthye fati nga e mbarësia, më erdhi fati i mirë. (E shikon) si *ujku hënën (dikë). Jam parë me hënëkeqe (me dikë) shih jam parë hënajashtë (me dikë). Jam parë me hënëmirë (me dikë) shih jam parë hënabrenda (me dikë). S’e sheh hëna e dielli (dikë), edhe keq. s’del fare jashtë; është shumë i mbyllur e i veçuar; s’ka parë diell me sy; s’del për dere (dikush). Shtie (rrëzon) *hënën përdhe (dikush) është shumë e bukur, është bukuri e rrallë; i thotë diellit ja dil a ja të dal; ngjall të vdekurin nga varri.var në *bri të hënës (dikush).

HËNË

HËN/Ë,~A (e) f. sh. ~A, ~AT (të) Dita e parë e javës, që vjen pas së dielës; kryejavë. Dita e hënë. Të hënën e kaluar. Të hënën që vjen. Të hënën pasdreke. Të hënë për të hënë. Çdo të hënë.


Rezultate të ngjashme

HËNËDIELLÓR,~E mb. Që mbështetet në sistemin diellor dhe hënor. Vit hënëdiellor.

Shfaq përkufizimin e plotë →

HËNËPLÓTË mb., poet. Që ndriçohet nga hëna e plotë, që ka hënë të plotë. Netët hënëplota.

Shfaq përkufizimin e plotë →

HËNËPLÓT/Ë,~A f. Hëna e plotë kur i ka mbushur katërmbëdhjetë ditë.

Shfaq përkufizimin e plotë →

HËNËTÁR,~E mb. Që është me hënë.

Shfaq përkufizimin e plotë →

HËNËZ,~A f. sh. ~A, ~AT zool. 1. (lat. Lophius piscatorius) Peshk që banon në ujërat bregdetare, kryesisht në dete të ftohta, në zona afër fundit të detit, me trup të gjerë, me kok…

Shfaq përkufizimin e plotë →

HËNËZÍM,~I m. sh. ~E, ~ET 1. Veprimi kur ndriçon hëna ose diçka e ngjashme me të. 2. Gjendja ose niveli i ndriçimit.

Shfaq përkufizimin e plotë →

HËNËZ/ÓN vep., ~ÓI, ~ÚAR jokal., vet. v. III Diçka që ndriçon pak si hëna.

Shfaq përkufizimin e plotë →

Kliko këtu për të parë përdorime të mundshme të kësaj fjale (ose të ngjashme) në përkufizime të fjalëve të tjera (rezultate në kontekst)

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.