Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
DÚAJ,~T m. vet. sh., bujq. Disa dorëza të lashtash, të korrura e të lidhura së bashku. Duaj gruri (orizi, tërshëre, elbi, thekre). I lidh (i bëri) duaj. Lidh (shtrëngoj, ngre) duajt. Do zgjidhësh duart, të mblidhen duajt. (fj. u.). Njëqind fjalë, qesin në ujë; dy fjalë, lidhin duaj. (fj. u.). Kur s’ke dorëza, s’lidhen duaj. (fj. u.).
DÚA vep., DÉSHA, DÁSHUR kal. 1. Kam një ndjenjë dashurie, miqësie e dhembshuri për dikë a për diçka, e dëshiroj me gjithë zemër, është i shtrenjtë a i vyer për mua; kund. urrej. Dua nënën (babanë, vëllanë, motrën, fëmijët). Dua atdheun (popullin, vendin, fshatin, vendlindjen). Dua shokun (mikun). - E dua shumë! S’e do gjëkundi. Duaje atdhenë si shqiponja folenë (fj.u.). Mikun duaje, nderoje, po mos e bëj zot shtëpie (fj.u.). Duaj, të të duan (fj.u.). Për t’i ndryshuar njerëzit, duhet t’i duash (fj.u.).
2. Kam dashuri për një njeri të seksit tjetër, e dashuroj. Do një vajzë. Do një djalë. E donte shumë (si i marrë). E duan njëri-tjetrin. Si më do, të dua (fj.u.).
3. Më pëlqen shumë diçka, ma ka ënda, e kam qejf; më tërheq shumë diçka, kam dëshirë të merrem me të. E do natyrën (detin). E dua punën. E dua shkencën (sportin, muzikën).
4. Dëshiroj të kem diçka që më mungon, për të cilën kam edhe nevojë, dëshiroj të plotësoj një kërkesë timen; kërkoj të kem ose të bëj diçka; kam dëshirë; më pëlqen. Dua punë. Dua pak bukë (pak ujë...). Do muhabet. Dua fjalën dua të flas. Ma do zemra (shpirti) dëshiroj me gjithë zemër (me gjithë shpirt). Ma do qejfi kam qejf, më pëlqen. – Ç’të të dojë zemra. - Kur (si) të më dojë qejfi. - Si të duash. Dua të shkruaj (të lexoj, të këndoj). Dua të ha (të pi). Dua të punoj (të shëtit). Donte të martohej. Dua të pushoj (të çlodhem, të prehem). Dua të njihem. Duan të bashkohen. Duan t'i përçajnë (të mbjellin grindje). Duan të çlirojnë vendin. Dua të di (të gjej, të zbuloj) të vërtetën. Duan të hapin një shkollë. Nuk duan të largohen. - Ku do ta nxjerrësh? Dua të të kujtoj një gjë. - Ç'doni të thoni me këtë? - Çfarë do? - Do e thua ashtu ashtu të pëlqen ty të flasësh. Do të jetojë i lirë. Bëri si deshi. - Ku të duash shko. Kur të duash. Si të duash si të kesh qejf. - Në çdo orë që të doni.
5. I dëshiroj diçka dikujt; i uroj diçka. I dua të mirën. Nuk ia donte të keqen. - Të dua të bëhesh i mbarë!
6. Pranoj me qejf a me dëshirë, dëshiroj. - A doni miq? - Po të doni (në qoftë se doni), mund të vini me ne. Vetë nuk deshi.
7. Kam nevojë të madhe për dikë a për diçka, më lipset, është i domosdoshëm a i nevojshëm për mua; e kërkoj patjetër dikë a diçka. I sëmuri do qetësi. Bima do ajër (dritë). Toka do ujë (pleh). Të lashtat duan shi. Do kujdes të madh (kohë, mundim) kjo punë. - Ç’i do ata! - S’ke ç'e do! Do krahë të fortë kazma. Shkalla e lartë do këmbë të forta. (fj. u.). Shpatullat duan këmbë. (fj. u.). Huanë mos e gëzo; ai që ta dha e do. (fj. u.).
8. Thërres dikë, e ftoj të vijë tek unë; kërkoj të më paraqitet (për një punë, për një çështje etj.). - Të do babai. E donte përgjegjësi (drejtori). - Të donte një shok (një mik...). E duan të vijë këtu (të paraqitet menjëherë).
9. vet. v. III E kërkon patjetër, e lyp medoemos, është në dobi a në të mirë të dikujt a të diçkaje, është në përputhje me diçka. E do puna është për të mirën e punës. E do nevoja është e nevojshme. E do zakoni është në përputhje me zakonin. - Ma do puna jam i detyruar të veproj a të sillem në këtë mënyrë. Si e do radha ashtu si duhet. Si ta dojë rruga si të jetë nevoja, si të jetë më mirë.
10. bised. Më pëlqen, më është bërë shprehi a zakon, jam mësuar që ndaj meje të sillen a të veprojnë në një mënyrë të caktuar, duhet a është e nevojshme të më trajtojnë në një mënyrë të caktuar. E duan me të mirë (me të butë, me të keq). E do me kobure (me revole) kokës (me kërbaç). E do me thumb. E do me mykë kokës.
11. kryes. v. III E ka hak diçka, e meriton, e kërkon vetë. Do më (dajak). Do plumbin ballit. Derri do plumb (fj.u.). Ajo kokë atë feste do ( fj. u.).
12. bised. Kërkoj një shumë a një çmim të caktuar për një mall. - Sa do për një copë? Donte shtrenjtë.
13. Duhet (përpara një pjesoreje), ështe e detyruar për t’u bërë Do bërë (do ndrequr). Do parë. Do pyetur. Do thënë troç.
14. Duhet, është e domosdoshme, është e nevojshme. Do edhe dy javë të dalë dimri. Do edhe ca ditë të piqet rrushi.
✱Sin.: dashuroj, dëshiroj, kërkoj, uroj, pëlqej, meritoj.
♦ *Aq dua! S’ma do *barku (dikë a diçka). E do me *bodec (dikush). Do *bythë (diçka) vulg. Nuk do t’ia dijë. 1. (dikush). Nuk ka frikë fare, nuk trembet, nuk thyhet; nuk i nënshtrohet askujt e asgjëje, nuk pyet për asnjë njeri. 2. (dikush). Nuk merret fare me dikë a me diçka, nuk shqetësohet e nuk interesohet kurrë për të; nuk e çan kokën; nuk e prish gjakun; nuk e prish gjumin; aq i bën (dikujt). 3. (diçka). Nuk prishet, nuk thyhet a nuk griset, i qëndron çdo force shkatërruese, rron shumë. Do *dru (dikush). Dua s’dua pavarësisht nga vullneti im ose nga dëshirat e mia, jam i detyruar të bëj a të pranoj diçka; dashur pa dashur; do të bëhet si vdekja (diçka). S’do *fjalë. E do në *gojë (dikush) keq. S’e deshi *të gjallët (dikush). E do me *hosten (dikush). E do (e ka) me *kërbaç (dikush). S’dua *llafe! S’do *mend. Ma do *mendja. E do në *pjatë (dikush). Ma do *puna. E do *qofte (dikush). Si e do *radha. Si ta dojë *rruga. Ma do shpirti (*zemra) (dikë a diçka). Këtu të dua! në këtë fjalë qendro!, mos e ndërro bisedën!; më ke dalë aty ku dua unë, këtë kam pritur; këtu më rri! E do në *tepsi (dikush). E do me *thumb (dikush).
DUÁ,~JA f. sh. ~, ~TË 1. fet. Lutje drejtuar zotit, që bëhet nga hoxha në xhami; lutje që i bën hoxha për të shëruar një të sëmurë, për të larguar një të keqe etj.; letër ku shkruhet kjo lutje dhe që mbahet si nuskë (në vendet me fe myslimane). Bënte dua. Këndonte duanë. Shkroi një dua. Ha bukën e mikut e bën duanë e armikut. (fj. u.). Po të dëgjohej duaja e qenve, binin kocka nga qielli. (fj. u.). S’pritet pylli me dua (fj. u.). Vreshti nuk do dua, po shatë. (fj. u.).
2. bised. Lutje. Bëj dua lutem.
♦ Ha *bukën e turkut e bën duanë e kaurit (dikush) keq. vjet.
DUAJÉN,~I m. sh. ~Ë, ~ËT libr. Prijës, komandant, udhëheqës.
Shfaq përkufizimin e plotë →DUAJLÍDHËS,~E mb., bujq. Që lidh në duaj grurin a të lashtat e tjera pasi korren. Makinë duajlidhëse.
Shfaq përkufizimin e plotë →DUAJLÍDHËS,~I m. sh. ~, ~IT bujq. Ai që lidh duajt e grurit a të të lashtave pasi korren.
Shfaq përkufizimin e plotë →DUAJLÍDHËS/E,~JA f. sh. ~E, ~ET bujq. Makinë ose grua a vajzë që lidh duajt e grurit a të të lashtave pasi korren.
Shfaq përkufizimin e plotë →DUÁJ/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT Çaturre. Duaja e dhëndrit.
Shfaq përkufizimin e plotë →
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Fjalë që rimojnë ose mbarojnë me të njëjtat germa.
Kërko forma në përkufizime ose shembuj. _
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë