Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
DRÉJTË (i, e) mb. 1. Që është pa lakime, pa dredha, pa shtrembërime e nga njëri skaj te tjetri pa kthesa, që shkon në një drejtim, që zgjatet drejt; që nuk pritet me një tjetër; kund. i shtrembër. Vijë e drejtë. Rrugë (udhë) e drejtë. Gardh (mur) i drejtë. Fill i drejtë. Shkop i drejtë. Me trup të drejtë. Me këmbë të drejta. E ka hundën të drejtë. I ka degët të drejta. Druri i drejtë, mjeshtri i keq (fj. u.). E drejtë është dhe pushka, por shtie ndonjëherë shtrembër. (fj. u.). I drejtë mund të jetë vetëm ai që është njerëzor. (fj. u.).
2. Që ka sipërfaqe të sheshtë e të papërkulur, që nuk është me gropa, me nyja a me gunga; kund. i shtrembër. Trung (tra, dërrasë) me faqe të drejta. Dysheme e drejtë. Kalldrëm i drejtë. Çati e drejtë.
3. Që është pingul me një rrafsh, i pingultë; që qëndron drejt, që nuk priret a nuk kërruset nga njëra anë; kund. i shtrembër; i pjerrët. Plep (qiparis) i drejtë. Shtyllë e drejtë. Mur i drejtë. Shkrim i drejtë. Kon i drejtë (gjeom.) Cilindër i drejtë (gjeom.).
4. Që ka tipare të rregullta, i rregullt; kund. i shtrembër. Me fytyrë të drejtë.
5. fig. Që mendon, gjykon e vepron në përputhje me të vërtetën, që nuk i mban anën askujt; që flet hapur, pa fshehur gjë e pa bërë dredhi; i çiltër; kund. i padrejtë. Është njeri i drejtë. Ashtu siç është i mençur dhe i fortë, është dhe i drejtë. (fj. u.).
6. fig. Që mbështetet në të vërtetën a që i përgjigjet së vërtetës, realitetit; që mbron të vërtetën, drejtësinë, lirinë, përparimin, të mirën kundër së keqes; që nuk ka gabime e shtrembërime; kund. i padrejtë. Fjalë e drejtë. Mendim (gjykim, veprim) i drejtë. Politikë (vijë) e drejtë. Çështje e drejtë. Luftë e drejtë. Fjala e drejtë është e hidhur. (fj. u.).
7. Që është provuar shkencërisht, që është vërtetuar nga praktika; i vërtetë; kund. i gabuar. Tezë (teori) e drejtë. Taktikë e drejtë. Përfundim i drejtë. Doli se ishte e drejtë.
8. fig. Që përputhet me parimet e me kërkesat e shoqërisë e të moralit ose që bëhet sipas rregullave e ligjeve; që është me vend, i arsyeshëm; kund. i padrejtë. Shoqëri e drejtë. Marrëdhënie (lidhje) të drejta. Është në rrugë të drejtë. E çoi (e solli, e ktheu, hyri, u vu) në rrugë të drejtë.
9. fig. Që bëhet ashtu siç duhet, i mirë; që bëhet sipas rregullave e ligjeve; që është me vend, i arsyeshëm; kund. i gabuar. Normim i drejtë. Shfrytëzim i drejtë i kohës së punës. Kuptim i drejtë i një çështjeje. Dënim i drejtë. Kërkesë (ankesë) e drejtë.
10. mat. I tillë që rritja e njërës anë ose e njërit faktor sjell rritjen e anës ose të faktorit tjetër dhe anasjelltas; kund. i zhdrejtë. Përpjesëtim i drejtë.
11. spec. Që bëhet në mënyrë të drejtpërdrejtë, që kryhet jo tërthorazi; që bëhet pa ndërmjetësinë e dikujt a të diçkaje tjetër; i drejtpërdrejtë; kund. i zhdrejtë, i tërthortë. Kënd i drejtë (gjeom.). Kundrinor i drejtë (gjuh.). Ligjëratë e drejtë (gjuh.). Përpjesëtim i drejtë (mat.). Pjalmim i drejtë (bot.). Rasë e drejtë (gjuh.).
✱Sin.: i pakthyer, i palakuar, i papërkulur, i rrafshët, i pingultë, i rregullt, i ndershëm, i çiltër, i sinqertë, i vërtetë, i mbështetur, i bazuar, i arsyeshëm, i mirë, i shëndoshë, i drejtpërdrejtë.
♦ I drejtësi *drapri iron. I drejtë si *laku (dikush) iron. Ka hyrë në *rrugë (në udhë) të drejtë (të mbarë). Është në *rrugë (në udhë) të drejtë (të mbarë). E sjell në *rrugë (në udhë) të drejtë (të mbarë). E sjell në udhë (në *rrugë) të drejtë (të mbarë) (dikë). Në *vijë të drejtë.
DRÉJT/Ë,~I (i) m. sh. ~Ë, ~ËT (të) Ai që vepron drejt, me paanshmëri dhe me ndershmëri; njeri i çiltër e me zemër të pastër. I drejti fiton. Haku i të drejtit. I drejti gjithmonë fiton. (fj.u.). I drejti e mund të shtrembrin. (fj. u.). Më mirë fshikulli i të drejtit se llokumja e të shtrembrit. (fj. u.). Pranë drurit të shtrembër, digjet dhe i drejti. (fj. u.).
DRÉJT/Ë,~A (e)I f. sh. ~A, ~AT (të) 1. kryes. nj. Normat që rregullojnë marrëdhëniet shoqërore ndërmjet njerëzve; ligjet, vendimet e urdhëresat e shtetit, që lidhen me jetën shoqërore etj. E drejta kanunore (zakonore, dokesore). E drejta romake (spartane). Barazia e të drejtave është ligj i shenjtë i njerëzimit. (fj. u.).
2. vet. nj. Shkenca që merret me studimin e këtyre ligjeve, normave e urdhëresave; degë e kësaj shkencë për një anë të veçantë të jetës e të veprimtarisë shoqërore. E drejta civile (penale). E drejta kushtetuese. E drejta ndërkombëtare.
3. Lënda mësimore që jep njohuritë e nevojshme të kësaj shkence në shkollë; bised. teksti që përmban këto njohuri. Programi i së drejtës penale (civile). Provimi i së drejtës ndërkombëtare.
4. Mundësi që sigurohet me ligj a me vendime të ndryshme shtetërore për të gëzuar a për të përdorur diçka, për të kërkuar diçka, për të vepruar në një mënyrë të caktuar etj. Të drejtat demokratike. Të drejta të barabarta (të plota). Të drejtat e qytetarëve (e shtetasve, e grave). Të drejtat e autorit. Të drejtat dhe detyrat. E drejta e votimit (e arsimit, e fjalës, e mbledhjes, e shtypit). E drejta e trashëgimisë. E drejta për të zgjedhur e për t’u zgjedhur. E drejta për punë (për pushim, për pension). Me të drejtën e prindit. Zgjerimi (ngushtimi) i të drejtave. Gëzojmë të gjitha të drejtat. Shkelin (mohojnë) të drejtat. Kërkojnë të drejtat e tyre. Luftojnë për të drejtat. U jepet e drejta e strehimit shtetasve të huaj. I dha të drejtën që të nënshkruajë në emrin e tij (që ta përfaqësojë). - Me ç’të drejtë e kërkon (e pyet)? - Kush i dha të drejtën ta marrë?
5. Diçka e vërtetë; mendim a veprim që quhet a që vlerësohet si i drejtë. Thotë të drejtën. Kërkon gjithnjë të drejtën. E gjetën të drejtën. Jemi me të drejtën. E ka me të drejtë. E drejta dërmon hekurin. (fj. u.). E drejta vonon, por nuk mungon. (fj. u.). E drejta rri si vaji mbi ujë. (fj. u.). E drejta i ka pemët te dera. (fj. u.). E drejta do shkojë tek i zoti. (fj. u.).
6. Arsye a shkak që përligj një veprim; diçka që quhet a mendohet se është e drejtë dhe e lejueshme. Me (pa) të drejtë. Ka të drejtë. I dhanë të drejtë. Një njeri që ka frikë, edhe kur ka të drejtë, nuk fiton. (fj. u.). E drejta – e vërteta .(fj. u.).
✱Sin.: drejtësi, e vërtetë, ligj, tagër.
♦ Ra e drejta në *mes. Ra e drejta në *shesh.
DREJTËSÍ,~A f. 1. Të qenët i drejtë; cilësia e atij që është i drejtë; vërtetësi; kund. padrejtësi. Drejtësia e organeve ligjzbatuese. Ka drejtësi. Gjykon (vepron, punon) me drejtë…
Shfaq përkufizimin e plotë →DREJTËSIDÁSHJ/E,~A f., libr. Mbrojtje e drejtësisë; përkushtim ndaj së drejtës.
Shfaq përkufizimin e plotë →DREJTËSIDÁSHËS,~E mb., libr. Që e do drejtësinë, që lufton për drejtësi. Forcat drejtësidashëse. Ai është njeri drejtësidashës, gjithmonë mbron të vërtetën.2. si em. m. e f. Sipas …
Shfaq përkufizimin e plotë →DREJTËSÍSHT ndajf., libr. Në përputhje me të drejtën, me drejtësi; drejt. Veproi (e zgjidhi) drejtësisht.
Shfaq përkufizimin e plotë →DREJTËSÓR,~E mb., libr. Që lidhet me drejtësinë dhe me të drejtën; i drejtësisë e i së drejtës; ligjor; juridik. Parimi drejtësor. Procesi drejtësor. Forma drejtësore.
Shfaq përkufizimin e plotë →DREJTËVLÉRËS,~I m. sh. ~, ~IT vjet., libr. Barasvlerës.
Shfaq përkufizimin e plotë →DRÉJTËZ,~A f. sh. ~A, ~AT gjeom. Vijë e drejtë. Drejtëz pingule. Drejtëza paralele. Heq (vizatoj) një drejtëz.
Shfaq përkufizimin e plotë →
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë