Fjalori
BOSHT

BOSHT,~I m. sh. ~E, ~ET 1. Shkop i shkurtër, i holluar në të dyja majat, që përdoret për të tjerrë dhe për të mbledhur fillin, duke e rrotulluar me dorë, drugë, drugëz; pjesë e makinëstjerrjesshërben për të dredhur dhe për të mbledhur fillin, dredhës, mëqik; sasia e fillit e mbledhur në një shkoptillë. Me furkë e me bosht. Dredh boshtin. Mbledhbosht. Ndërroj boshtet. Boshtin shtëllungë e tora! (folk.). I dha boshtin e ngarkoitjerrë (lesh, li etj.); fig. e vuripunojë, e vuripunë. Fëmija i vogël- si boshti i tjerrë. (fj. u.).
2. mek., aut. Pjesë e makinave, e mjeteve dhe e veglavepunës, që ka trajtën e një drurirrumbullakët dheshërben për të bashkuar rrotat ose pjesëtjerarrotullohen a që lëvizin. Boshti qendror (kryesor). Boshti i qerres. Boshti i dërstilës (i mullirit). Boshti i çadrës. Makinë me dy boshte. Bosht i bashkorit boshtpërcjell lëvizjen nga bashkorigrupin e ingranazheve. Bosht bërrylor (me bërryla) bosht gungor; kollodok. Bosht gungor (bosht me gunga) boshtkontrollon lëvizjet e valvulave të motorit me djegiebrendshme. Bosht kryesor (parësor) bosht që e përcjell lëvizjen nga motoripjesët e tjeramakinës. Bosht lëkundës bosht me leva, i mbështeturqafa, që lëkundetvend që të rrotullohet dhepërcjell lëvizjet alternativemotorët me avull. Bosht motorik bosht në një makinë ose në një motor, që përdoret për të kthyer lëvizjen vajtje-ardhje drejtvizorelëvizje rrotulluese ose anasjelltas; bosht me gunga. Bosht ngarës boshtpërcjell përdredhjen ose rrotulliminboshtin e rrotave. Bosht i shkallëzuar bosht me seksionekanë diametrandryshëm. Bosht i shlizuar bosht me disa kanale rrethore. Bosht i shpërndarjes bosht me disa gunga; bosht gungor. Bosht i shtangët bosht që nuk përcjell lëvizje.
3. Pjesë kryesore e një mjeti a e një vegle pune, ku lidhen pjesëtjera më të vogla; shtizë. Boshti i parmendës.
4. spec. Drejtëzkalon përmes qendrëssimetrisë ose përmes qendrësrëndesës së një trupi; vija e mesit për së gjati një trupi. Boshti horizontal (pingul). Boshti optik. Boshti i simetrisë. Boshti i rrotullimit. Boshti i tangjenteve. Boshti i rrugës. Boshti i tunelit. Boshti i koordinatave (mat.) njëra nga drejtëzatndërpritensistemin e koordinatave. Boshti i koordinatave (mat.) një nga drejtëzat (x ose y) që ndërpritensistemin e koordinatave. Bosht i madh (mat.) më i madhi nga dy boshtet e elipsit. Bosht optik (fiz.) vijë e përfytyruar e drejtimitrrezesdritës pa dy përthyerje. Bosht i përfytyruar (mat.) bosht pingul (y) në diagramin e Argandit ose në një planpërbërë. Bosht i simetrisë (gjeom) vijëndan një figurë në dy pjesë simetrikemënyrëtillënjëra anëpërputhet plotësisht me anën tjetër. Bosht i vogël (mat.) më i vogli nga dy boshtet e elipsit.
5. astr. Vijë e përfytyruarbashkon dy polet e një trupi qiellor, duke kaluar përmes qendrës së tij. Bosht i tokës vijë e drejtë e përfytyruar, që kalon përmes qendrësTokës dhe të dy poleve rrethcilës ajo bën një rrotullimplotë në 24 orë. Boshti i planetit.
6. Pjesa qendrore, pjesa e mesit e diçkaje, e përfytyruar për së gjati (kryesisht për bimët dhe për pjesët e tyre). Boshti i misrit (i grurit). Boshti i rrënjës. Boshti i trungut (të drurit). Bosht i këmbës (anat.) kërciri i këmbës. Boshti i kurrizit (anat.) shtylla kurrizore. Bosht i plakës (lat. Lepidium draba) (bot.) bimë barishtore shumëvjeçare me kërcelltrashë e të drejtë, deri tetëdhjetë cm të lartë, me pushdendur, që nxjerr gjethengushta përgjatë kërcellit dhe lulebardha si tufëmajë të tij.
7. fig. Drejtimi kryesor i një pune ose i një veprimtarie; vija kryesore ideore e një vepre shkencore, letrare etj.; vija themelore rrethcilës shtjellohet një veprim, një tok ngjarjesh etj.; pjesa mban peshën kryesore. Boshti kryesor. Boshti i debateve shkencore. Boshti i punës. Boshti i dramës (i romanit). Boshti i ngjarjeve. Boshti i rrëfimit. Kanë një boshtpërbashkët semantik (gjuh.). Boshti i fuqivemëdha.
8. fig. Njeriu a gjëja kryesore për diçka; ai që mban barrën më të madhe a që luan rolin kryesordiçka; fig. shtylla, mbështetja. Boshti i shoqërisë. Boshti i suksesit. Boshti i të gjitha të këqijave.
Sin.: drugë, drugëz, dredhës, mëqik, shtizë, shtyllë, mbështetje, strumbullar, direk.
(U ) si boshti i furkës (dikush) u dobësua e u hollua shumë; ka rënë shumë nga shëndeti prej ndonjë sëmundjeje a nga pleqëria; mbeti gisht; u shkop; u gjalmë; u fshikull; u kallam. (Del) si boshti para furkës (dikush) keq. flet e thotë mendimin e vet para se t’i vijë radha, hynbisedë kur nuk i takon për të folur ose futet pa radhë në një veprim edhe kur nuk i kërkohet; flet para të mëdhenjve, nuk respekton rendin; (del) si mëzi para pelës; (del) si kërriçi para gomarit. Ç’ngre *maja e boshtit.


Rezultate të ngjashme

BÓSHT/Ë,~AI f. sh. ~A, ~AT 1. krahin. Bohçe1.2. etnog. Lloj rrobe e qëndisur me të cilën mbështillen e dërgohen rrobat e nuses ose të dhëndrit.

Shfaq përkufizimin e plotë →

BOSH ndajf., bised. 1. Zbrazur, pa njeri a pa gjë tjetër brenda; pa gjë në duar; kund. plot. Solli një enë (një kuti) bosh. Erdhi me duar bosh. Mbeti vendi bosh. U kthye bosh. E ki…

Shfaq përkufizimin e plotë →

BOSH,~E mb., bised. 1. I zbrazët, që nuk ka gjë a njeri brenda; i lirë, i pazënë; kund. i plotë, i zënë. Enë (shishe, fuçi, kuti) boshe. Vend bosh. Vagon bosh. Me gotën bosh. Ena b…

Shfaq përkufizimin e plotë →

BOSH,~I m. sh. ~E, ~ET 1. Zbrazëti, boshllëk; vend i pambushur. Boshi i kallamit. Ra në bosh. Mbush boshet e formularit. Ke zbrazur në bosh.2. Vend i palëruar e i pambjellë; arë dj…

Shfaq përkufizimin e plotë →

BÓSHAS ndajf. 1. Bosh, pa gjë. Iku boshas. I shkoi dora boshas. Foli boshas.2. Pa bërë asnjë punë, duke ndenjur me duar në xhepa, kot. Sillet boshas (dikush) bën sikur punon, vërti…

Shfaq përkufizimin e plotë →

BÓSH/E,~JA f. sh. ~E, ~ET 1. Arkë, shishe a ndonjë send tjetër pa gjë brenda; ambalazh. Mbledh boshet. I vë boshet mënjanë.2. Formular, biletë etj. i pashkruar, i pambushur. Bllok …

Shfaq përkufizimin e plotë →

BÓSHJE mb. Pa kokrra, bosh. Bishtajë (e fasules, e bizeles etj.) boshje.

Shfaq përkufizimin e plotë →

BÓSHK/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT bot. Barishte shumëvjeçare e livadheve malore, me zhardhok si të qepës e me gjethe si të këlkazës. Pllaja me boshka.

Shfaq përkufizimin e plotë →

BOSH/ÓJ vep., ~ÓVA, ~ÚAR kal. 1. Zbraz, boshatis, çmbush. I boshoi koshat me misër.2. fig. Humb kohë me dikë; e kaloj ditën pa punë. E boshoi ditën për mua.

Shfaq përkufizimin e plotë →

BÓSH/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT Kalli misri që mbetet i vogël e pa kokrra; kallishtë. Misri kishte shumë bosha.Sin.: broçkë, kaçamol, kaçaber, kaçorr, kallishtë, cirua.

Shfaq përkufizimin e plotë →

Kliko këtu për të parë përdorime të mundshme të kësaj fjale (ose të ngjashme) në përkufizime të fjalëve të tjera (rezultate në kontekst)

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.