FJALOR I MADH I GJUHËS SHQIPE

ANTROPÍK,~E mb., biol. Që ka të bëjë me njeriun; që i përket njeriut, i njeriut; që përcakton diçka që është tërësisht ose pjesërisht e lidhur me veprimtarinë, me ndikimin, ose me …

ANTROPO- fjalëform. Pjesë e parë e fjalëve të përbëra me kuptimin “i njeriut” (p.sh. antropologjia, antropogjenetika, antropogjeografia etj.).

ANTROPOCÉN,~E mb. Që ka të bëjë me epokën gjeologjike, kur veprimtaria e njeriut filloi të kishte ndikim dominues mbi mjedisin dhe klimën. Epoka antropocene.

ANTROPOFÁG,~E mb. 1. hist., mit. Që ha mish njeriu (për njerëzit dhe për kafshët); që është njeringrënës; që është kanibal. Peshkaqen antropofag. Kafshë antropofage. Ishujt antropo…

ANTROPOFÁG,~U m. sh. ~Ë, ~ËT zool., hist., mit. Njeringrënës. Ai është antropofag. Antropofag fizik. Antropofagë të kulturave lokale.

ANTROPOFÁG/E,~IA f. sh. ~E, ~ET zool., hist., mit. Njeringrënëse. Ajo njihet si antropofage e pamëshirshme.

ANTROPOFAGJÍ,~A f., fiziol. 1. Të qenët njeringrënës. 2. Njeringrënie; kanibalizëm. Antropofagji fisnore. Antropofagji rituale. Antropofagji kulturore.

ANTROPOFÍTE,~T f. sh. Lloje bimësh që rriten vetë ose që kultivohen në mjedise të ndryshuara (në parqet e qyteteve, në kopshte, në oborre, skaj rrugëve, në ballkone etj.), të cilat…

ANTROPOFOBÍ,~A f. Frikë, ankth, shqetësim ose urrejtje ndaj njerëzve ose shoqërisë njerëzore; frikë nga prania e njerëzve në jetën e përditshme. Vuan nga antropofobia. Ndien antrop…

ANTROPOGJÉN,~E mb., antrop., Që përshkruan ndryshimet e mjedisit si pasojë e veprimtarisë njerëzore; që krijohet ose që shkaktohet nga njeriu ose nga ndërhyrjet e njeriut në natyrë…

ANTROPOÍD,~E mb., zool. Që i ngjan njeriut nga pamja e jashtme dhe nga ndërtimi i trupit (për majmunët e mëdhenj). Skelet antropoid. Majmunët antropoidë. Veçori antropoide.

ANTROPOÍD,~I m. sh. ~Ë, ~ËT zool. 1. Majmun (shimpanze, gorillë, orangutang) pa bisht, që i ngjan njeriut në skelet, në tru, në gjymtyrë, në lëvizje dhe në disa sjellje. Gjurmë të …

ANTROPOLÓG,~U m. sh. ~Ë, ~ËT Specialist në fushën e antropologjisë, ai që studion origjinën dhe zhvillimin e njeriut si qenie biologjike dhe shoqërore, duke analizuar strukturën fi…

ANTROPOLÓG/E,~IA f. sh. ~E, ~ET antrop. Specialiste në fushën e antropologjisë, ajo që studion origjinën dhe zhvillimin e njeriut si qenie biologjike dhe shoqërore, duke analizuar …

ANTROPOMÓRF,~E mb., antrop. 1. Që ka formën ose pamjen e njeriut (zakonisht për majmunët), që i ngjan njeriut. Majmun antropomorf. Qenie antropomorfe. Veçori antropomorfe. Interpre…

ANTROPOMÓRF,~I m. sh. ~Ë, ~ËT libr. 1. Model, gjedhe etj. që përfaqëson formën e strukturës së kokës ose të trupit të një njeriu. Trajta e antropomorfit. Figura e antropomorfit.2. …

ANTROPONÍM,~I m. kryes. sh. ~E, ~ET gjuh. Emër vetjak; emri e përveçëm i një njeriu. Antroponim ilir. Antroponimet shqipe. Antroponimet e reja.

ANTROPONIMÍ,~A f., gjuh. 1. përmb. Tërësia e emrave të përveçëm të njerëzve në një gjuhë a te një popull. Antroponimia shqiptare. Ndryshime në antroponiminë e sotme.2. Antroponomas…

ANTROPOZOÍK,~E mb., gjeol., paleont. Që i takon epokës së zhvillimit të Tokës kur shfaqet për herë të parë njeriu si banor i tokës; banor i neozoikut. Njeri antropozoik. Epoka antr…

ANTROPOZOÍK,~U m., gjeol. Periudhë në zhvillimin e Tokës kur shfaqen për herë të parë qeniet me pamje njeriu si banorë të saj dhe që përkon me kohën ku fauna dhe flora ishin të ngj…