Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
AKSIOMATIZÚAR (i, e) mb. Që është aksiomatizuar. Sistem i aksiomatizuar. Rregulla të aksiomatizuara. Sistemet matematikore të aksiomatizuara.
✱Sin.: i formalizuar, i sistematizuar, i themeluar, i krijuar, i strukturuar.
AKSIOMATIZ/ÓJ vep., ~ÓVA, ~ÚAR filoz., kal. 1. Vë bazën e një dijeje përmes strukturimit të një tërësie aksiomash; ndërtoj ose formuloj një teori, një sistem ose një përmbledhje konceptesh mbi bazën e aksiomave. Aksiomatizoj një sistem aksiomash për ekologjinë. Asokohe u aksiomatizuan ligjet e termodinamikës. Aksiomatizoi parimet etike për një teori morale.
2. logj., mat. Ndërtoj një sistem formal teorik e konceptor për të nxjerrë teorema dhe përfundime mbi bazën e aksiomave; procesi i vendosjes së parimeve themelore dhe i marrëdhënieve të tyre në bazë të aksiomave për të ndërtuar një sistem të qëndrueshëm teorik për një fushë studimi ose një sistemi logjik. Logjika moderne u aksiomatizua nga dy matematikanë.
✱Sin.: formalizoj, sistematizoj, themeloj, krijoj, strukturoj.
AKSIOMATÍK,~E mb. 1. filoz. Që ndërton, një sistem logjik mbi parime bazë të pranuara si të vërteta pa prova, që ka vetitë e një aksiome; që ka karakterin e një aksiome, që nuk ka …
Shfaq përkufizimin e plotë →AKSIOMATÍK/Ë,~A f., filoz. Tërësia i aksiomave të një shkence dhe zbatimi i tyre në një sistem të përbashkët; fazë e fundit e zhvillimit të çdo shkence, shtylla kurrizore e së cilë…
Shfaq përkufizimin e plotë →AKSIOMATIZÍM,~I m., filoz. 1. Procesi i vendosjes së aksiomave për një fushë studimi ose për një sistem logjik; strukturim logjik i një shkence përmes një tërësie aksiomash. Aksiom…
Shfaq përkufizimin e plotë →►AKSIOMATIZ/ÓHET jovep., ~ÚA (u), ~ÚAR libr., vet. v. III 1. vetv. Formalizohet ose strukturohet një sistem, një teori ose një koncept i caktuar sipas parimeve aksiomatike. Gjeomet…
Shfaq përkufizimin e plotë →AKSIOMATIZ/ÓJ vep., ~ÓVA, ~ÚAR filoz., kal. 1. Vë bazën e një dijeje përmes strukturimit të një tërësie aksiomash; ndërtoj ose formuloj një teori, një sistem ose një përmbledhje ko…
Shfaq përkufizimin e plotë →AKSIÓM/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT filoz. 1. Parim ose përgjithësim i nxjerrë nga përvoja, që nuk ka nevojë për vërtetim, që merret si gjë e ditur dhe si pikënisje në një arsyetim ose në n…
Shfaq përkufizimin e plotë →
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Fjalë që rimojnë ose mbarojnë me të njëjtat germa.
Kërko forma në përkufizime ose shembuj. _
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë