Fjalori

Rezultate në përkufizime për “zgorofetë”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

AGULIÇE

AGULÍÇ/E,~JA f. sh. ~E, ~ET bot. 1. (lat. Primula veris, Primula vulgaris, Primula grandiflores) Bimë barishtore shumëvjeçare, me kërcellhollë, me gjethe vezake, me luleverdha, që rritetlivadhe dhe që çel në fillimpranverës; lule pranvere. Aguliçja e parë. Çelin (dalin) aguliçet. Mbledh aguliçe.
2. Pjesë e parë e emërtimevepathjeshta për disa lloje aguliçesh: Aguliçja alpine (lat. Primula auricula, Primula farinos) aguliçe me veti kuruese e shëruese, që përdoret si çaj dhe për të nxjerrë vaj për industrinë kozmetike, ndaj është nën mbrojtje ligjore; çaj mali, bjeshke. Aguliçja e artë (lat. Oenathera brevipes, Canissonia brevipes) aguliçe kërcellgjatë me qime, me gjethe bazalepërbëra nga disa gjethe dhe një lule që ka disatjera në të, me ngjyrëverdhëndezur me njollakuqërremtabazën e çdo petali, me një pistil me antenëqendërlules; që lidh fruta si kapsulavarura. Aguliçja e dhëmbëzuar (lat. Primula denticulata) aguliçe e rajoneve e lagështa alpine, me rozeta gjethesh vezake me kërcellfortë, që çel lulerrumbullakëta e të varura me ngjyrë vjollcë a me ngjyrëbardhë. Aguliçja me erë (lat. Primula officinalis) aguliçe e zonave kodrinore malore, lulet e së cilës formohenmajë të një kërcelli, i cili ngrihet nga mesi i rozetës së gjetheve, me lule ngjyrëverdhë dhe me erë të fortë mjalti, që ka veti shëruese; aguliçja e malit, aguliçja e kopshteve. Aguliçja hibride (lat. Primula grandiflora) aguliçe zbukuruese, me kërcellgjatë e të fortë, me lule shumëbukurangjyrë rozë e me erë të mirë, që rritethije e në toka të kulluara mirë e që lulëzon nga fundi i pranverës derifillimverës. Aguliçja e kopshteve (lat. Primula elatior) aguliçe që rritet nën shkurre në shpatet e maleve dhe në livadhe, me ngjyrëverdhëçelët dhe që mban erë të dobët. Aguliçja kineze (lat. Primula sinensis) aguliçe e mbuluar me qimeshumta, me gjetheradhitura si një rozetë, me lulebukurangjyrë rozë dhengjyrë jargavani. Aguliçja e malit aguliçja alpine. Aguliçja e rreme e kopshteve (lat. Primula vulgaris veris) aguliçe me një rozetë gjetheshgjera e të gjata, me luleverdha në të mbyllët, por edhekuqe e rozë, që lulëzontufë me 10-30 lule në një kërcell. Aguliçja e mbrëmjes (lat. Oenothera biennis, Oenothera amarchiana, Onagra biennis) aguliçe dyvjeçare e qëndrueshme ndaj thatësirës, me gjethe gjemboremëdha si rripabazë, me më pak gjethekurorë, e cila mban luleverdha me erë të këndshme limonihapenmbrëmje, që lulëzonkorrik e gusht e rritet mirëtokë ranore. Aguliçja e bardhë e mbrëmjes (lat. Oenothera albicaulis, Onagra albicaulis) aguliçe njëvjeçare vetëpjalmuese, që rritetlartësiulëta mbidetare, kryesishttokathata, ranore, të shkrifëta, por jo në hije, me kërcellgjatë me degëzime e të mbuluar me qime, me gjethelëmuara ose me pushshtratin e lules e me lulebardha. Aguliçja perandorake (lat. Primula imperialis) aguliçe me luleverdha në të artëndezur. Aguliçja e vogël (lat. Primula minima) aguliçe shumëvjeçare, zbukuruese e kuruese, që delkaçuba kur fillon shkrirja e borëspranverë dhe lulëzon derimesin e verës, me gjedhembledhura si një buqetë e me lule shumëngjyrëshe, me erë të lehtë e të mirë.
Sin.: gorolule, gjerdan, lakërishtë, lejthici, lulekaçe, poleska, salepi, zgorofetë, lulevera, onagër.

AJDËS

ÁJDËS,~I m. sh. ~A, ~AT bot. 1. (lat. Laburnum vulgare, Citysus laburnum) Dru gjetherënës i pyjeve malore, me luleverdhavile, lënda e të cilit është e fortë dhe përdoret për orendi, për sende a zbukurimi etj., karthë. Dru ajdësi. Ajdësi malor.
2. Pjesë e parë e emërtimevepathjeshta për disa lloje ajdësi: Ajdësi i alpeve (lat. Laburnum alpinum) ajdës rritet sidomostoka gëlqerore, me lëvorebutë, me degëgjera dhe me degëza me qimepjesën e tyre sipërme, me gjethegjera vezake e me bishtgjatëngjyrëgjelbër në të mbyllët, me luledendura erëmira me ngjyrëverdhë në të artë e me farazeza helmuese për njerëz, kuaj e dhi, që lulëzon në maj e qershor dhepërdoretindustrinë e drurit, për djegie etj. Ajdësi jugor (lat. Laburnum anagyroides) ajdës zbukurues, që rritetzona me diell e gjysmë hije, në shpatengrohta shkëmbore e gëlqerore, me lëvorebutë me ngjyrëgjelbër në të mbyllët kah e zeza, me gjethegjelbra e qimemëndafshta, me sytha vezorë e luleverdhambledhura në një degëlidhin fara helmuese, që përdoret për instrumente muzikore dheindustrinë e drurit.
Sin.: ahafte, arzën, arrëz, ashkël, bobosfent, bubusfrat, donodfrat, hithkë, karthë, lin, perushan, vojës, vojmës, zgorofetë.

ZGOROFAQE

ZGOROFÁQ/E,~JA f. sh. ~E, ~ET bot. Zgorofetë.

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.