Fjalori

Rezultate në përkufizime për “zezak”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

ARAP

ARÁP,~II m. sh. ~Ë, ~ËT 1. Njeri me ngjyrëerrëtlëkurës, zezak nga Afrika ose Lindja e Mesme. Dallohejishte arap. Arapi erdhi me anije. Punonjësi ishte arap.
2. bised. Burrë (djalosh, çun) me lëkurë shumëzeshkët, të errët. Djali ishte arap.
3. Figurë e përrallave shqiptare e ballkanike, që përfytyrohet si një zezak trupmadh, i fuqishëm e i frikshëm. Arap i zi. Arapi i detit.
4. Emër për kafshë shtëpiake me qime ose me lesh të zi (kalë, qen, ka, dash etj.). Bleva një arap (kalë). Qenin e tij e quante arap.
5. Lloj fiku kokërrvogël me lëkurëzezë; arapofik. U poq arapi. Mbledh ca kokrra arapi!
Është bërë *lesh (flokë) arapi (diçka). E bën *lesh arapi (diku a diçka).

LËKURËZI

LËKURË/ZÍ,~ZÉZË mb. 1. Që e ka lëkurënzezë a në ngjyrëerrët.
2. Që u përket popujve të Afrikës, zezak.
3. Që e ka lëvoren a cipënzezë. Fik (rrush) lëkurëzi.
Sin.: zhapëzi, cipëzi, lëvorezi, i murrëtyer, i zeshkët, zeshkan, i zi, zezak, zezake, e zezë.

NEGËR

NÉG/ËR,~RI m. sh. ~ËR, ~RIT Njeri me lëkurë të zezë; zezak. E ndihmoi një negër. Mik i negërve.

PËSHTYMË

PËSHTÝM/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT 1. Lëng pa ngjyrë e pak veshtullor, që prodhohet nga disa gjëndraposaçmegojës dhendihmon për zbutjen e tretjen e ushqimeve. Gjëndrat e pështymës. Nxjerr shumë pështymë. Më thahet pështyma kam shumë etje, më thahet goja për ujë. Përcjell pështymën. I ngjitur me pështymë i ngjitur keq e që shkëputet menjëherë. I hodhi pështymën e pështyu. Pështymë mizash (biol.) endëz. Pështyma që qitet, nuk lëpihet. (fj. u.). S’shembet kalaja me pështymë. (fj. u.).
2. bised. Blozë. I zi si pështyma e oxhakut.
3. fig. Njeri i zeshkëtfytyrë.
4. fig. Ai që rri kokulur përparatjerëve, ngakëqijat që ka bërë; njeri i keq.
Sin.: shkumë, endëzIII, blozë, i zeshkët, zezak, i nxirë.
bëhet pështyma *akull. Gëlltiti (kapërceu) pështymën (dikush) e ndjeu veten shumë ngushtë, nuk dinte ç’të thoshte a ç’të bënte; u zu ngushtë. Mbush *pusin me pështymë (me gjilpëra) (dikush) tall. E mbyti me pështymë (dikë) iu turr me fjalë, me të shara e me qortime, sa s’e la të përgjigjej. Iu tha pështyma (në gojë, në fyt) (dikujt) e ndjeu veten shumë ngushtë, nuk mundifliste më (nga ndonjë shqetësim a tronditje, nga ndonjë qortim i rëndë, nga që ka folur pa vend etj.); i ngeci (i mbeti) fjalagrykë; iu ngjit gjuha pas qiellzës; iu zu (iu tha) gjuha; iu mek (iu lëmek) zëri. Pa u tharë pështyma shumë shpejt, pa kaluar shumë kohë; në çast.

ZI

ZI,~U (i) m. sh. ~NJ, ~NJTË (të) 1. Njeri i racëszezë, zezak.
2. Ai, të cilit i ka ndodhur një fatkeqësi ose që ështëgjendje shumëkeqe a të rëndë; i mjeri, i shkreti, fatkeqi; kund. i lumi. - Ç’të bënte, i ziu! Kishte frikë, i ziu! S'dinte nga t'ia mbante, i ziu! gjithë thonë se ai, i ziu, ka vuajtur shumë. I ziu Meto Kotole, prish shtëpi e bën kasolle! (fj. u.).
3. shah. Ai që luan me gurët e zinjshah; vet. sh. gurët e zinjlojën e shahut. Fitoi i ziu. Luan me të zinjtë.

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.