Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor
ARMIQËSÍ,~A f. sh. ~, ~TË 1. Qëndrim prej armiku, prirja e synimi për t’i bërë keq dikujt, ndjenjë e keqdashjes dhe e urrejtjes për dikë; kund. miqësi. Armiqësi e thellë (e vjetër). Armiqësi që nuk pushon. Armiqësi mes të afërmve.
2. Marrëdhënie kur dy palë urrejnë dhe luftojnë njëra-tjetrën; hasmëri; marrëdhënie kundërshtuese apo konfliktore me dikë që ka qëllime dëmsjellëse për tjetrin. Janë në armiqësi. Fut në armiqësi. Krijuan armiqësi. Pësuan nga armiqësia.
✱Sin.: dashakeqësi, dashaligësi, hasmëri, urrejtje, mëri, inat, smirë, xhelozi, zemërim.
ARMIQËSÍM,~I m. 1. Gjendje e krijimit të armiqësisë, të konfliktit midis individëve, grupeve ose vendeve; krijim i mosmarrëveshjes, i tendosjes; prishje e marrëdhënieve miqësore ose asnjanëse, të armiqësuarit; kund. miqësim. Armiqësim i dy vendeve (shteteve, grupeve, partive, individëve etj.). Ndodhi armiqësimi i dy shokëve.
2. Veprimi kur armiqësoj dikë me një tjetër ose kur armiqësohem.
✱Sin.: armiqësi, dashakeqësi, dashaligësi, urrejtje, prishje, zemërim, xhelozi,
MËSÝSH ndajf. Duke besuar se dikush të vështron me admirim të tepruar ose me sytë plot xhelozi dhe në këtë mënyrë ka fuqinë të të bëjë keq. E morën mësysh dikë e sëmurën ose e dëmtuan, duke e parë me sy të keq (sipas besëtytnive). Ra mësysh nuk i shkon mbarë diçka, sepse dikush e pa me sy të keq (sipas besëtytnive).
NÁT/Ë,~A f. sh. NET, NÉTËT 1. Koha që kur erret deri në agim, në pjesën e Tokës që, gjatë rrotullimit të saj, nuk ndriçohet nga Dielli; errësira gjatë kësaj kohe; kund. ditë. Natë e gjatë (e shkurtër). Natë e errët. Netët e bardha (polare). Natë dimri (vjeshte). Natë pa hënë. Nata e Vitit të Ri. Natën e asaj dite. Errësira e natës. Mesi i natës. Një ditë e një natë. Gjatë natës. Për natë. Çdo natë. Gjithë (tërë) natën e natës. Nata me natë. Natë për natë. Net me radhë. Që me natë pa u gdhirë; herët në mëngjes. Në mes (në pikë) të natës. Në orën një të natës. Me dy orë natë. U bë natë. Ra (erdhi) nata. U thye nata. Kaloi një natë. E gdhiu gjithë natën. E zuri nata diku. Para se të zërë nata. Natën e mirë! përshëndetje kur ndahen dy njerëz në mbrëmje ose urim për të fjetur mirë. U bë natë në fytyrë u bë sterrë, u nxi në fytyrë. Nata është me barrë. (fj. u.) nata ka të papritura, nuk dihet se ç'ndodh. Dita ka sy e nata ka veshë. (fj. u.).
2. Përdoret si pjesë e dytë në disa togje, të cilat shënojnë diçka që lidhet me kohën nga të ngrysurit deri në mëngjes ose kryhet në këtë kohë a nevojitet për këtë kohë. Rojë nate. Shërbim nate. Turni i natës. Këmishë nate.
3. Përdoret si pjesë e dytë përcaktuese në emërtimet e disa kafshëve ose disa bimëve. Lakuriq nate. Flutur nate. Zog nate. Lule nate.
4. bised. Përdoret kur i drejtohemi me dhembshuri një gruaje me kuptimin «e mjera, e zeza, korba».
5. etnogr. Pjesë e parë e emërtimeve të ndryshme për festa a për ditë të shënuara. Nata bojës (etnogr.) dita kur fillon dasma në shtëpinë e vajzës. Nata e Buzmit (etnogr.) nata e Krishtlindjeve kur bëhet edhe riti i vënies në zjarr të buzmit, si dhe kryhen një numër praktikash që synojnë sigurimin e mbarësisë dhe të pjellorisë si bekim nga festa e buzmit. Nata e çojës (etnogr.) nata e fundit e qëndrimit të barinjve në bjeshkë para se të çohen të nesërmen herët për të udhëtuar nga bjeshka në vërri ose anasjelltas; festohet me të ngrëna të mira, sidomos me prodhime të qumështit dhe raki, duke uruar që t’u shkojë udhëtimi mbarë. Nata e kanës (nata e konaxheçit, nata e kollit) (etnogr.) nata kur e vë kanën vajza, rit që lajmëron ditën kur fillon dasma në shtëpinë e vajzës. Nata e Kshtellave (etnogr.) nata e Krishtlindjeve. Nata kulaçit (etnogr.) dita (zakonisht dita e mërkurë) kur gatuhet kulaçi në shtëpinë e dhëndrit me rastin e fillimit të dasmës. Nata e peshtelkave (etnogr.) një natë para se të marrin nusen ose para dasmës së synetisë, kur vajzat dhe nuset vishen me kostumin tradicional kombëtar; të gjitha pjesëmarrëset në këtë natë vështrojnë me xhelozi se cila nga dasmoret i ka më të bukura veshjet. Nata e qeshkekut (etnogr.) nata në shtëpinë e djalit kur të rinjtë e shtypin grurin që nusja të sjellë bereqet; zakonisht të rinjtë e rrotullojnë gurin që të tregojnë se a janë të pjekur për martesë. Nata pulës (etnogr.) nata para fillimit të dasmës kur bëhet sofër e mirë me pula të pjekura dhe luhet e vallëzohet deri në mëngjes. Oj nana lules, nana lules, sonte te ne nata e pulës (folk.). Nata e Kadrit [Nata e Katrave] (etnogr.) nata kur të afërmit shkojnë e bëjnë shërbime tek varret dhe falen.
✱Sin.: errësirë, terr, sterrë, i errët, i ngrysur, i nxirë.
♦ E bëj natën *ditë. *Ditë e natë. Si *dita me natën. Natë e ditë shih ditë e natë. Si nata me ditën me shumë dallime njëri nga tjetri; e kundërta e njëri-tjetrit, as që mund të krahasohen; si dita me natën. E ndez *kandilin pa rënë nata (dikush)
XHELOZÍ,~A f. 1. Ndjenjë nga e cila vuan dikush, kur dyshon për dashurinë ose për besnikërinë e bashkëshortit a të njeriut të dashur. Xhelozi e fortë (e madhe). Shfaqje xhelozie. Vuan nga xhelozia.
2. libr. Zell, këmbëngulje e madhe për të mbrojtur a për të ruajtur diçka; fanatizëm. E ruan me xhelozi.
✱Sin.: fanatizëm, zell, këmbëngulje.
XHELOZÍSHT ndajf., libr. Me xhelozi. E shihte xhelozisht.
ZELL,~I m. Dëshirë e zjarrtë dhe kujdes i madh që tregon dikush për të kryer me durim dhe sa më mirë një punë, një detyrë, një porosi etj.; përpjekje e këmbëngulje e pareshtur për të kryer një punë. Zell i madh. Me po atë zell e ëndje. Ka zell për punë (për mësim). Punon (përpiqet) me zell. E mori me zell. I ka hyrë (iu ftoh) zelli. - Ç’është ky zell e kjo ngutje? E mblodhi me zell e dashuri fjalën e bukur shqipe nga goja e popullit.
✱Sin.: ndezulli, zelltari,dëshirë, përpjekje, këmbëngulje, ngulm, ngulmim, vendosmëri, sedër, xhelozi, kujdes, qejf, ndershmëri.
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë