FJALOR I MADH I GJUHËS SHQIPE

BURRÁC,~I_I sh. ~Ë, ~ËT bised., mospërf. 1. Burrë me trup të shkurtër e të rrëgjuar, shkurtabiq e jo i pashëm, burrë që s’të hyn në sy, një grusht njeri; kund. burran. Burrac i vocërr.
2. Burrec₁.
✱Sin.: burrec, burravogël, shkurtabiq, cumrak, xhuxh, burraç.

CIBINÓCK/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT krahin. Grua a vajzë shtatvogël, e vocërr.

MÍTUR (i, e) mb. 1. Që është i vogël, që është ende fëmijë ose fare i ri. Djalë i mitur. Vajzë e mitur.
2. Që është si një fëmijë, i padjallëzuar, i papjekur e pa përvojë. Sa i mitur qenka!
3. drejt. Që nuk ka arritur moshën madhore (zakonisht nën 18 vjeç), që nuk është bërë ende zot i vetes dhe i përgjegjshëm për veprimet e tij; minoren; kund. i rritur.
✱Sin.: i vogël, i vocërr, minoren.

PICËRRÁK,~E mb. 1. Që ka shtat të vogël; shumë i vogël; picërr. Fëmijë picërrak. Me hundë picërrake.
2. I vogël në moshë.
3. fig., tall. Dobiç.
4. fig., keq. Rrugaç, i paedukatë.
✱Sin.: i vogël, vogëlush, i vocërr, picirruk, picirrak, picërrok, picërruk, picorr, pilipuç, xhuxh, shtatvogël, kacamic, shtatshkurtër, trupvogël, dobiç, rrugaç, i paedukatë.

SABÍK,~E mb. Që është në moshë të vogël. Ishte sabik kur i vdiq babai. Kishte vetëm një vajzë sabike. Fëmijët i kishte akoma sabikë.
✱Sin.: i mitur, i vogël, riosh, mitar, i parritur, i vocërr, vogëlush, njomëzak, filiz, i vogël, i njomë, miturak, i padjallëzuar, i çiltër, i thjeshtë, miturishte, i papjekur, i papërvojë, i papërgjegjshëm.

STRAMISTRÉC,~E_I mb., bised. Që është shumë i shkurtër. Djalë stramistrec. Kujt i ngjau ky fëmijë stramistrec!
✱Sin.: shkurtabiq, i shkurtër, burrac, burrec, burravogël, mic, xhuxh, xhuxhmaxhuxh, xhuxhumak, bërçuk, picërrak, picorr, picirruk, picingul, çufrak, rrumaduc, cung, i vocërr, i vockël.

VÁKËRRM (i), ~E (e) mb. I vocërr.

VÓCKËL (i, e) mb. Që është shumë i vogël, i vocërr. Djalë i vockël. Qengj i vockël. Me dorë të vockël. Me trup të vockël. Gjethe e vockël. Fasule e vockël. Jetë e vockël (fig. keq.) jetë pa ideale të mëdha, jetë e mbyllur me interesa fare të ngushta vetjake.
✱Sin.: i vocërr, i vogël, vocërrak, picirruk, milak, picërrak.

VÓCËL (i, e) mb. I vocërr.

VÓCËRR (i, e) mb., përk. Që është shumë i vogël. Zog i vocërr. Me sy të vocërr. Ishte i vocërr. Luli i vocërr.
✱Sin.: vocërrak, picërrak, picirruk, i mitur, miturak, camërdhok, i vogël, carrok, cull.

VOCËRRÁJK/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT Vocërrake, e vocërr.
✱Sin.: vocërrake, picirruke, miturake, camërdhoke.

VOCËRRÁK,~E mb., përk. Që është fare i vogël; fëmijë. Fëmijë (djalë) vocërrak. Vajzë vocërrake. Na erdhi një vajzë vocërrake.
✱Sin.: i vocërr, miturak, carrok, cull, picirruk, camërdhok.

►VOCËRR/ÓHEM jovep., ~ÓVA (u), ~ÚAR vetv. Zvogëlohem në trup nga pleqëria a nga ndonjë sëmundje, rrëgjohem; mblidhem, zvogëlohem. Sa vinte e po vocërrohej. Iu vocërruan sytë. Iu vocërrua fytyra. U vocërrua e mbeti sa një grusht.
✱Sin.: vogëlohem, rrëgjohem, mblidhem, vokërrohem.

VOCËRRÚSH,~E mb., përk. 1. Që është i vocërr, vogëlush, vocërrak (për fëmijën). Djalë vocërrush. Vajzë vocërrushe.
2. Që është me trup të vogël (cjap, dash, dele ose dhi), që nuk rritet shumë nga trupi, vocërrak. Cjap me trup vocërrush. I kishte disa dhi vocërrushe. Dele vocërrushe. Dash (cjap) vocërrush.

VOCËRRÚSH,~I m. sh. ~Ë, ~ËT 1. Ai që është i vocërr, vogëlush, vocërrak (për fëmijën). I mbante për dore dy vocërrushë.
2. Cjap ose dash me trup të vogël, që nuk rritet shumë nga trupi, vocërrak.

VOCËRRÚSH/E,~JA f. sh. ~E, ~ET 1. Ajo që është e vocërr, vogëlushe, vocërrake (për fëmijën). Kishte një vocërrushe të bukur.
2. Dhi a dele që është me trup të vogël, që nuk rritet shumë nga trupi. Vocërrushet janë të vogla nga trupi, por janë qumështore.

VÓGËL (i, e) mb. 1. Që ka gjatësi, gjerësi a lartësi ose peshë më të paktë se mesatarja a e zakonshmja ose më të paktë se diçka a dikush tjetër; që ka përmasa jo të mëdha; me shtat jo të zhvilluar, i paktë nga trupi, i shkurtër; që zë pak vend; që nxë pak ose nuk nxë aq sa duhet a atë që duhet; i ngushtë a i cekët; që ka pak radhë a pak fjalë, i shkurtër (për një shkrim); kund. i madh. Arë (fushë, luginë) e vogël. Vresht i vogël. Liqen pellg i vogël). Lumë (përrua) i vogël. Derë (dritare) e vogël. Vend (shtet) i vogël. Fshat (qytet) i vogël. Shtëpi (dhomë) e vogël. Me trup (me shtat) të vogël. Me sy (me veshë) të vegjël. Gishti i vogël. Truri i vogël (anat.). Këpucë të vogla. Gjethe të vogla. Artikull (lajm) i vogël. Shkronjat (germat) e mëdha dhe shkronjat (germat) e vogla.
2. Që është i paktë në sasi; që përbëhet nga një numër jo i madh njerëzish, kafshësh a sendesh, që është me pakicë; kund. i madh. Sasi e vogël. Shumë e vogël të hollash. Një trashëgim i vogël. Familje e vogël. Çetë e vogël. Popullsi e vogël. Tufë e vogël. Grup i vogël. Numër i vogël. Shumëfishi më i vogël i përbashkët (mat.).
3. Që bëhet për një kohë të shkurtër, që zgjat pak kohë, i shkurtër; kund. i gjatë; i madh. Ndërprerje e vogël. Pushimi i vogël. Ra një shi i vogël. Është e vogël dita në dimër.
4. Në moshë të njomë; i mitur, i parritur; më i ri se një tjetër ndër të tjerët; kund. i madh. Fëmijë (djalë)i vogël. Çupë e vogël. Motra e vogël. Vëllai i vogël. Moshë e vogël. Është ende i vogël.
5. bised. Që ka pozitë shtetërore a shoqërore jo të lartë; që ka aftësi a mundësi të pakta në krahasim me një njeri të shquar e të fuqishëm në një fushë veprimtarie; që nuk ka shumë vlerë a rëndësi. Nëpunës i vogël. Shkrimtar i vogël.
6. Që zotëron një pronë jo të madhe, që nuk ka shumë kapital; që ka pak mjete e mundësi materiale; që nxjerr a që jep prodhim të paktë; kund. i madh. Pronarë (sipërmarrës) të vegjël. Ndërmarrje e vogël. Biznes i vogël. Prodhimi i vogël zejtar.
7. bised. Që ka pak pasoja, që ngre peshë pak, që sʼka ndonjë rëndësi thelbësore a të madhe, jo i rëndësishëm, i dorës së dytë; kund. i madh. Gabim (faj) i vogël. Çështje (punë, gjë) e vogël. Hollësira të vogla. Pati një shqetësim të vogël.
8. I imët, i hollësishëm, që bëhet duke biseduar me njerëzit një nga një. Organizimi i vogël i punës.
9. keq. Që lidhet vetëm me veten a me interesin e vet, i ngushtë; që nuk është zemërgjerë; që nuk është fisnik nga shpirti, shpirtvogël. Me qëllime (me interesa) të vogla. Me shpirt të vogël. Njeri i vogël.
10. zool. Përdoret si pjesë e dytë e disa emërtimeve të pathjeshta, që tregojnë zakonisht një lloj insekti dëmtues. Barishtori i vogël. Grerëza e vogël. Syri i vogël. Biruesi i vogël. Brumbulli i vogël i duhanit. Tenja e vogël e rrushit.
✱Sin.: vogëlush, vocërrak, i vockël, i vocërr, picërrak, camërdhok, vogëlec, çufrak, trupvogël, shtatvogël, truppaktë, shtatpaktë, i ngushtë, i cekët, i imët, imëtak, i pakët, i shkurtër, shpirtvogël.
♦ *Arusha (Qerrja) e Vogël astr. I ka rënë në *tru të vogël (dikujt). Nga *ferra e vogël del lepur i madh. Me *gjuhën e vogël keq. Ka *enë të vogël (dikush) keq. E ka zemrën të vogël (ka zemër të vogël) (dikush) është zemërngushtë, është shpirtvogël; ka shpirt të vogël; kund. e ka zemrën të madhe (ka zemër të madhe) (dikush). Në *kishën e vogël fle një prift i madh. Nuk luan as *gishtin (e vogël) (dikush). *I madh e vogël. *Nevoja e vogël euf. E ka parë *ujkun që i vogël (dikush). *Ujët e vogël (e hollë) euf. S’e vë as në *gishtin e vogël (dikë). Me *zemër (me shpirt) të vogël.

VÓKËRR (i, e) mb. I vogël, i vocërr. Fëmijë i vokërr. Plak me trup të vokërr. Bimët kishin mbetur të vokërra nga thatësira.
✱Sin.: i vogël, i vocërr, i pazhvilluari, i rrëgjuar, i atrofizuar.

VÓLË (i, e) mb. I vogël, i vocërr. Është hala (ende) i volë. Nuk është rritur hiç, mbeti i volë.
✱Sin.: i vogël, i vocërr.