Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor
LÚM/Ë,~I m. sh. ~ÉNJ, ~ÉNJTË 1. Rrjedhë natyrore e madhe dhe e përhershme uji të ëmbël, që del nga një burim, shkon nëpër një shtrat në mes brigjesh dhe derdhet në det, në liqen ose në një rrjedhë tjetër më të madhe. Lumë i madh (i gjerë, i gjatë, i thellë). Lumë malor (fushor). Lumë i lundrueshëm. Lumë i nëndheshëm (nëntokësor). Lumi i Shkumbinit (i Matit, i Semanit). Lumenjtë e Shqipërisë. Detet dhe lumenjtë. Ujë lumi. Shtrati i lumit. Brigjet (bërrylat) e lumit. Zalli i lumit. Vau i lumit. Burimi i lumit. Grykëderdhja e lumit. Degët e lumit. Gurë lumi. Peshk lumi. Urë mbi lumë. Në buzë të lumit. Në të dy anët e lumit. Matanë (përtej) lumit. Shfrytëzimi i lumenjve. Doli lumi nga shtrati vërshoi. U fry (ra) lumi. Lahen në lumë. U mbyt në lumë. Kaloi lumin. Lumi i Vjosës derdhet në detin Adriatik.
2. fig. Rrjedhë e madhe e diçkaje të lëngshme, që shkon me shumicë e pa pushim. Lumë gjaku. Lumë djerse. Lumë lotësh.
3. fig. Shumicë njerëzish, gjërash etj., që lëvizin së bashku a derdhen pa pushim; diçka që del me shumicë dhe shkon me vrull në një drejtim. Lumë njerëzish. Lumë letrash. Lumë fjalësh (frazash). Lumë shpifjesh.
4. si. ndajf. Në sasi shumë të madhe e pa pushim, si lumë. U derdh vera (rakia) lumë pinë verë (raki) pa kufizim, pinë shumë e sa deshën (në një dasmë a gosti). U derdh (shkoi) gjaku lumë. I vinin lotët lumë. Shkonte djersa lumë.
✱Sin.: rrjedhë, shumicë, mori, lumnajë, çurg, rrëke, vardha.
♦ Ai i lumit euf. djalli, shejtani; ai i përroit; ai i bekuari. U bë lumë (dikush) shih u bë tapë (dikush). U bë për lumë (dikush a diçka) shih u bë për djall (dikush a diçka). Është bërë për në lumë të madh (dikush) është fëlliqur shumë dikush, është shumë i ndotur, ngaqë nuk është larë prej kohësh; është bërë llum; është bërë si bishti i buallit përçm.; s’e lan (dot) as lumi (dikë). *I bukuri i Lumit euf. djalli. Të fut në lumë (në *ujë, në pus, në det) e të nxjerr pa u lagur (dikush). E hedh farën në lumë (dikush) shih e hedh farën në ujë (dikush). Hodhi një gur në lumë (dikush) provoi njëherë diçka, pa qenë i sigurt se do të fitojë a do të arrijë atë që do; hodhi një gur në pus; hodhi një gur në ujë; hodhi një gur në ferrë. E hodhi lumin (dikush) e kaloi një rrezik a një vështirësi, arriti të shpëtojë nga një gjendje e keqe; e hodhi përruan; e hodhi vaun; e hodhi (e kapërceu) hendekun; e kapërceu (e hodhi) gardhin; e hodhi kapërcyellin. E hodhi lumin pa u lagur (pa lagur këmbët) (dikush) e kaloi një rrezik pa pësuar asgjë; shpëtoi mirë pa e prekur asnjë e keqe; e kaloi (lumin) në va. Hyn në lumë (në *pus, në det) e del pa u lagur (dikush). Është për lumë (dikush) është shumë keq, është në gjendje të vështirë, është në hall të madh; (është) për t’i qarë hallin. Kur të kalbet *guri në fund të lumit. E kaloi lumin në *va (dikush). E kthen edhe lumin *përpjetë (dikush). S’e lan (dot) as lumi (dikë). 1. Është fëlliqur shumë dikush, është shumë i ndotur; është bërë llum (dikush). 2. Ka bërë shumë faje, nuk mund t’i shlyejë kurrë të këqijat që ka bërë; s’e lan (dot) as dërstila. Lumë e det (për lumë e për det). 1. Keq e mos më keq, shumë keq. 2. Që vuan shumë, i mjerë; lumë e përrua. Lumë e përrua! shih lumë e det (për lumë e për det). Ia mori gunën lumi (dikujt) shih e mori lumiI (dikë). E mori lumi. 1. (dikë). E pësoi keq, e gjeti e keqja; mori fund; e piu e zeza. 2. (diçka të keqe). Shpëtoi nga diçka e keqe dikush, shpëtoi nga hallet; shpëtoi paq. 3. (diçka). Mori fund, u shkatërrua, u prish fare; e mori rrëkeja; e mori deti; e ka lëpirë miu. Mbytet në lumë pa ujë (dikush) pengohet në një punë për gjëra fare të vogla e të parëndësishme, ngatërrohet kot e dorëzohet a tërhiqet shpejt; hutohet me fare pak gjë; mbytet në një lugë (me) ujë; mbytet në një gisht (me) ujë; mbytet në një gotë (me) ujë; mbytet në një filxhan (me) ujë; mbytet në një pikë ujë; mbytet në va. I ka rrjedhur lumi (dikujt) i ka shkuar jeta mbarë, në mirëqenie e pa telashe; nuk ka pasur fatkeqësi e dështime në jetë; i ka rrjedhur lugu. (Shkoi) *gur në lumë (në ujë) (dikush a diçka). Shkoi (rrodhi) gjaku lumë (rrëke) (diku) u bë luftë e madhe, me shumë të vrarë; është derdhur gjak; shkoi (vajti) gjaku gjer në gju. Shpëtoi nga lumi e ra në det (dikush) shih iku nga shiu e ra në breshër (ra nga shiu në breshër) (dikush). *Shumë e për lumë.
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë