Fjalori

Rezultate në përkufizime për “thile”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

FILIQE

FILÍQ/E,~JA f. sh. ~E, ~ET 1. Vrimë a vjegëz në një petk etj., ku futet kopsa për ta mbërthyer ose për ta varur diku; thile, syth. Filiqet e palltos. Hapi filiqet.
2. Lak a syth në diçka, i thurur me fije peri. Bëj filiqet.
✱Sin.: filik, ilik, thile, syth.

GOJËZ

GÓJËZ,~A f. sh. ~A, ~AT 1. Gojë e vogël. Gojëz e bukur. Të lumtë gojëza!
2. Shufër hekuri a litar, që u vihet në gojë kafshëve bartëse (kalit, mushkës etj.), që lidhet me kapistrën dhe që duke e tërhequr shërben për të ndryshuar drejtimin e kafshëve a për t’i ndaluar ato etj. I vë gojëzën kalit.
3. Thurimë prej teli, si shportë, që u vihet në gojë disa kafshëve (qenit, kalit etj.) që të mos kafshojnë e që të mos hanë gjatë rrugës etj. I vë (i heq) gojëzën qenit (kalit).
4. Maja e kthyer e shtizës, e grepit etj., që shërben për të kapur perin a fijen e leshit ose të pambukut gjatë thurjes, gjatë qëndisjes etj. Gojëza e shtizës. Gojëza e grepit. U thye gojëza. Kap fijen me gojëz.
5. Vrimë a hapësirë me trajta të ndryshme ku vendoset diçka; foleja e një vegle, e një mjeti etj. Gojëza e sqeparit. Gojëza e dërrasës pjesë e hapur a e thelluar e një dërrase ku futet një dërrasë tjetër. Gojëza e fishekut. usht.
6. Sythi i çorapit, i trikos etj., thyesë; ilik, thile. Gojëza të ngushta (të lira). I iku gojëza. E filloi trikon me njëqind gojëza.
7. Hapësirë ndërmjet dy radhëve të fijeve në tezgjah, ku kalon drugëza gjatë endjes. U hap gojëza. Shkon (kalon) nëpër gojëz.
8. Vendi ku hapet një vijë e vogël uji në një kanal për të vaditur; sasia e ujit që hyn në këtë vijë. Gojëzat e kanalit. Gojëz kullimi. Çel (hap) një gojëz. Morën një gojëz ujë.
9. kryes. sh., bot. Gropëza shumë të vogla në pjesën e poshtme të gjethes, që zakonisht dallohen me mikroskop. Gojëzat e gjethes.
10. Torkë leshi, shkul i vogël. Bleu dy gojëza lesh. Ngjyej gojëzat.
11. veter. Sëmundje që u bie bagëtive e i bën të nxjerrin jargë nga goja. I zuri gojëza dhentë. U ra gojëza dhenve.
✱Sin.: ngojëz, mëgojëz, turizë, gojcë, ilik, thile, fole, syth, shkul, filiqe.

MBËRTHECKË

MBËRTHÉCK/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT 1. Kopsë, sumbull. Mbërthecka e këmishës.
2. Ilik; thile.
3. Paramanë për të kapur dy anët e një petku etj.
4. Kllapëz prej teli, e përthyer me dy kënde të drejta, që vendoset në kapëse për të mbërthyer letrat, kompensatën etj.
5. Reze a mandall i vogël që shërben për të mbërthyer diçka. Kishte ca mbërthecka metalike që mbanin pikturën në kornizë.
6. Kunj metalik i vogël, i hollë e me majë të mprehtë, që përdoret për të mbërthyer diçka në derë, në mur etj. Te dera ishte kapur me mbërtheckë një copëz letre.
7. Pjesa e fundit e këmbës së përparme të qengjit a të kecit të therur, me të cilën i mbërthejnë barkun kur e pjekin në hell. Qengjin e qepin në bark me dy mbërthecka.
8. fig., bised., vet. sh. Ngatërresa, bishta.
✱Sin.: mbërthecë, mbërthejë, mbërthezë, kopsë, sumbull, ilik, paramanë, reze, mandall, kunjëz, ngatërresë.

RRËFANGULL

RRËFÁNGULL,~A f. sh. ~A, ~AT Vrimë ku hyn mbërthecka, filik. Futi mbërtheckën në rrëfangull.
✱Sin.: ilik, thile.

STRUSH

STRUSH,~I m. sh. ~A, ~AT 1. Mbërtheckë. I kishte vënë një strush të vogël. Mbërthen mirë strushin. Kishte një xhaketë me strusha.
2. Tokëz e rripit. Strush i vjetër. Ishte dëmtuar strushi i rripit. Mbërtheu fort strushin.
✱Sin.: mbërtheckë, kopsë, sumbull, pullë, cangël, ilik, filiqe, thile, karficë, kapëse, tokëz, mandallë.

THILE

THILÉ,~JA f. sh. ~, ~TË 1. Filik. Thile e ngushtë. Thileja e pantallonave. Thileja e jakës. Hap thiletë.
2. Ilik. Thiletë e rrjetës. I iku thileja (e çorapit, e trikos).

THYESË

THÝES/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT 1. mat. Numër që shpreh një a më shumë pjesë të barabarta në të cilat është ndarë një njësi. Thyesë e thjeshtë. Thyesë dhjetore. Kufizat (gjymtyrët) e thyesës. Numëruesi i thyesës numri sipër vizës, që tregon se sa pjesë të barabarta janë veçuar nga njësia e plotë. Emëruesi i thyesës numri poshtë vizës, që tregon se në sa pjesë të barabarta është ndarë njësia e plotë. Veprime me thyesat. Mbledh (zbres, shumëzoj, pjesëtoj) thyesat. Thjeshtoj thyesat.
2. Sythi a goja e çorapit, e trikos etj. Lëshoi edhe një thyesë. I hodhi thyesat në shtizë.
3. Lak. Thyesa e litarit.
✱Sin.: syth, lak, thile.

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.


© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 — Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.

www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë