Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor
►EVIDENC/ÓHET jovep., ~ÚA (u), ~ÚAR vet. v. III, pës. e EVIDENCÓJ. Për këtë është evidencuar në përgjithësi. Pavlefshmëria është evidencuar. Disa ishin të evidencuar me forma të shkurtuara të emrit.
✱Sin.: evidentohet, theksohet.
LAJTMOTÍV,~I m. sh. ~E, ~ET libr. 1. muz. Motivi kryesor që përsëritet herë pas here në një vepër muzikore të madhe kur nis një akt, kur përshkruhet një dukuri e caktuar, kur del në skenë po ai veprues etj. dhe që e përshkon gjithë veprën duke lidhur pjesët e saj; tema kryesore. Lajtmotivi i operës (i simfonisë).
2. fig. Mendimi kryesor që përshkon një vepër letrare a që theksohet në të; ideja themelore a qëllimi kryesor që udhëheqin veprimtarinë e dikujt. Lajtmotivi i romanit (i dramës, i poemës, i veprës). Lajtmotivi i jetës së tij.
MIDÍS parafj. Përdoret me një emër a përemër në rasën rrjedhore për të shënuar: 1. Një vend a një pikë që ka largësi të barabarta nga kreu e fundi, nga skajet a nga kufijtë e diçkaje; në qendër të..., në mes të... Midis tepsisë. Midis dhomës. Midis rrugës. Midis dimrit në mes të dimrit. Midis ballit ke një pikë (kr. pop.).
2. Një vend a hapësirë që ndodhet në mes të dy gjërave, të dy qenieve etj. Midis Shkodrës e Tiranës. Midis fushës e malit. Midis detit e tokës. Midis meje e teje.
3. Një pikë a pozicion të papërcaktuar të dikujt a diçkaje që rrethohet nga njerëz apo sende të tjera në një vend të caktuar; mes; mespërmes. Ecte midis turmës pa u vënë re. E pashë midis ushtarëve (studentëve). Ishte shtrirë ndërmjet të sëmurëve të tjerë. Karvani kaloi midis maleve. Zogjtë fluturuan midis pemëve.
4. Një anëtar të një grupi a bashkësie më të madhe qeniesh a sendesh të tjera, në një rreth të caktuar; në mesin e dikujt a të diçkaje, tek. Vjen midis miqsh (midis shokësh). Erdhi midis nesh (midis jush).
5. Personat, palët a pjesët në të cilat ndahet diçka ose që u besohet diçka; mes, ndërmjet. Ndajeni ushqimin midis jush. E ndau pasurinë midis fëmijëve. E themi këtë midis shokësh.
6. Grupin a bashkësinë nga e cila zgjidhet një person, send a dukuri (përdoret kur bëjmë një krahasim); mes, ndërmjet. Midis tyre ai ishte më i miri. Midis të tjerave mund të theksohet edhe kjo. Nuk janë të vogla ndryshimet (dallimet) midis dy a më shumë njerëzve (vendeve).
7. Kohën në mes dy caqesh, dy datash etj.; në mes të një periudhe. Midis së hënës dhe së premtes. Midis orës dy dhe dy e gjysmë. Midis verës dhe vjeshtës. Midis dy shekujve.
8. Gjendjen a dukurinë përmes të cilit lëviz dikush a diçka; nëpër diçka, përmes. Ecte midis shiut (erës, borës). Anija çante midis dallgëve.
9. Marrëdhëniet mes dy njerëzve, dy palëve a dy gjërave; me, mes, ndërmjet. Martesat midis vendasve dhe të ardhurve. Bashkëpunimi midis dy personave (shoqatave). Një pakt i vërtetë social midis grupeve të ndryshme. Pati përçarje midis tyre. Nisi një konflikt midis shoferësh. Marrëdhëniet (raportet) midis shtetit dhe qytetarit (individit).
♦ Jam (gjendem) midis dy *zjarresh. Lexoj midis *radhëve (midis rreshtave) libr. Midis të tjerash ndër të tjera, bashkë me të tjerat; përveç kësaj.
►PËRTHEKS/ÓHET jovep., ~ÚA (u), ~ÚAR përf., vet. v. III 1. vetv. Theksohet, del në pah, mëshohet.
2. pës. e PËRTHEKSÓJ.
THEKSÚAR (i, e) mb. 1. gjuh. Që shqiptohet me zë më të fortë ose me ton më të ngritur në të folur, që theksohet (për rrokjet a zanoret në fjalë). Zanore (rrokje) e theksuar. Fjalë e theksuar fjalë që ka një rrokje me theks.
2. gjuh. Që shqiptohet me zë më të fortë ose me ton më të ngritur në të folur, që dallohet për të vënë në dukje rëndësinë kuptimore të saj, peshën emocionale që ka etj. (për një fjalë a për një pjesë të fjalisë). Fjala e theksuar në fjali.
3. fig. I fortë, i madh; që shquhet, që bie në sy, i dukshëm. Ngjyrë e theksuar. Pjerrësi e theksuar.
4. fig. Që bie në sy, që zotëron diçka në shkallë të lartë, që dallohet nga diçka e veçantë; shumë i fortë, shumë i madh. Dobësi e theksuar. Mungesë e theksuar. Dallime (ndryshime) të theksuara. Me karakter të theksuar ideologjik (politik, klasor).
✱Sin.: theksor, i fortë, i fuqishëm, i përforcuar, i madh.
VETËM lidh. Po..., mirëpo..., megjithatë..., veç... (përdoret për të lidhur dy fjali a dy gjymtyrë të njëjta të fjalisë, prej të cilave e dyta theksohet me shumë se e para ose shpreh kundërshtim ndaj asaj që përmbahet në të parën). Filmi ishte i bukur, vetëm ca i shkurtër. Jo vetëm (që)..., por edhe... Jo vetëm që..., porse... jo vetëm..., por edhe... Vetëm e vetëm (përdoret për të përforcuar shprehjen e një kufizimi).
ÇEKÁN,~I m. ~Ë, ~ËT 1. Vegël dore me një kokë metali a druri e me bisht që përdoret për të mbërthyer, për të goditur a për të rrahur diçka. Çekan hekuri (druri). Çekani i farkëtarit (i këpucarit, i muratorit). Çekani i gjeologut. Çekan alpinistësh. Çekan për gurë. Ngul (mbërthej) me çekan. I bie me çekan. Punoj me çekan. Rreh si çekan. Dhe tani me sqeparë dhe çekanë po prishin tërë skulpturat e tij.
2. Pjesë në trajtë koke e disa mekanizmave, që shërben për të goditur a për të rrahur diçka. Çekanët e dërstilës. Mulli me çekanë. Rrihnin çekanët e mullirit.
3. tek. Makinë për punimin e metaleve që ka një pjesë si tokmak që godet. Çekan me ajër. Zhurma e çekanëve. Çekan pneumatik.
4. Çoku i portës, trakullore. Ra çekani i derës disa herë.
✱Sin.: tokmak, vare, çok, çekiç, trakullore.
♦ I bie çekanit (diku a në diçka) ngul këmbë me të madhe për diçka; tërheq vëmendjen për diçka, vazhdimisht për atë gjë flas. Ose *kudhër ose çekan. Aty i rreh çekani (dikujt) për një gjë mendon a flet, për atë i punon mendja vazhdimisht; atë synon me ngulm. Ia rrah çekanët (dikujt). 1. E qortoj shumë, e kritikoj ashpër; e vë në sitë e në shoshë (dikë). 2. E tall, e qesëndis, e vë në lojë; e vë në bisht të lahutës (dikë); Rreh (bie) çekani në një vend vihet theksi kryesor mbi dikë a mbi diçka, ngulet këmbë më shumë në një drejtim; theksohet diçka si thelbi kryesor i një pune ose si një qëllim. Më rrahin shumë çekanë në kokë kam shumë shqetësime, kam shumë punë e telashe; më zien (më mizëron) koka. I rri çekan mbi kokë (dikujt) e mbikëqyr dhe e nxit vazhdimisht për të bërë diçka, nuk i ndahem; i rri (i qëndroj) mbi (në) kokë; i rri kular në qafë.
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë