Fjalori

Rezultate në përkufizime për “suvalë”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

SUVALË

SUVÁL/Ë,~A f. sh. ~Ë, ~ËT Valë e furishme, dallgë e madhe. Si deti me suvalë. Varka u përmbys nga një suvalë.

VALË

VÁL/Ë,~AI f. sh.~Ë, ~ËT 1. Shtresë ujisipërfaqen e detit, të liqenitlumit etj., që lëviz me ulje e ngritje zakonisht nga era dheduket sikur zhvendoset drejt bregut; dallgë; shkulm. Kreshtat e valëve. Valët e detit (e lumit). Lartësia e valës. U krijuan valë. Përplasen (thyhen) valët. Det me valë. Çau valët. Ngrihen valë. Valë të shkumëzuara. Bën valë. Vjen vala. Ujitje me valë ujitje duke e lëshuar ujin me vrullgjithë arën, ujitje me përmbytje.
2. Diçka që i ngjan dallgës së ujit ose që lëviz dallgë-dallgë; turmë njerëzishlëvizintrajtën e dallgëve; rrymë. Valët e rërës. Valët e gruritarë. Valët e flamurit. Valët e flokëve. Valënxehta ajri. Valët e demonstruesve. Vala goditëse e ajrit rrymë e fortë ajri, që shkaktohet nga shpërthimi i një arme bërthamore.
3. fiz. Dridhjerregulltaajrit, në trajtë dallgësh të vogla, që shkaktohen nga lëkundjet e një trupi tingëllues në një mjedis; dallgë drite ose dallgë grimcash elektromagnetike, që krijojnë një fushë e përhapen në një drejtim a në një mjediscaktuar. Valë tërthore (gjatësore). Valëgjata (të mesme, të shkurtra). Valë elektromagnetike. Valët e radios. Valë televizive. Valë zanore. Valët e zërit. Valët e dritës.
4. kryes. sh. ~A, ~AT Bula a flluska me ajër, që formohen në ujë ose në një lëng kur zien. Lëshon vala.
5. fig., bised. Radhë, herë. Valën tjetër. Këtë valë. Valë pas vale herë pas here. Kishte valën.
6. fig. Lëvizje përpara e me vrull e diçkaje, që rritet gjithnjë e më shumë; rrjedhë a rrymë e fuqishme; shfaqja e fortë, e beftë dhe e vrullshme e diçkaje (zakonisht e pakëndshme) a përsëritja e saj; shpërthim i një ndjenje etj.; dallgë. Valë e fuqishme. Valënxehti (të ftohti). Valë grevash (demonstratash). Valë krimesh. Valë e re refugjatësh. Valë gëzimi (entuziazmi). Valë dashurie. Valë gëzimi (pakënaqësie). U ngrit (ra) vala.
Sin.: suvalë, valomë, tallaz, valëzim, dallgëzim.
U bëra (jam) *pikë e valë. Bëri *lot e valë (dikush). (Është) në valëgjakut (dikush) ështëmoshë të re e gjithë energji, ështëkohën e rinisë; i vlon (i zien, i gufon, i lëvrin) gjaku (dikujt). (Është) në valëshpirtit (dikush) shih po heq (po jep) shpirt) (dikush). Më ka rënë valakokë. 1. Më ka pushtuar një dëshirë e zjarrtë, më ka goditur dashuria për dikë etj.; më është ngulurkokë një mendim që më mundon. 2. Më ka zënë një hall i madh; zien (më mizëron) koka. Kam valë mbi krye kam shumë shqetësime e telashe, sa nuk di ç’të bëj, s’di ngat’ia mbaj; avullon koka (kryet); më luajti kapaku (tabani) i kokës; më luajti mendja; më del tym nga koka; më del zjarr nga koka; kund. fle në një krah. Merr valë (diçka) nisngrihet, të fuqizohet a të zhvillohet shumë; gjallërohet, ndizet; merr hov. E mori vala (dikë). 1. Shkoi pas të tjerëve dikush pa bindjen e vet, bëri si të gjithë, u bashkua vetiu me shumicën; e mori rryma; e mori rrjedha. 2. I ranë fatkeqësimëdha dikujt, ka pësuar humbje, po dështon e po bie poshtë e më poshtë; mori tatëpjetën (dikush); mori teposhtën (dikush). E mori me valë (dikush) e nisi me rrëmbim a me vrull diçka; e nisi me të ashpër (një bisedë) dhe u acarua me dikë, u rrëmbye, u nxeh; iu nxeh gjaku1 (dikujt); iu ndez (iu avullua) gjaku (dikujt). E zuri vala (dikë) bëri siç bënintjerët, shkoi pas të tjerëve; e mori vala.

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.