Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor
MISTICÍZ/ËM,~MI m. 1. fet. Besimi që ka fuqi hyjnore të mbinatyrshme, që ekziston një realitet përtej perceptimit intelektual, që ka jetë të përtejshme dhe që njeriu mund të bashkohet me Perëndinë; përvoja e tillë e një individi. Beson në misticizëm. Kishte studiuar për filozofi e misticizëm.
2. Besimi që nuk bazohet në prova ose që nuk i nënshtrohet kritikës, besim i errët dhe i paqartë; spekulim. Kalojnë në misticizëm të paqartë.
TEORÍ,~A f. sh. ~, ~TË 1. Përgjithësim mendor i përvojës, që lind nga praktika, që pasurohet e vërtetohet në praktikë e që pasqyron dukuritë thelbësore dhe ligjet e zhvillimit të natyrës, të shoqërisë e të mendimit; dije e fituar nga jeta dhe e përgjithësuar, që zbulon shkaqet e thella të sendeve e të dukurive, si edhe lidhjet e marrëdhëniet ligjësore ndërmjet tyre. Teori shkencore. Lidhja e teorisë me praktikën. Shkëputja e teorisë nga praktika. Konceptoj (krijoj, ndërtoj, përpiloj, zhvilloj, zbatoj, mbështes, mbroj, përmbys) një teori.
2. Tërësi e parimeve, e tezave dhe e përgjithësimeve, që formojnë një shkencë a një degë të saj, bazat e përgjithshme të një shkence; tërësi e rregullave dhe e ligjeve, që janë të domosdoshme për të njohur thellë një mjeshtëri, një art etj.; shkencë që ka si objekt studimin e këtyre parimeve, rregullave e ligjeve. Teori e makinave. Teori e muzikës (e letërsisë, e kompozimit, e përkthimit). Teori e gjuhës. Teori e pilotimit. Teori e informacionit. Teori e komunikimit.
3. Tërësi e ligjeve shkencore, që shërbejnë si bazë për një parim të përgjithshëm dhe që shpjegojnë një fakt a një dukuri; mënyrë se si e shpjegon dikush një fakt, një dukuri, etj. në bazë të këtyre ligjeve e të këtij parimi; sistem pikëpamjesh për diçka; tërësi e organizuar idesh, konceptesh abstrakte e zbatuar në një lëmë të caktuar; doktrinë, sistem, tezë. Teori materialiste. Teori idealiste reaksionare. Teoria atomike e ndërtimit të lëndës. Teoria darviniste e evolucionit. Teori e kaosit (fiz.). Teoria e mbivlerës (ek.). Teoria e relativitetit (fiz.).
4. Gjykim a përfytyrim abstrakt, që pranohet në parim dhe nuk merr parasysh praktikën; trajtim i diçkaje në një plan shumë të përgjithshëm abstrakt. I pranueshëm vetëm në teori. Në teori ashtu është, po duhet vërtetuar edhe në praktikë. Flet vetëm në teori. Teoria e artit për art. Kishte teorinë e tij për punën (për jetën, për dashurinë). Teoria dhe praktika. Teoria – e menduara dhe e thëna (e shprehura), praktika – e vërtetuara, e realizuara. Lidhja e teorisë me praktikën.
5. kryes. sh. keq. Fjalë e gjykime të kota, që nuk ndihmojnë punën, fjalë boshe e mendime që nuk sjellin dobi; spekulim. Lëri teoritë! Mjaft me teori! Këto janë teori (profka). Në teori 1. duke e parë çështjen në mënyrë abstrakte, në parim, në mënyrë abstrakte, në letër, teorikisht. 2. keq. në mënyrë të parealizueshme.
✱Sin.: doktrinë, sistem, tezë, hipotezë, spekulime.
TEORIZÍM,~I m. sh. ~E, ~ET 1. Formulim, krijim i një teorie, i një përkufizimi, i një doktrine, i një parimi apo i një ligji. Teorizime në matematikë, në fizikë.
2. edhe fig. Varg arsyetimesh, gjykimesh e mendimesh që e bëjnë diçka të vështirë a shumë abstrakte, tepri teorish; ujëra; spekulim; pallavra. I hoqi teorizimet. Teorizime pa bukë. Përpjekje (prirje) për teorizim. Lëri teorizimet!
✱Sin.: formulim, spekulim, abstragim, pallavra.
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Fjalë që rimojnë ose mbarojnë me të njëjtat germa.
Kërko forma në përkufizime ose shembuj. _
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë