Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor
AUTARKÍ,~A f. sh. ~, ~TË pol. Koncept ekonomik dhe politik që nënkupton mbylljen dhe vetëmjaftueshmërinë e një shteti apo një komuniteti; ekonomi e pavarur nga tregtia dhe marrëdhëniet ekonomike me shtete të tjera, duke përmbushur të gjitha nevojat e veta brenda kufijve të saj; sovranitet absolut. Politika e autarkisë. Bie në autarki. Autarki ekonomike. Autarkia në ekonominë globale.
✱Sin.: autokraci, despotat, tirani, diktaturë, sundim, monarki, mbretëri, perandori, sulltanat.
AUTONOMÍ,~A f., drejt. 1. E drejta e një vendi për të vendosur për punët e veta dhe për t’u qeverisur sipas ligjeve të veta, brenda sistemit të administrimit të një shteti më të madh; vetëqeverisje. Autonomi politike (ekonomike, kulturore). Autonomi kombëtare (krahinore). Autonomi territoriale. Autonomi rajonale. I jep (i marr) autonominë. Fitoi (shpalli) autonominë. Lufton për autonominë. Mbron autonominë. Humbi autonominë. Autonomi e kontrolluar. Autonomi e kushtëzuar. Autonomi funksionale.
2. Mundësia për të punuar a vepruar në mënyrë të pavarur, pa iu nënshtruar lidhjeve me një tjetër, zakonisht të një shkalle më të lartë. Veproj në autonomi të plotë. Autonomia personale. Kam autonomi në punë. Lëvizje për autonomi.
✱Sin.: pavarësi, liri, mëvetësi, sovranitet, vetëqeverisje, vetudhëheqje, vetëvendosje.
AUTONOMÍZ/ËM,~MI m., filoz. 1. Lëvizje ose ideologji që mbështet dhe promovon autonominë ose vetëqeverisjen e një rajoni, një komuniteti, një grupi etnik ose një individi. Manifesti i autonomizmit. Autonomizmi në ekonomi, politikë etj. Autonomizmi në arte.
2. Dëshirë, përpjekje për të fituar autonomi, vetëqeverisje. Autonomizmi i tij. Përkushtimi ndaj autonomizmit.
3. Shpërndarje e pushtetit nga autoritetet qendrore tek ato lokale, për të siguruar që vendimmarrja t’u përkasë njerëzve që preken drejtpërdrejt nga këto vendime. Autonomizëm rajonal (krahinor, lokal etj.). Autonomizëm ekonomik. Autonomizmi fiskal. Autonomizëm arsimor. Autonomizmi universitar. Autonomizmi kulturor.
✱Sin.: pavarësi, autonomi, liri, mëvetësi, sovranitet, vetëqeverisje, vetudhëheqje, vetëvendosje, decentralizim.
PERONÍZ/ËM,~MI m., pol. Sistem ideologjik i mbështetur në tri shtylla: në drejtësi shoqërore, në pavarësi ekonomike dhe në sovranitet politik, që hedh poshtë sistemin kapitalist dhe komunist.
SIPRANÍ,~A f. Sovranitet, e drejta për të ushtruar pushtetin më të lartë. Siprania e princit ishte e padiskutueshme.
SIPËRANÍ,~A f. Të qenët më lart, epërsi; e drejta për të ushtruar pushtetin më të lartë, sovranitet. Sipërania e mbretit po i shqetësonte oborrtarët.
SOVRÁN,~E mb. 1. Që gëzon sovranitet; që ka të bëjë me sovranitetin. Shtet sovran. Të drejtat sovrane. Jemi të lirë e sovranë.
2. Që është i lirë e i pavarur për të ushtruar pushtetin më të lartë pa iu nënshtruar dikujt tjetër. Popull sovran. Sundimtar sovran.
3. Që i përket dikujt me të drejtë dhe me ligj; që qëndron më lart se çdo gjë. Të drejtat sovrane të popullit. Interes sovran i popullit.
SOVRANITÉT,~I m. E drejta që gëzon çdo popull e çdo shtet për të vendosur në mënyrë të lirë dhe të pavarur për çështjet e veta dhe për marrëdhëniet me shtetet e tjera, pa iu nënshtruar asnjë ndërhyrjeje, urdhri ose kontrolli nga të tjerët. Sovranitet i plotë. Sovraniteti i atdheut. Mbrojtja e lirisë, e pavarësisë dhe e sovranitetit. Ushtrimi i sovranitetit mbi ujërat territoriale.
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë