Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor
ANTIKITÉT,~I m. 1. Periudha e botës së vjetër skllavopronare greke e romake; kultura dhe trashëgimi i kësaj bote; lashtësi. Antikiteti grek (romak). Qytetërimi i antikitetit. Shkrimtarët (filozofët) e antikitetit. Heronjtë e antikitetit.
2. sh. ~E, ~ET Monumente dhe vepra arti, që kanë mbetur nga lashtësia; sende të vjetra, të rralla e të çmueshme. Gjurmimi i antikiteteve. Gjetje të reja të antikitetit.
OLIGARKÍ,~A f. 1. hist. Formë qeverisjeje nga një rreth shumë i ngushtë skllavopronarësh e aristokratësh të pasur, të cilët shtypnin e shfrytëzonin pa mëshirë robërit e shtresat e varfra; përmb. grupi i vogël sundues në këtë formë qeverisjeje. Oligarkia skllavopronare (aristokratike). Lufta kundër oligarkisë.
2. Sundimi i pronarëve të kapitalit financiar e të monopoleve në jetën politike dhe ekonomike; përmb. pronarët e monopoleve të mëdha të një vendi kapitalist. Oligarkia financiare.
3. Shtet i cili është nën kontrollin e një oligarkie. Ky vend është oligarki.
SHOQËRÍ,~A f. sh. ~, ~TË 1. Tërësia e njerëzve që jetojnë në Tokë, të vështruar në lidhjet e marrëdhëniet që kanë ndërmjet tyre në procesin e prodhimit; tërësia e njerëzve që jetojnë së bashku në një vend dhe që janë të lidhur me marrëdhënie të caktuara në prodhim. Shoqëria njerëzore. Shoqëria e re (e vjetër). Shoqëria shqiptare. Shoqëria jonë. Shoqëri me (pa) klasa. Historia e shoqërisë. Ligjet e zhvillimit të shoqërisë. Ndarja e shoqërisë në klasa.
2. Rendi ekonomik në një periudhë të caktuar të zhvillimit historik të njerëzimit dhe superstruktura që i përket këtij rendi. Shoqëria skllavopronare. Shoqëria feudale. Shoqëria kapitaliste.
3. Marrëdhënie ose lidhje të afërta e miqësore që kanë ndërmjet tyre dy a më shumë njerëz, të qenët shokë; njerëzit që kanë marrëdhënie të tilla ndërmjet tyre; njerëzit me të cilët shoqërohemi, grup njerëzish që e kalojnë kohën së bashku. Shoqëri ë vërtetë (e sinqertë). Shoqëri e sëmurë (e keqe). Ndikimi i shoqërisë. Kanë shumë shoqëri. Është larguar nga shoqëria. Lë kokën për shoqërinë. Ai është shpirti i shoqërisë. Mos u ndaj nga shoqëria!
4. Grup njerëzish të bashkuar për të zhvilluar një veprimtari të përbashkët ose për qëllimet e interesat e tyre të përbashkëta, me detyra e të drejta të përcaktuara në një rregullore a statut; shoqatë, organizatë. Shoqëri sportive (artistike, kulturore, shkencore). Shoqëritë e punëtorëve (e zanatçinjve). Shoqëria «Puna». «Shoqëria e të Shtypurit Shkronja Shqip».
5. Rreth i ngushtë njerëzish që u përkasin klasave të privilegjuara (në vendet me klasa të privilegjuara). Shoqëria e lartë (e zgjedhur). Shoqëria zyrtare. Shoqëri fisnikësh.
6. Bashkimi i dy a më shumë kapitalistëve, të cilët krijojnë një kapital të përbashkët me qëllim që të rritin fitimet e tyre. Shoqëri tregtare. Shoqëri aksionare. Shoqëri shumëkombëshe. Shoqëritë e huaja. Shoqëri anonime. Shoqëri e lundrimit detar (ajror).
SKLLÁV,~I m. sh. SKLLÉVËR, SKLLÉVËRIT 1. hist. Ai që nuk ka asnjë mjet prodhimi dhe asnjë të drejtë, që ishte pronë e plotë e një pronari, i cili mund ta shiste e ta blinte dhe mund të bënte ç'të donte me jetën e tij (në shoqërinë skllavopronare). Skllavopronarët i keqtrajtonin skllevërit. Kryengritjet e skllevërve po bëheshin më të shpeshta. Pronarët e skllevërve i nxorën jashtë.
2. Njeri pa asnjë të drejtë e pa asnjë mjet prodhimi, që shitet e blihet nga pronari si kafshë pune (në shoqërinë skllavopronare). Tregtia e skllevërve u ndalua me ligj. Vuajtjet e rënda të skllevërve janë të papërshkrueshme.
3. fig. keq. Ai që ka humbur lirinë dhe ka rënë në varësi të plotë politike, ekonomike etj. të një tjetri; ai që u nënshtrohet verbërisht dëshirave dhe vullnetit të dikujt, rob. Përulje (shpirt) prej skllavi. Punonin si skllevër.
4. fig. Ai që nuk shkëputet dot nga një zakon, nga një mënyrë veprimi, nga ndonjë ves a dëshirë e zjarrtë. Ka mbetur skllav i zakoneve të dëmshme
✱Sin.: bujkrob, pre.
SKLLÁV/E,~JA f. sh. ~E, ~ET 1. hist. Ajo që nuk ka asnjë mjet prodhimi dhe asnjë të drejtë, që ishte pronë e plotë e një pronari, i cili mund ta shiste e ta blinte dhe mund të bënte ç'të donte me jetën e saj (në shoqërinë skllavopronare). Skllavet e pallatit mbretëror keqtrajtoheshin shumë. Nuk shpëtoi nga ndëshkimi asnjëra nga skllavet.
2. fig. keq. Ajo që ka humbur lirinë dhe ka rënë në varësi të plotë politike, ekonomike etj. të një tjetri; ajo që u nënshtrohet verbërisht dëshirave dhe vullnetit të dikujt, robinë. Kishte personalitet prej skllaveje.
3. fig. Ajo që nuk shkëputet dot nga një zakon, nga një mënyrë veprimi, nga ndonjë ves a dëshirë e zjarrtë. Ka mbetur skllave e ndjenjave të saj.
✱Sin.: robinë, robëreshë.
SKLLAVOPRONÁR,~E mb. Që ka të bëjë me skllavopronarinë; që mbështetet në shfrytëzimin e punës së skllevërve. Rendi skllavopronar nuk po funksiononte më. Shoqëria e lashtë skllavopronare po shkonte drejt shthurjes.
SKLLAVOPRONÁR/E,~JA f. sh. ~E, ~ET Përfaqësuese e klasës sunduese në sistemin shoqëror që mbështetej në shfrytëzimin e punës së skllevërve; ajo që zotëronte skllevër, pronare skllevërish. Roma ishte skllavopronare e madhe në antikitet. Skllavopronarja e re po sillej mirë me skllevërit e sapoardhur.
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë