Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor
DHÉLP/ËR,~RA f. sh. ~RA, ~RAT 1. zool. (lat. Vulpes vulpes) Kafshë grabitqare e shkathët e dinake, me trup zakonisht pak më të vogël se të ujkut, me turi të mprehtë dhe me bisht të gjatë e të dendur. Dhelpra dinake. Dhelpra bishtgjatë. Strofulli e dhelprës. Këlyshët e dhelprës. Bishti i dhelprës. Gëzof dhelpre. Kurth metalik për dhelpra.
2. fig. Njeri shumë dinak. Dhelpër plakë. Dhelpër e vjetër. Është më dhelpër se dhelpra.
♦ (U zunë) për *bishtin e dhelprës. S’ia ha dhelpra *pulat (dikujt). (E kërkoi) si dhelpra në pazar (dikush) e kërkoi vetë të keqen, shkoi drejt një rreziku vetë; shkoi (vajti) si cjapi te kasapi; e kërkoi si breshka gozhdën; shkoi (vajti) si breshka te nallbani. Dhelpër plakë (e vjetër) njeri shumë dinak, i regjur në hile e në dredhi, dredharak; skile e vjetër. Ia heq *lëkurën e dhelprës (dikujt) përçm. Ka dhelprën në bark (dikush) është shumë dinak, është i djallëzuar e hileqar; ka shejtanin në bark. S’ka *pula e hahet me dhelprat (dikush). Kërkon *bira dhelprash (dikush) tall. E lagu s’e lagu *bishtin (dhelpra). Kur të shohësh dhelpër të bardhë shih kur të qethen dhentë e kuqe. E zë (e kap) dhelprën (lepurin) me *qerre (dikush). (U zunë) për *bishtin e dhelprës.
DINÁK,~E mb. 1. Që vepron a që sillet në mënyrë dhelparake, që përdor dredhi për t'ia arritur një qëllimi, dhelparak, sikur ka dhelprën në bark. Dinaku hyn në pus e del pa u lagur. (fj. u.). Dinaku të çon në dyzet çezma e nuk të jep një pikë ujë. (fj. u.).
2. Që është karakteristik për një njeri dhelparak; që bëhet me dredhi, që shpreh dredhi a dhelpëri. Veprim dinak. Me sy dinakë.
3. si em. m. e f. Sipas kuptimeve të mbiemrit. Dinakun nuk e vë dot udhë në udhë. (fj. u.).
✱Sin.: dhelpër, dhelparak, dhelpëror, dredharak, dredhues, i djallëzuar, rrengshor, ojnak, dhjakonar, finok, skile, hileqar, i rafinuar, marifetçi, qerrata.
VJÉTËR (i, e) mb. 1. Që ka jetuar shumë vjet, që është në moshën e pleqërisë; i moshuar, plak; kund. i ri. Burrë i vjetër. Grua e vjetër. Në moshë të vjetër. Brezi i vjetër. Kalë (ka) i vjetër. U bë i vjetër.
2. Që ka mbirë ose që është krijuar para shumë kohësh, që ka moshë të madhe; kund. i ri. Dru i vjetër. Degët e vjetra. Pyll i vjetër.
3. Që është ngritur, është prodhuar ose është krijuar a ndërtuar shumë kohë më parë; që është shfaqur a ka dalë prej kohësh; që ishte a që njihej edhe më parë; kund. i ri. Shtëpi (ndërtesë, rrugë, urë, kala) e vjetër. Bibliotekë (shkollë) e vjetër. Teatri i vjetër. Pazari i vjetër. Lagjet e vjetra. Kostum i vjetër. Pushkë e vjetër. Prodhime të vjetra. Racë e vjetër lopësh. Libër (film) i vjetër. Fjalë e vjetër. Të dhëna të vjetra. Familje e vjetër. Fis i vjetër. Sëmundje e vjetër. Zakonet (doket) e vjetra. Teknikë e vjetër. Gjëra të vjetra gjëra të njohura.
4. Që është përdorur gjatë ose nuk është ruajtur me kujdes dhe nuk është në gjendje të mirë, i vjetruar (zakonisht për veshmbathjet dhe për orenditë e pajisjet e ndryshme). Me këpucë (me rroba) të vjetra. Kusi (tenxhere) e vjetër. Mobilie të vjetra. Qilim i vjetër. Biçikletë e vjetër. Është fare i vjetër. Duket si i vjetër.
5. Që është bërë a është përgatitur para shumë kohësh; që është ruajtur prej shumë kohësh; që është pjekur shumë kohë më parë, që është i të korrave të vitit të kaluar; kund. i ri. Djathë i vjetër. Verë e vjetër. Vaj i vjetër. Gruri i vjetër. Patate (fasule) të vjetra.
6. Që është zëvendësuar më vonë nga një tjetër; që ka qenë para një tjetri, që përsëritet nga një tjetër; i mëparshëm; kund. i ri. Gjethet e vjetra. Lëkura e vjetër. Dëbora e vjetër. Monedha e vjetër. Lekë të vjetër. Botimi i vjetër. Drejtori (mësuesi, komandanti) i vjetër. Adresa e vjetër. Hëna e vjetër hëna që ka filluar të hahet, kur nis e ia zë dritën Toka. Viti i vjetër viti i mëparshëm.
7. Që e ka filluar punën ose veprimtarinë në një fushë shumë kohë më parë, që ka kohë që merret me një punë; që ka hyrë prej kohësh në një organizatë, në një shërbim etj.; që ka përvojë të gjatë në punë, i regjur; kund. i ri. Nëpunës (llogaritar, gazetar, mjek, oficer, mësues) i vjetër. Luftëtar i vjetër. Është i vjetër në punë (në detyrë, në mjeshtëri...).
8. Që i përket një periudhe shumë të lashtë, që lidhet me njerëzit që kanë qenë shumë kohë më parë dhe me veprimtarinë e krijimtarinë e tyre; i lashtë; kund. i ri. Koha e vjetër periudhë historike para kohës së mesme që shkon deri te shekulli i 5-të i erës së re. Historia e kohës së vjetër. Kultura e vjetër. Letërsia e vjetër shqiptare. Kalendari i vjetër kalendari që zbatohej përpara shek. XVI e që ndryshonte nga ai që përdorim sot.
9. Që përfaqëson etapën me të hershme në zhvillimin e klasave a të shtresave shoqërore ose në zhvillimin e një dukurie shoqërore, të një drejtimi a rryme, të një doktrine a teorie etj.; kund. i ri. Borgjezia e vjetër. Kolonialistët e vjetër. Doktrinë e vjetër.
10. Që lidhet me periudhën përpara Çlirimit të Shqipërisë, që lidhet me të kaluarën; kund. i ri.
11. Që e njohim prej shumë kohësh, që kemi lidhje e marrëdhënie prej një kohe të gjatë me të; që ka të bëjë me lidhje e me marrëdhënie të tilla. Shokë (miq) të vjetër. Miqësi e vjetër.
✱Sin.: i moshuar, i thyer, i shkuar, i kaluar, moshëthyer, i madh, i plakur, plak, plakush, plakë, i moçëm, i hershëm, i qëmoçëm, i motuar, vjetarak.
♦ *Arnë e re në rrobë të vjetër. *Asht i vjetër. *Avaz i vjetër. *Bletë e vjetër. *Bukë e vjetër. *Cung i vjetër. *Dhelpër e vjetër (plakë). Hap *defterët e vjetër (dikush), edhe keq. *Këngë e vjetër. *Skile e vjetër. *Ujk i vjetër (plak).
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë