FJALOR I MADH I GJUHËS SHQIPE

►BETERÓ/HEM jovep., ~ÓVA (u), ~ÚAR bised. 1. vetvet. Shëmtohem, prishem, përkeqem. Piu raki e u beterua. U vesh keq e u beterua.
2. pës. e BETERÓJ.
✱Sin.: shëmtohem, përçudnohem, përkeqem, shformohem, shfytyrohem, shpërfytyrohem, çudohem, prishem.

►DEFORM/ÓHEM jovep., ~ÓVA (u), ~UAR libr. 1. vetv. Humbas formën e rregullt të fytyrës a të trupit dhe shëmtohem, shtrembërohem; v. III i prishet forma, shformohet. Iu deformua fytyra (trupi). U deformua ena (dera)
2. fig., keq., vetv., vet. v. III Nuk paraqitet a nuk thuhet ashtu siç është në të vërtetë; shtrembërohet. U deformuan të dhënat (ngjarjet).
3. pës. e DEFORMÓJ.
✱Sin.: shformohem, çnatyrohem, shtrembërohem, prishem, shëmtohem, shfytyrohem, falsifikohet.

►NGËRDHÉSH/EM jovep., ~A (u), ~UR vetv. 1. Shtrembëroj fytyrën e përdredh buzët nga dhembja ose nga diçka që më shqetëson a që nuk më pëlqen. U ngërdhesh në fytyrë.
2. Shtrembëroj fytyrën e përdredh buzët në shenjë, përqeshjeje a përbuzjeje për dikë. Iu ngërdhesh me inat.
✱Sin.: shtrembërohem, gërbuzem, ngërdhucem, zgërdhihem, zhgapërrehem, kërveshem, skërmitem, përçudnohem, shëmtohem, shfytyrohem, shpërfytyrohem, kërcënohem, prishem.

►PRÍSH/EM jovep., ~A (u), ~UR 1. vetv., vet. v. III Rrëzohet përdhe diçka e ndërtuar, bëhet copë-copë, rrënohet, shembet, shkatërrohet. U prish shtëpia (muri, çatia).
2. vetv., vet. v. III Vjen në një gjendje të tillë sa nuk punon më, dëmtohet sa s’hyn më në punë; del jashtë përdorimit, bëhet i papërdorshëm. U prish makina (droni, helikopteri, aeroplani).
3. edhe fig., vetv., vet. v. III Ngatërrohet, çrregullohet, pështjellohet diçka. Iu prishën flokët. U prish puna.
4. fig., vetv. Pësoj humbje të mëdha materiale ose ekonomike, dëmtohem rëndë, shkatërrohem, rrënohem. U prish vendi (ekonomia).
5. vetv., vet. v. III Fshihet, shuhet, zhduket. I janë prishur shkronjat. U prishën gjurmët.
6. vetv., vet. v. III Dëmtohet diçka, shkatërrohet. Iu prishën dhëmbët. U prishën të mbjellat.
7. edhe fig., vetv., vet. v. III Keqësohet. Na u prish puna.
8. vetv. Dobësohem, tretem; humbas shëndetin e bukurinë, shëmtohem. Pse ishte prishur ashtu?
9. edhe fig., vetv., vet. v. III Humbet vlerën a cilësitë e mira; zvetënohet, bastardohet. I prishet shija.
10. fig., vetv. Shthurem, bëhem i keq, marr udhë të keqe.
11. bised., vetv. Shtrembërohem në fytyrë për të shprehur një dhembje, një pakënaqësi etj. U prish në fytyrë.
12. vetv., vet. v. III Kalbet, qelbet e zë erë të keqe (për mishin a për lëndë të tjera organike). U prish mishi. U prishën gjellët.
13. vetv., vet. v. III Thartohet. U prish qumështi.
14. vetv., vet. v. III Mban erë, merr erë të keqe. U prish ajri.
15. fig., vetv., vet. v. III Ndyhet, fëlliqet. U prish atmosfera.
16. vetv., vet. v. III Bie, nuk mbahet më, shkatërrohet. U prish krushqia (miqësia). Nuk u prish bashkimi.
17. fig., vetv. (kryes. me një trajtë të shkurtër të përemrit vetor në r. dhanore) Nuk e kam më një dëshirë, një gjendje shpirtërore etj., më ikën diçka që kisha, që ndjeja etj. M’u prish rehatia (gjumi). Iu prish oreksi.
18. vetv. Zemërohem, fyhem.
19. vetv., vet. v. III Merr një drejtim tjetër; kalon në një gjendje tjetër, luan nga qëndrimi i parë. Iu prish drejtimi (ekuilibri).
20. vetv. Ndërpres marrëdhëniet e mira që kam pasur me dikë.
21. vetv. Zihem me dikë. Për pak u prisha me të.
22. vetv., vet. v. III Vishet me re, vrenjtet (për qiellin); bëhet më e ftohtë a me reshje (për kohën); ndryshon për keq, egërsohet. U prish moti (koha). U prish deti filluan dallgët.
23. pës. e PRISH.
✱Sin.: përprishem, shembem, rrënohem, rëndohem, dëmtohem, çartem, çartohem, çatrafilohem, batallohem, shajtohem, shkatërrohem, batërdisem, shthurem, pështjellohem, shprishem, fshihem, shuhem, keqësohem, dobësohem, shëmtohem, shformohem, shfytyrohem, përçudnohem, zvetënohem, përdhosem, degjenerohem, bastardohem, pritem, ndotem, ndyhem, egërsohem, grindem, ndahem, armiqësohem, mërihem, çahem, rrëzohem, shkrehem, dreqosem, djallosem, djallëzohem, zhgjymtohem, handakosem, fëlliqem, qullosem, shkretohem, vrerohem, ligësohem, vdirrem, qelbem, zezohem, nkeqem, zhdukem, ngërdheshem, shtrembërohem, thartohem, shurdhohem, vrenjtem, teptisem, molepsem, çedukohem, mbrapshtohem, çoroditem, shkalaveshem, vjetrohem, kalbem, tretem, zemërohem, fyhem, zihem, ftohem, perënditem, përanditem, hasmërohem, acarohem, trazohem, çakordohem, ngatërrohem, turbullohem, hallakatem, tartarosem, përkeqem, thahem, çnatyrohem, kalbësitet, kalbëzohet, kalbëzehet, tharet, tharbet, tharmëtohet, tharmohet, tharbëtohet, dekompozohet, zjarrtiset, katranoset, dështoj, bitiset, rrafshohet, çatallohet, shkallohet, çorganizohet, çrregullohet, trokohet, rroposet, shpërbëhet, zhbëhet, shthuret, zhgardhohet, shkallmohet, përsheshet, topitet, çmprihet, shkon, humbet, cifloset, rravgon, krimbet, stërkrimbet, makrohet, motohet, mëllënkshet, bajatet, ikën, shpenzohet, shplekset, thahet, uthullohet, ndizet, myket, zhezhitet, shpërthuret, zhgërshetohet, zhdridhet.
♦ Nuk u prish (nuk u shemb) dynjaja (*bota) mospërf. U prish në *fytyrë (dikush). M’u prish (m’u turbullua) *gjaku. Nuk më prishet (nuk më krimbet) *gjiza iron. bised. U prish nga *fiqiri (dikush). M’u prish (m’u turbullua) *gjaku. U prish *koha shaka. U prish nga *mendtë (mendsh) (dikush). M’u prish *mendja. U prish nga *mendja (dikush). U prish *moti shaka. M’u prishën (m’u shkatërruan) *nervat. M’u prish *puna! iron. M’u prish *zemra.

►PËRÇUDN/ÓHEM jovep., ~ÓVA (u), ~ÚAR 1. vetv. Shëmtohem shumë, bëhem që të mos shihem me sy. U përçudnua në fytyrë. Përçudnohej duke u lyer e zhyer.
2. fig., vetv. Prishem e shëmtohem shpirtërisht; humbas vetitë e mira a virtytet; prishem nga ana morale, zvetënohem, përdhosem.
3. pës. e PËRÇUDNÓJ.
✱Sin.: çudohem, shfytyrohem, shpërfytyrohem, shëmtohem, shformohem, zvetënohem, përkeqem, prishem, ngërdheshem, shkarraveshem, shkalaveshem.

►SHEMB/ÓHEM jovep., ~ÓVA (u), ~ÚAR 1. vetv. Më prishet pamja e jashtme, shëmtohem; kund. zbukurohem. Dukej se shembohej vazhdimisht. Mbeti duke u shembuar.
2. pës. e SHEMBÓJ. U janë shembkuar fytyrat nga lia. U shembkua nga operacionet plastike. U janë shembkuar buzët nga botoksi.
✱Sin.: shëmtohem, përçudnohem, çudohem, përkeqem, stërkeqem, shformohet, shfytyrohem, shpërfytyrohem.

►SHFORM/ÓHEM jovep., ~ÓVA (u), ~ÚAR 1. vetv. Më prishet forma e rregullt, shëmtohem. Shformohem e shfytyrohem. Ishte shformuar aq shumë, saqë askush nuk e njohu. I është shformuar trupi. Iu shformua fytyra. I janë shformuar gjymtyrët.
2. vet. v. III, pës. e SHFORMÓJ. Dera u shformua nga nxehtësia. Fjalët ishin shformuar me qëllim. Një trup shformohet kur mbi të veprojnë forca të jashtme.
✱Sin.: shtrembërohem, prishem, shëmtohem, shfytyrohem, shpërfytyrohet, deformohet.

►SHFYTYR/ÓHEM jovep., ~ÓVA (u), ~ÚAR vetv. 1. Më prishet forma e rregullt e fytyrës a e trupit; shëmtohem. Shfytyrohem kur e shoh atë person. Ajo ishte shfytyruar, prandaj fshihej nga të gjithë.
2. vetv., vet. v. III, fig., libr. Humbet tiparet a vetitë, shfytyrohet. Bota u shfytyrua. Atdheu ishte shfytyruar.
3. vet. v. III, pës. e SHFYTYRÓJ. U shfytyrua nga dhunuesit. U shfytyrua nga zemërimi (nga dhembja).
✱Sin.: shëmtohem, shtrembërohem, shpërfytyrohem, përçudnohem, shformohem, çnatyrohem.

►SHPËRFYTYR/ÓHEM jovep., ~ÓVA (u), ~ÚAR vetv. 1. Ndërrohem në fytyrë, dukem tjetër njeri, marr një pamje tjetër; shfytyrohem. U shpërfytyrua i tëri.
2. pës. e SHPËRFYTYRÓJ.

►SHËMT/ÓHEM jovep., ~ÓVA (u), ~ÚAR 1. vetv. Më prishet pamja, më ikën bukuria, bëhem i shëmtuar; kund. zbukurohem. U shëmtua në fytyrë. Është shëmtuar bregdeti. Na u shëmtua vajza me ato vetulla.
2. vetv. Prishem a shtrembërohem në fytyrë, ngërdheshem në shenjë mospëlqimi ose nga një ndjenjë e pakëndshme, shëmtoj fytyrën. Pse u shëmtove? - Mos u shëmto ashtu!
3. fig., vetv. Mbetem pa njeri, humbas gëzimin a kënaqësinë e jetës. U shëmtuam kur na iku ai. U shëmtua shtëpia. U shëmtua qyteti pa rininë.
4. pës. e SHËMTÓJ. U shëmtua qyteti nga papastërtitë. Iu shëmtua fytyra nga sëmundja.
✱Sin.: përçudnohem, çudohem, përkeqem, shformohem, shfytyrohem, shkalaveshem, shpërfytyrohem, prishem.

►TRANSFIGUR/ÓHEM jovep., ~ÓVA (u), ~ÚAR libr. 1. vetv. Shfytyrohem, shpërfytyrohem.
2. pës. e TRANSFIGURÓJ: