Fjalori

Rezultate në përkufizime për “sheke”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

AJKËTORE

AJKËTÓR/E,~JAII f. sh. ~E, ~ET Enë ku mblidhet ajka e qumështit për ta përpunuarvonë. Mbushin ajkëtoret.
Sin.: kadishtë, kade, sheke, sheke.

BABUNE

BABÚN/E,~IA f. sh. ~E, ~ET 1. Enë druri e rrumbullakët dhe me një vesh, që nxë rreth dhjetë kg dhepërdoret si masë drithi; karroqe. Dhjetë babune grurë. Matbabune. E ka kryet sa një babune (dikush) është kokëmadh. Ço koshare, ul babune, fiku zoti dy katunde. (fj. u.).
2. Lloj koshiformë konikelyer me baltë nga jashtë dhe me një si folepjesën e përparmefund, ku mbaheshin bletët. Hajde e lumja, hyn në babunë, / Se po të këndojnë me gra e me fëmijë, / Hajde, bijëkonak të ri. (folk.).
Sin.: dume, koshiqe, sheke.
E bën okën babune (dikush) e shton, e zmadhon diçka jashtë mase, e tepron; e bën mizën (pleshtin) buall; e bën vezën deve. Ia ktheu borxhin me babune (dikujt) ia mori hakun me të tepërt, e shpagoi me të tepërt për atë që i kishte bërë.

BREMË

BRÉM/Ë,~AI f. sh. ~A, ~AT 1. Barrë; ngarkesë. Ngarkoi dy brema.
2. Masë a peshë për drithin, për miellin etj., afërsisht sa një sheke. Një bremë qymyr.

BROKË

BRÓK/Ë,~AI f. sh. ~A, ~AT 1. Enë druri e rrumbullakëtpërdoret si masë drithi dhenxë rreth njëzet e pesë kilogramë. Një brokë misër (grurë). E ka kokën sa një brokë (keq.) është kokëmadh, e ka kokën sa një bucelë. Bluan miellin me okë, shet bujën me brokë. (fj. u.).
2. Enë prej balte, prej qelqi, prej porcelani etj. në trajtandryshme, me grykëgjerë e me një vesh, që shërben për të mbajtur ujë, verë etj.; enë e drunjtë me barkshtypur, që përdoret zakonisht për ujë; katruve. Brokë balte (qelqi, porcelani, metalike, bronzi). Brokë uji. Pi me brokë. Brokë e vogël me raki.
Sin.: brokatare, buçuk, karriq, mashtër, sheke, shinik, babune, bacungë, bludë, buzak, katruve, kome, koçume, kanë, poç, kabash, çini.

BUÇUK

BUÇÚK,~UI m. sh. ~Ë, ~ËT Masë drithi rreth shtatëmbëdhjetë kilogramë; babune e madhe, brokë drithi. Tre buçukë bëjnë një shekë. - Ma qit kangën se po t’i jap tre buçukë! I ka punët buçuk (dikush) është ngushtë, i ka punët pisk.
Sin.: brokatare, brokë, karriq, mashtër, sheke, sheqe, shinik.

DEBAK

DEBÁK,~U m., bised. Enë druri, që shërben për të ruajtur bulmetin. E hodhi qumështindebak.
Sin.: sheqe, sheke, vedër.

DHJETOKËSH
KARROQE

KARRÓQ/E,~JA f. sh. ~E, ~ET 1. vjet. Enë e madhe zakonisht prej druri, me doreza, që shërben si masë drithërash pas shirjeslëmë; sasia e drithit prej 8 - 10 kg që nxë kjo enë. Kishte shirë 5 karroqe drithë.
2. Vedër; mjelcë. Karroqe me qumësht.
3. fig., mospërf., shar. Njeri i trashë nga mendja.
Sin.: vedër, mjelcë, babune, sheke.
U karroqe (dikush) tall. shih u tapë (dikush).

MALTOR

MALTÓR,~I m. sh. ~Ë, ~ËT 1. Ai që nxjerr lëndë ndërtimi a qereste në mal; lëndëtar.
2. Ai që ngarkohetbëjë drutë e shtëpisë gjatë dimrit (për familjet e mëdha).
3. Ai që është mjeshtër për të bërë enë druri, si sheke, bucela, korita etj.
Sin.: lëndëtar, mjeshtër.

SHEKE

SHÉK/E,~JA f. sh. ~E, ~ET [SHÉK/Ë, ~A f. sh. ~A, ~AT] 1. Enë druri e rrumbullakët e me madhësindryshme, që bëhet me dërrasangushtashtrënguara me rrathë ose duke bashkuar dy gjysma të një trungugdhendur përbrenda dhepërdoret për të mbajtur në të bulmet, turshi, rrush etj.; vedër, sheqe; karroqe. I kanë sheket plot. Shekja e qumështit. Sheke me turshi.
2. Masë drithi me madhësindryshme sipas krahinave, që nxë pesëdhjetë, njëqind ose më shumë kilogramë; brokë. Bleu një sheke grurë. Mulliri bluante një shekë farë për një orë. I dha pesë sheke misër.
3. Enë druri e vogël e me kapak, që e përdorin barinjtë si kupë për bulmet. Sheke e bulmetit. E ka sheken në një vendfreskët.
Sin.: çibricë, vedër, sheqe, karroqe, zgorovajë, brokë.
I ra shekja (e djathit) në *fund (dikujt). *Rreth shekeje përçm. I ushtojnë sheket (dikujt) krahin. shih i ushtojnë hambarët (dikujt).

SHEKORE

SHEKÓR/E,~JA f. sh. ~E, ~ET Fuçi e vogël më e vogël se sheka e zakonshme; shekë e vogël. E mbushi shekoren plot. Numëroi shekoret. Në shekore mbante lëngun e rrushit.
Sin.: sheke, fuçi, vozë.

SHEQE

SHÉQ/E,~JA f. sh. ~E, ~ET 1. Enë prej druripërdoret për djathë, qumësht a bulmet, sheke. Sheqja e djathit. Sheqja kishte vetëm shëllirë. Sheqe me bulmet.
2. Kovashërben për të marrë ujin nga pusi. Mori një sheqe ujë. Sheqja e pusit. Fus sheqen në pus.
Sin.: sheke, fuçi, vozë, shekore, kovë.

SHEQËZ

SHÉQËZ,~A f. sh. ~A, ~AT Sheke e vogëlpërdoret për të ngrënë, për të mbajtur bulmet a për të mjelë bagëtinë; vedër, karroqe. Sheqëz me bulmet. Sheqëz e drunjtë. Kishte dy sheqëzareja.
Sin.: mjelëse, mjelcë, vedër, sheke, shqez, karroqe.

SHILAK

SHILÁK,~U m. sh. ~Ë, ~ËT Enë druriformën e një shekeje të vogël, që përdoret për të mbajtur bulmetin. Shilaku ishte mbushur plot me qumësht. Mbeti me shilak bosh.
Sin.: sheke, sheqëz, mjelëse, mjelcë, vedër, shqez, karroqe.

SHQEZË

SHQEZ/Ë,~AI f. sh. ~A, ~AT Sheke e vogël; vedër, karroqe. Shqezë bulmeti.
Sin.: mjelëse, mjelcë, vedër, sheke, karroqe.

SHQILOK

SHQILÓK,~U m. sh. ~Ë, ~ËT Enë e vogël prej druri ku mbajnë shqilën për të zënë djathë; sheke e vogël.

SHTRUNGË

SHTRÚNG/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT 1. Shteg i ngushtë afër derësvathës, i bërë me gurë ose me gardh, ku shkojnë dhentë a dhitë një nga një kur i mjelim; vend i rrethuarvathë ku futen dhentë a dhitë dhe prej andej nxirren një nga një nëpër një shtegngushtë për t'i mjelë. Shtrunga e vathës. Dera e shtrungës. Gurët e shtrungës. Ngre shtrungën. Mjel dhentë (dhitë) në shtrungë. Mbledh (fut) dhentështrungë.
3. Vathë.
4. krahin. Shekepërdoret për të mjelë bagëtinë.
Dhenshtrungë. E futishtrungë (dikë) e shpuri dikë në një gjendje që s’ka nga t’ia mbajë; e detyroi që të bëjë ashtu si thotë ai, e vuri nën urdhër. erdhishtrungë (dikush a diçka) shih erdhishteg (dikush a diçka).

TËRMOS

TËRMÓS,~I m. sh. ~A, ~AT Enë (sheke, kade, talër) djathinxë deri në 10 kg.

VAGON

VAGÓN,~II m. sh. ~Ë, ~ËT vjet. Enë prej druriformë shinikushërben për matjen e drithit.
Sin.: sheke, vedër.

VARELË

VARÉL/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT Fuçi e madhe prej druri, që shërben për të mbajtur vaj, bulmet, turshi, djathë, vaj etj., vozë e madhe; sasi sa nxë kjo lloj fuçie. Një varelë djathë. Varelë me vaj. Tri varela djathë.
Sin.: sheke, vozë, vozgë, kade, tinar.

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.