Fjalori

Rezultate në përkufizime për “sharrëz”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

BLI

BLI,~NI m. sh. ~NJ, ~NJTË zool. (lat. Acipenser sturio; Huso acipenser) Peshk i madh deti a i ujërave të ëmbla, me sharrëz mbi kurriz, që e ka mishin të shijshëm dhe që ka vezë të zeza, nga të cilat bëhet havjar i mirë. Bli i bardhë. Bli deti. Vezë (havjar) blini. Trofta e blinj.

BLIGË

BLÍG/Ë,~AII f. sh. ~A, ~AT 1. Dru i vogël shpatuk e me bigëzim në majë, në të cilin mbështillet peri; bigë peri.
2. Koçan misri pa kokrra a copë druri për të shkoqur misër; sharrëz.

PENDË

PÉND/Ë,~AI f. sh. ~Ë, ~ËT 1. kryes. sh. Gypa të brirtë e të hollë, me push e me fije të imëta në të dyja anët, që mbulojnë trupin e krahët e shpendëve; pupël. Pendë të gjata (të bukura). Pendë pule (pate, palloi). Me pendë të ngritura. Dikur shkruanin me pendë pate. Kush hiqet i madh e i rëndë, e ka mendjen si pendë. (fj. u.). Shpejt i bien pendët akrepit. (fj. u.).
2. Penë.
3. Fletë në pjesë të ndryshme të trupit të peshqve, e cila u shërben këtyre për të notuar. Pendë notuese. Penda e bishtit. Pendët e kurrizit (e barkut).
4. Fletë të një vegle a mekanizmi; rrotë me shumë fletë të tilla, që rrotullohet nën veprimin e ujit dhe vë në lëvizje gurët e mullirit. Penda rrotullohej shpejt. S’kthehej me penda.
5. si mb. Shumë i lehtë. Ishte pendë.
6. si ndajf. Shumë (me mbiemrin i lehtë). Pendë i lehtë (i lehtë pendë).
✱Sin.: pupël, penë, fletë, i lehtë, sharrëz.
♦ I ranë pendët (dikujt) mospërf. s’ka më atë pushtet a fuqi që kishte, s’i shkon më fjala; nuk mburret më si përpara, u shtrua; ra nga fiku (dikush); u bë pulë (dikush); i ranë puplat; i uli pendët (dikush); i ra hunda; e uli hundën (dikush); i vari (i uli) veshët (dikush); uli kokën (dikush); e bëri bishtin palë (dikush). I dolën pendët (dikujt) shih i dolën puplat (dikujt). Fryn pendët (dikush) mbahet më të madh, krekoset e shet mend, fryhet si gjel, mburret. Ia la pendët në dorë (dikujt) iron. iku papritur e fshehurazi nga dikush dhe as që u bë merak për të; i iku nga duart papritur; mori ç’mundi, përfitoi sa mundi prej dikujt e u zhduk; ia la puplat (në dorë); ia la lëpendrat në dorë; i la potkonjtë; i la shëndenë; e la me gisht në gojë (dikë). S’e prek (dot) as me pendë (dikë) shih s’e prek (dot) as me pupël (dikë). I uli pendët (dikush). 1. I ra inati, u zbut. 2. shih i ranë pendët (dikujt). Kur të zbardhet penda e korbit iron. shih kur të pjellë mushka iron. Sa të zbardhet penda e korbit gjithnjë, pa fund, gjithë jetën.

SHARRË

SHÁRR/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT 1. Vegël me një teh ose disk çeliku të dhëmbëzuar, që përdoret për prerjen e drurit, metalit ose materialeve të tjera të forta e që vihet në punë me forcën e krahut ose me energji elektrike; presa e kësaj vegle; zhake. Sharrë krasitëse. Tehu i sharrës. Dhëmbët e sharrës. Sharra që pret, shkëlqen edhe vetë (fj. u.) ai që mëson e ndihmon të tjerët, mëson e përfiton edhe vetë prej tyre.
2. Makinë për prerje që përdor një teh të dhëmbëzuar. Sharrë profesionale. Sharrë mekanike (elektrike). Sharrë prerëse. Sharrë dore (krahu). Sharrë vertikale. Sharrë disk. Sharrë me teh rrethor. Sharrë druri (hekuri). Sharrë mermeri. Tallash sharre. Dru i prerë me sharrë. Ky dru e do një sharrë.
3. Repart në pyll ose afër pyjeve, i pajisur me vegla të tilla, ku nxirren dërrasa, trarë etj. nga trungjet; stabiliment. Është hapur një sharrë e re. Sharrat e Pukës. Stacioni i sharrave. Punon në kompleksin e sharrave.
4. Vargmale me maja të thepisura që duken dhëmbë-dhëmbë; tokë e gërryer shkallë-shkallë nga rrëketë; vend me shkrepa e me gurë; grill. Alpinistët kishin nisur t’i ngjiteshin asaj sharre. I doli sharra tokës. As mushka nuk i kapërcente ato sharra.
5. gjeogr., det. Shkëmb a varg shkëmbinjsh të thepisur, që gjenden brenda në det dhe janë të rrezikshëm për anijet. Anija hasi në sharrë. Kapiteni u druhej sharrave në atë zonë.
6. anat. Shtylla kurrizore, peshku i kurrizit; kurrizi (zakonisht për kafshët e trasha). Qe me sharrë të bardhë. Kishte dëmtuar sharrën e kurrizit.
7. Koçan misri i përcëlluar në zjarr, që përdoret për të shkoqur misra. Sharrë për misër. E shkoqi misrin me sharrë.
8. Tokë gurishte që nuk prodhon (kodër, bregore a shpat mali); sharrishtë, bokërimë. Nuk mund të mbillte sharrën. Doli në sharrë.
9. mjek., veter. Sharrëza; sëmundja e tokës; epilepsi. I ra sharra. I rëntë sharra! (mallk.)
10. Një grup njerëzish sipas një tipari të përbashkët, të një niveli në shkollë, dije etj. Jemi të gjithë të një sharre.
11. Lartësi trupore, një gjatësi trupore. Djemtë kishin një sharrë. Ishte rritur gati një sharrë.
12. si mb. Që është dhëmbë-dhëmbë, shumë i mprehtë. Dhëmbë sharrë.
13. si mb. Që është bërë dhëmbë-dhëmbë e nuk pret. Teh si sharrë.
14. si mb. Që është me dhëmbëza, si sharrë; i valëzuar, i dredhur. Makarona sharrë.
15. si mb. Që është shkallë-shkallë e me thepa (për një vend); i valëzuar, i dredhur; shumë i mprehtë. Ishte truall sharrë.
16. bot. Pjesë e dytë e emërtimit të pathjeshtë për ndonjë bimë. Lule sharrë (lat. Epiphyllum) lloj kaktusi me gjethe të gjata, të tulta e me dhëmbëza anash, që çel lule të mëdha të bardha, ngjyrë trëndafili ose të kuqe dhe që mbillet për zbukurim; gjuhë vjehrre.
✱Sin.: zhake, koftër, limë, sharrishtë, grill, grillishtë, gurishtë, rreshpe, rripovinë, sharrëz, i dhëmbëzuar, i valëzuar, i mprehtë.
♦ Del si *lisi para sharrës (para sëpatës, para farkës) (dikush). I ha sharra (dikujt) i shkojnë mirë punët, nuk ka pengesa e vështirësi, i ecën çdo gjë mbarë. Janë të një sharre shih i ka prerë një sharrë. S’e kap as sharra e as lima (dikë) është shumë i varfër, është krejt i këputur; s’ke ç’i kërkon a ç’i merr, as gjënë më të vogël. I ngeci sharra në gdhe (dikujt) shih i ngeci sharra në gozhdë (dikujt). I ngeci sharra në gozhdë (dikujt) ndeshi në një pengesë të pakapërcyeshme e nuk shkon dot më tej për të bërë diçka, ngeci në vend papritmas; i ra sëpata në gur; i mbeti (i ngeci) kocka në fyt; i ngeci veza kryq; i mbeti luga në pilaf (iron.). I ka prerë një sharrë janë të tërë njësoj, ngjajnë si dy pika uji nga pamja, nga aftësitë, nga sjellja etj. I zuri sharra gdhenë (dikujt) shih i zuri sharra në gozhdë (dikujt). I zuri sharra në gozhdë (dikujt) i doli përpara një vështirësi e pakapërcyeshme dhe e paparashikuar; u ndal nga një pengesë, ngeci; i ngeci sharra në gozhdë; i ra sëpata në gur. Më ka zënë sharra *ndryshk.

TETANOS

TETANÓS,~I m., mjek. Sharrëz. Sëmundja e tetanosit. Ka tetanosin. Bëri gjilpërën kundër tetanosit. Vaksina kundër tetanosit.

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.


© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 — Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.

www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë