Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor
LËM/Ë,~Í m. sh. ~ÉNJ, ~ÉNJTË 1. Shesh i vogël, zakonisht i shtruar me rrasa guri dhe me një strumbullar në mes, ku shihen të lashtat me kuaj; vendi ku mblidhen duajt e të lashtave dhe shihen me makinë. Lëmi i drithit (i grurit, i elbit, i thekrës). Kuajt e lëmit. Strumbullari (druri) i lëmit. Rrasat e lëmit.
2. Sasia e drithit që shihet njëherësh; sasia e prodhimit që nxirret njëherësh nga përpunimi i diçkaje. Lëmi i parë (i dytë). Lëmë ulliri.
3. Koha e shirjes së të lashtave dhe vetë shirja e të lashtave; koha e prodhimit të diçkaje; koha e vjeljes së pemëve. Koha e lëmit. U mbyll lëmi. Para (pas) lëmit. Në lëmë të grurit (të rakisë, të ullinjve, të pemëve). Puno sot e paratë në lëmë. (fj. u.).
4. bised. Vend i sheshtë e i gjerë ku grumbullohet lënda e parë e diçkaje ose ku sillen prodhime të ndryshme. Lëmi i druve. Lëmi i barit (i kashtës së bagëtive). Lëmi i pambukut (i leshit). Lëmenjtë e kripës oxhakët e mbushur me kripë.
5. Vend i hapët ku zhvillohet diçka; shesh pushimi; fushë, shesh. Në lëmë të qytetit (të fshatit) në qendër të qytetit a të fshatit. Lëmi i burrave. Lëmi i luftës (i betejës). Lëmi i shkallëve. Ra në lëmë të mejdanit.
6. Gropë e gjerë, ku gatuhet balta për të bërë qerpiç, tulla, tjegulla ose enë të ndryshme; vendi ku hapen, thahen dhe piqen këto sende prej balte. Lëmi i kumisë (i kaminës). Lëmi i tullave (i tjegullave).
7. fig. Fushë e veprimtarisë njerëzore. Në lëmin e ekonomisë (e arsimit, e kulturës, e shkencës). Në lëmin e mbrojtjes. Në çdo lëmë të jetës.
8. bised. Numër i madh njerëzish a kafshësh; sasi e madhe sendesh; grumbull. Lëmë njerëzish. Lëmë kuajsh (gomarësh). Lëmë drush. Lëmë me domate (me bostan).
9. Rreth i errët që bëhet përqark syve nga lodhja, nga pagjumësia ose nga ndonjë sëmundje. Lëmi i syrit. I ka zënë syri lëmë.
10. Rreth i ndritshëm që shihet nganjëherë rrotull hënës a diellit; rreth. Lëmi i diellit. Ka vënë lëmë hëna. Dallëndyshja bën lëmë në ajër vjen rrotull në ajër.
11. Njollë e madhe e diçkaje; pellg. Lëmë gjaku. Lëmë boje. U bë gjaku lëmë u derdh shumë gjak.
12. Rrotullamja e mullirit të vajit, që shërben për të shtypur ullinjtë. Lëmi i mullirit të vajit. I shtien (i shtypin) ullinjtë në lëmë.
13. bised. Zgjua, koshere bletësh. Lëmi i bletëve.
14. si ndajf., bised. Plot; grumbull. E gjeti të shtruar lëmë. U mbush vendi lëmë. U mblodhën lëmë njerëzit. Fusha ishte lëmë me të vrarë. E shtroi (e bëri) lëmë mbrëmë.
✱Sin.: shesh, vrah, shirje, prodhim, vjelje, vendgrumbullim, sheshpushim, gropë, fushë, degë, mori, grumbull, rrathë, brerore, pellg, rrotullame, zgjua, koshere, plot.
♦ U bë lëmë (diçka) u shkatërrua fare, u sheshua e u thërrmua krejt; u bë rrafsh me tokën; u bë lëndinë. E bën lëmë (dikush) është shumë mikpritës, s’di ç’të bëjë që të të kënaqë, të pret me gjithë zemër; e ndan bukën në çerep; e ka derën të hapur; pret e përcjell; i rri sofra shtruar (dikujt). E bëri lëmë. 1. (diçka) E shkatërroi fare diçka, e shkretoi; e rrafshoi, e sheshoi; e thërrmoi krejt; e bëri rrafsh me tokën; e fshiu (e zhduku) nga faqja e dheut. 2. (diku) E bëri rrëmujë diku a e mbyti me plehra. Ia bën lëmë (dikujt) ia paraqit të lehtë, të zbukuruar a të këndshme diçka; e bën fushë me lule (dikush); e bën shesh me lule (dikush). Flet për *gogla dushku në lëmë (dikush). E gjeti lëmë të shirë (dikush) e gjeti gati a të përfunduar diçka; nuk u mundua fare vetë; e gjeti sofrën (lëmin) të shtruar. E gjeti lëmin (sofrën) *shtruar (dikush) keq. E kam lëmë kam plot të mira, nuk më mungon asgjë, jam në bollëk. Lëmë pa drithë (pa bereqet) dikush a diçka që nuk sjell ndonjë dobi ose nuk ka ndonjë vlerë; pemë pa kokrra. Në lëmë të duhanit kurrë, asnjëherë; kur të hipë gomari në fik; kur të pjellë mushka; kur të flasin lopët; kur të bëhen dy ditë bashkë. (Sillet) si *kali në lëmë (dikush) mospërf. Në lëmë të qepëve iron. shih në lëmë të urovit tall. Në lëmë të urovit tall. kurrë, asnjëherë; kur të shijë Hajdini urovë; në lëmë të duhanit. Ta shet lëmin me gjithë *byk (dikush) keq. (Shin) si *kali në lëmë (dikush). Shin lëmë (dikush) bën si do vetë, nuk përfill e nuk pyet askënd, vepron sipas kokës së vet.
RRAPATÚL/E,~JAI f. sh. ~E, ~ET Rrotull. Përdor rrapatulen për të ngritur pesha.
✱Sin.: rrotë, rrotëz, rreth, rrotullare, rrotullame.
RRÓTULL,~A f. sh. ~A, ~AT 1. Rreth i vogël, i plotë e i trashë, me një vrimë në mes, që vihet në bishtin e një vegle ose përdorëseje. Rrotulla e boshtit për të tjerrë. Mori dy rrotulla guri (balte, druri). Iu prishën rrotullat.
2. tek. Rrotë e vogël me kanal përreth, në të cilën kalon një litar ose tel. Ngre rrotullën e lëvizshme. Riparoj rrotullën e makarasë.
3. Ushqim i përgatitur në trajtë të një rrethi të plotë e të trashë ose një lëndë tjetër e derdhur në këtë trajtë, mëshere. Hëngri tri rrotulla të vogla djathi. Rrotulla hekuri (gize). E pres në rrotulla.
4. Vilar a rrip i gjatë letre i mbështjellë si gyp ose fill teli i mbledhur si rreth. Rrotull teli. Mori rrotulla letre për të mbështjellë librat. E bëj rrotull.
5. Rrotëz peri. Vuri rrotullat e spangos në raft.
6. anat. Kockë në trajtë unaze ose rrethi të plotë. Rrotullat e kurrizit (e qafës) rruazat e kurrizit (e qafës). Rrotulla e gjurit gashta e gjurit.
7. Zbukurim i qëndisur a i thurur në trajtë të një rrethi të plotë me vrimë në mes ose në trajtë të ngjashme me atë të rrethit. Kishte thurur një qilim me rrotulla.
8. fig., vet. sh. Fjalë a shprehje e thënë tërthorazi, zakonisht me thumb. Flet me rrotulla. Përpiqej të kuptonte gjuhën me rrotulla.
✱Sin.: rrotëz, rrotullare, rrotullame, rrëkotë.
RROTULLÁK,~E mb. Që vjen në trajtë të një rrethi. Tavolinë rrotullake. Shkurre me gjethe rrotullake.
✱Sin.: rrotullar, rrotullor, rrotullame.
RROTULLÁME mb. E rrumbullakët. Bukë rrotullame.
RROTULLÁM/E,~JA f. sh. ~E, ~ET 1. Rrotull e madhe; send në trajtë të një rrotulle të plotë; mëshere. Rrotullame letre. Rrotullame metali. Mori rrotullamet e brumit.
2. Diçka që merr trajtën e një vije të rrumbullakët; unazë. Bëri një rrotullame tymi. Vështroi rrotullamet në ujë.
3. Rreth i madh që rrotullohet, me kosha të varur ose me ndenjëse në trajta të ndryshme, ku rrinë zakonisht fëmijët për t'u argëtuar. Hipi fëmijët në rrotullame.
RROTULLÁR,~E mb. 1. Që ka trajtë të rrumbullakët si rrotull. Kasolle rrotullare. Gjethe rrotullare.
2. Që e ka kokrrën të rrumbullakët e të shtypur nga bishti. Fiq rrotullarë fiq me kokrra të rrumbullakëta e të gjera që bëhen pala për t'u tharë. Dardhë (mollë) rrotullare.
✱Sin.: rrotullor, rrotullak, rrotullame.
RROTULLÁR/E,~JAI f. sh. ~E, ~ET Rrotull. Rrotullare letre. E mblodhi litarin dhe e bëri rrotullare.
✱Sin.: rrotull, rrotullame.
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë