Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor
PETÁK,~E mb. 1. Që është i shtypur nga të dyja anët si petë, petashuq, rrasik. Gur petak. Peshk petak. Fjalë petake fjalë që zënë vend. Me kokë petake.
2. fig. Që është shtatlartë dhe i dobët, barkpetë.
3. si em. m. e f. Sipas kuptimit 2 të mbiemrit.
✱Sin.: petashuq, rrasik, i rrasët, i shtypur, kryepetak, petëkrenç, barkpetë.
PETASHÚQ,~E mb. Që është i shtypur nga të dyja anët si petë, petak, rrasik. Shishe petashuqe. Gishta petashuqë. Peshk me trup petashuq.
✱Sin.: petak, petor, petator, petëzak, rrasik, i rrasur, i shtypur, shpatuk, palapetë, faqosh, faqor, faqoll, i fllashkët, dhogiç, plloçak, i sheshtë, rrudhac, i rrudhur.
PÉT/Ë,~A f. sh. ~Ë, ~ËT 1. Shtresë e hollë brumi në trajtë të rrumbullakët, që është hapur e është holluar me petës për të bërë byrek etj. Petë të pjekura. Petët e byrekut (e bakllavasë, e lakrorit). Byrek (qumështor) me petë. Hollojnë (bëjnë) petë. Shtrojnë petët në tepsi. Lyejnë petët me gjalpë (me vaj). Mos i ngri petën, se i bie era. (fj. u.).
2. bised. Lakror a byrek i përgatitur me shtresa të tilla të holla brumi, ndërmjet të cilave zakonisht hidhet një gatesë; petanik. Petë të fshira (gat.).
3. Brumë i gatuar me vezë etj., që hollohet, pritet rripa-rripa dhe lihet të thahet, ose që thahet në diell pa u prerë e pastaj copëzohet për t’u përdorur si makaronat; petarishte, jufka. Petët e dimrit. Petë me gjalpë. Pulë me petë. Bëri ca petë.
4. Shtresë e hollë e rrasike e diçkaje; fletë a pllakë e hollë guri, metali etj. Petë guri. Petë akulli. Teli bëhet petë. Petë bakri (argjendi, ari).
5. Një copë guri e hollë në trajtë të rrumbullakët ose copë tjegulle, që e përdorin fëmijët kur luajnë petash; gur petashuq. Luaj me peta luaj petash.
6. bised. Ajka e qumështit. Ka vënë petë qumështi.
7. Peshqir që mban një burrë në qafë.
✱Sin.: cipë, petanik, petarishte, rrasë, pllakë, paftë, shapetë, paftë, ajkë, dërrasë, plloçë, petkë, droqe, lakror, byrek, jufkë, bixhë, petëz, rreshpe, fletë, rrasik, i shtypur, petashuq, i zbrazët.
♦ Barkun petë e shpatullat (shpinën) drejt (dikush) edhe pse është në varfëri, edhe pse është i pangrënë, prapëseprapë është krenar e i panënshtruar. M’u bë barku petë kam uri të madhe; kam shumë kohë pa ngrënë; m’u bë barku gropë; m’u bë barku dërrasë; m’u ngjit barku pas shpine (me kurrizin); m’u tha barku. U bë petë. 1. (diçka). U shtyp fare; u sheshua. 2. (dikush). U dobësua shumë, u tret e u hollua; u bë dërrasë. 3. (dikush). U shtri rrafsh me tokën që të mos duket; u bë rrafsh me tokën. E bëri petë. 1. (dikë a diçka). E shtypi fare; e sheshoi; e bëri pelte. 2. (diçka). E shtriu rrafsh me tokën që të mos duket; e bëri rrafsh me tokën. 3. (dikë). E rrahu shumë, e shqepi, e zhdëpi; e bëri peshk; ia zbuti kurrizin (dikujt); ia bëri kurrizin më të butë se barkun (dikujt); e bëri lëkurë (për në lëkurë). S’i dredh dot ato petë (dikush) nuk është i aftë për të bërë një punë të caktuar, s’i bën dot ballë asaj pune; s’i ha dot ato kothere; s’ka këllqe (kërçikë); nuk ia rrok (nuk ia kap) pëllëmba (dikujt). Ia hoqi petën lakrorit (byrekut) (dikush) e zbuloi diçka të fshehtë, tregoi si është e vërteta; ia zbuloi krejt të fshehtat dikujt, foli haptas e ia nxori të metat para të gjithëve; ia nxori lakrat në shesh (dikujt); ia hoqi vellon nuses. I ka plasur (i ka dalë) peta (*cipa) (e ballit) (dikujt). S’e tëholl dot petën (dikush) shih s’i dredh dot ato petë (dikush).
RRÁS/Ё,~AI f. sh. ~A, ~AT 1. Pllakë guri; petë e trashë guri. Rrasë guri. Rrasë e nxehtë. Rrasë mermeri. Rrasa e varrit. Po nxirrnin rrasat e çatisë. E shtruan oborrin me rrasa. Pasi laheshin në lumë thaheshin në rrasat buzë tij. Luaj rrasash luaj me rrasa.
2. Pjesë e dytë e emërtimeve të pathjeshta për disa lloje rrasash. Rrasë kose grihë e posaçme për të mprehur kosën. Nuk mund të kositësh pa e mprehur kosën me rrasë kose. Rrasa e vegshit pllakë e rrafshët që i vihet vegshit si kapak.
3. Faqe e një shkëmbi të petëzuar. Shkau nga rrasa. Hipën në rrasë.
✱Sin.: rreshpe, rrasik, dërrasë, plloçë, petë, akullishtë.
♦ Gjeti rrasa *vegshin keq. Gjeti vorba rrasën iron. shih gjeti tenxhereja kapakun. Mbeta rrasë në diell humba gjithçka e nuk kam më asgjë; mbeta pa asnjë farë pasurie; mbeta kripë (e shëllirë). E nxjerr në rrasë të gjallë (dikush) është shumë i zoti, siguron çdo gjë që do edhe në rrethana a në kushte shumë të vështira; nxjerr vaj nga guri. Rron (edhe) në rrasë të gjallë (dikush) është shumë i kalitur, asnjë rrethanë a vështirësi nuk e thyen; është mësuar në kushte të rënda e me mungesa, kalon çdo vështirësi dhe nuk epet; është i aftë, i duruar e trim. E shkruaj në rrasë të oxhakut (diçka) nuk e harroj që më ka shqetësuar shumë, e kujtoj gjithnjë që më ka hidhëruar shumë, më ka lënë një mbresë të thellë, e ngulit e nuk e harroj kurrë (një humbje, një fatkeqësi etj.); e kam plagë (në zemër); e kam thikë në zemër; e kam gozhdë në zemër; e kam pikë në zemër; nuk më hiqet (nuk më shqitet) nga mendja; kund. e hedh pas (prapa) krahëve. I vuri rrasën (diçkaje) shih i vuri plloçën (diçkaje).
SHTÝPUR (i, e) mb. 1. Që i është prishur trajta e zakonshme, që është shtypur ose duket sikur është shtypur; petashuq, rrasik, shpatuk; që është ngjeshur e është mbledhur. Me hundë (me ballë, me turi) të shtypur. Me nofulla të shtypura. Peshq me trup të shtypur. Jastëk (dyshek) i shtypur.
2. I thërrmuar, i bërë pluhur; i shkoqur. Kafe e shtypur. Sheqer i shtypur. Kripë e shtypur. Arra (bajame, hudhra) të shtypura. Grurë i shtypur.
3. Që është çarë e është shformuar (zakonisht për pemët e perimet e buta, kur vihen shtrënguar a troshiten gjatë mbartjes). Fiq të shtypur. Hurma (pjeshkë, domate) të shtypura.
4. Që mbahet nën zgjedhë e shfrytëzohet egërsisht; që i mohohen të drejtat dhe liria; i nënshtruar. Klasat e shtypura. Popujt e shtypur. Gratë ishin të shtypura.
5. Që nuk është i shkruar me dorë, por është shtypur në shtypshkronjë a me makinë shkrimi. Trakte (thirrje, shpallje) të shtypura. Tekst i shtypur. Dhjetë faqe të shtypura.
♦I shtypur me këmbë *bibash.
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë