Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor
DYTËSÓR,~E mb. 1. Që vjen pas një tjetri dhe varet prej tij, që përcaktohet nga një tjetër; kund. parësor.
2. Që është në vend të dytë; që është i dorës si dytë, më pak i rëndësishëm. Problem dytësor. Çështje dytësore. Prashitje dytësore (bujq.).
3. si em. m. e f. Sipas kuptimit 2 të mbiemrit.
✱Sin.: i dytë, sekondar, anësor, i përanshëm, jokryesor, plotësues, periferik.
LLOMOTÍTJ/E,~A [LLOMOTÍSJ/E,~A] f. sh. ~E, ~ET 1. Veprimi kur llomotit.
2. Fjalë që thuhen nëpër dhëmbë e mbyturazi, murmuritje, pëshpëritje. Dëgjoheshin ca llomotitje.
3. kryes. sh. Fjalë që thuhen për dikë a për diçka (zakonisht pa fakte); fjalë të këqija, shpifje; thashetheme. Llomotitje të kota.
✱Sin.: llapje, dërdëllitje, gagaritje, gërgëritje, gargaritje, xërlisje, prashitje, llomoti, e lehur, thashetheme, belbëzim.
PRASHÍTJ/E,~A f. sh. ~E, ~ET Veprimi kur prashit ose kur prashitet. Prashitja e parë (e dytë). Prashitje plotësuese. Prashitje qorre prashitje e lehtë kur bima nuk ka dalë ende mbi sipërfaqe; çapitje. Prashitja e misrit (e domateve, e lakrave, e fasuleve). Prashitje me kultivator. Filloi prashitja.
✱Sin.: mihje, përmihje, çapitje, capitje, capim, çkalitje, kepje, shat, mbathje, llomotitje, dërdëllitje.
SHAT,~I m. sh. ~A, ~AT dhe SHÁT/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT 1. Mjet që përdoret në bujqësi në trajtën e një gjysmërrethi me teh të hekurt të kthyer poshtë, me një bisht druri të gjatë, që përdoret për të prashitur, për të gërmuar; çapë, capë, kazmare, tharakac. Po punonte me shat. Kodrat u hapën me shatë. Po vinin me shatë në krah. Prashit tokën me shat. Shati tërheq nga vetja. (fj. u.)
2. bised. Shkrifërimi i dheut të bimëve me këtë vegël. Bimët ishin bërë për shatin e dytë (e parë, e tretë). Qepët donin shat. Vjen në shat misri vjen në kohën e prashitjes misri. U hoqi (i shkoi) një shat të mbjellave.
✱Sin.: çapë, capë, kazmare, tharakac, shatule, prashitje.
♦ S’merr shat (dikush) është kokëfortë, nuk bindet; s’ha (s’merr) pykë; s’ha të gdhendur; e ka kokën gdhe.
VÉG/ËL,~LAI f. sh. ~LA, ~LAT 1. Mjet i thjeshtë a përdorëse që shërben për të bërë një punë ose për të kryer një veprim; në sh. disa përdorëse që së bashku shërbejnë për të bërë diçka. Vegla bujqësore. Vegla prerëse. Vegla sportive (gjimnastikore, mësimore). Veglat e punës (edhe ek.). Veglat e prodhimit (ek.) pjesa themelore e mjeteve të prodhimit, si makinat, pajisjet etj., të cilat njeriu i përdor gjatë prodhimit të të mirave materiale. Veglat e dorës mjete të thjeshta që përdor bujku me anë të fuqisë së krahut për të kryer operacione të ndryshme në bujqësi, si gërmim, prashitje, kositje etj. Trasta e veglave. Reparti i veglave. Gjimnastikë në vegla. Veglat e peshkimit pajimet e peshkimit, që përdoren për kapjen e peshkut. Vegël narkotike është çdo pajisje, produkt apo material i çfarëdo lloji, për përdorim të narkotikëve.
2. Pjesë e një pajisjeje, e një mjeti, e një mekanizmi a e një makine etj. Veglat e dorës. Veglat e mullirit. Veglat e parmendës. Veglat e këmbimit. Veglat e rrojës. Iu prish motorit një vegël. Ia rregulloi tornos një vegël.
3. muz. Mjet me përbërje e me trajta të ndryshme, me tela, me pipëz, me tastierë, me membranë etj., me të cilin luajmë këngë e pjesë muzikore. Vegël muzikore (frymore). Vegël muzikore membranofone. Vegël me tela. U bie disa veglave.
4. fig. përb. Njeri që vihet në shërbim të dikujt dhe bën punën e tij, njeri a grup njerëzish, që i shërben dikujt si mashë për të arritur qëllime të caktuara; ai që i shërben verbërisht dikujt, shërbëtor. Vegël e verbër (e dikujt). E përdorte si vegël. Është bërë vegël e të tjerëve. Shërbente si vegël.
✱Sin.: almise, pajime, pajisje, lodër, instrument, hallat, mashë, shërbëtor.
♦ U bë vegël (e dikujt) i shërben dikujt verbërisht, bën si do ai e çfarë do ai; ia kryen të gjitha porositë dhe ia plotëson kërkesat; u bë mashë (e dikujt). Ia gjej veglën. 1. (diçkaje). Gjej mjetin a mënyrën e duhur se si ta bëj sa më mirë një punë, si ta marr a ta shtie në dorë diçka etj.; edi se nga t’ia filloj e si ta kap; ia gjej vjegën; ia gjej anën; ia gjej rrëfanën. 2. (dikujt). Ia zbuloj dobësinë që ka dhe e shfrytëzoj atë, di si e ku ta kap e ta sulmoj; gjej kohën a mënyrën e përshtatshme për t’i kërkuar diçka. *Gjym pa vegël. Elë poçen pa *vegël (dikush) e lë punën pa mbaruar për një gjë të vogël; e lë në gjysmë, nuk e çon deri në fund; thur livadhin e lë shtegun hapur; bën vegshin e s’i vë vjegën (diçkaje); e lë djathin pa shëllirë (pa hirë). Vegël e verbër (qorre) (e dikujt) përb. njeri që vepron si shërbëtor i bindur i dikujt, që bën pa u menduar çfarë do ai, që i shërben atij verbërisht. I vë veglën saçit (dikush) iron. e rregullon një punë me dredhi; gjen mënyrën a thotë një fjalë për ta ndrequr gabimin.
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë