Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor
BÚSULL,~A f. sh. ~A, ~AT 1. Vegël e përbërë nga një kuti e vogël, e rrumbullakët dhe e mbuluar me xham, e cila ka një fushë të shkallëzuar dhe një gjilpërë magnetike që tregon gjithmonë Veriun dhe që përdoret për t’u drejtuar sipas pikave të horizontit ose për të matur këndet e drejtimit. Busull detare (për lundrim). Busull magnetike. Busull gjeologjike (topografike, ushtarake). Busull europiane (kineze). Shigjeta e busullës. Busull xhepi. Dylbi me busull. Busull meteor. Rrip dore me busull. Drejtohem me busull.
2. fig., lart. Njeri i zoti, i mençur e i ditur, që vihet në krye të të tjerëve dhe i mëson si të veprojnë; udhërrëfyes. Busull e pagabueshme. Busull e besueshme. Busull drejtuese. Një skuadër futbolli pa “busull”. Idetë e rilindësve ishin busull për lëvizjen kombëtare. Busulla e civilizimit. Busull morale.
✱Sin.: udhërrëfyes, udhëheqës, mësues, pishtar, fener.
♦ E humb busullën nuk orientohem dot, nuk di ç’të bëj e nga t’ia mbaj; jam krejt i hutuar, nuk kuptoj asgjë; nuk jam më në gjendje të gjykoj drejt; nuk di ç’të them a ç’të bëj, shastisem; e humb fillin; më humb filli (i lëmshit); e humb toruan; e humb vulën; më bëhet mendja ujë; jam (bërë) fare.
FENÉR,~I m. sh. ~Ë, ~ËT 1. Llambë ndriçimi me vajguri etj., që është e mbyllur përqark me xham për të mos u shuar nga era dhe që ka një dorezë teli për ta mbajtur. Drita e fenerit. Ndezi fenerin e dorës. Mbushi fenerët me vajgur. Fener minierash. Fener xhepi llambë xhepi me bateri.
2. Llambë ndriçimi me bateri, që vihet zakonisht në të dy anët e përparme të një makine, përpara motoçikletës a biçikletës për të ndriçuar rrugën gjatë udhëtimit natën. I kishte ndërruar fenerët e makinës. E ngiste motorin me fenerë të shuar.
3. Pajisje me dritë të fortë, e vendosur në një vend të lartë në breg të detit (zakonisht mbi një kullë) si shenjë për anijet, që lundrojnë natën; far. Fener deti. Kulla e fenerit. Drita e fenerit mezi shquhej nga anijet.
4. fig. Diçka a dikush që tregon rrugën a drejtimin që duhet ndjekur; udhërrëfyes. Fjalët e tij e shndërruan në një fener ndriçues për brezin e tij.
✱Sin.: llambë, kandil, far, udhërrëfyes, ndriçues, pishtar, udhërrëfyes.
♦ Baret (ecën) pa fener (dikush) keq. nuk i mendon mirë punët, punon pa plan, pa ndonjë qëllim të caktuar; shkon kuturu; shkon në arë pa shat tall.; sheh yllin e merr pyllin. E kërkoj me fener në dorë (dikë a diçka) e kërkoj gjithandej, s’lë vend pa kërkuar; rrah (çaj) dheun; s’lë derë e deriçkë.
FLAKADÁN,~I m. sh. ~Ë, ~ËT 1. Zjarr me flakë të madhe; zjarr bubulak, i brambullueshëm; flakë e madhe. Flakadani ndriçoi gjithë dhomën.
2. etnogr. Zjarr me flakë në ditë festash të caktuara, duke djegur pirgje me kashtë a me dëllinja në një shesh të hapët ose në majë të një kodre. Fëmijët ndezën disa flakadanë për Ditën e Verës.
3. fig., poet. Njeri i shquar, që me idetë e me veprimtarinë e tij frymëzon të tjerët; pishtar. Flakadanët e tillë duhen marrë si shembull.
✱Sin.: pishtar, bubulak, hamull, flakëkuq, zhaglan, dumen, fugare, gaxhullan.
MASHALLÁ,~JAII f. sh. ~, ~TË vjet. 1. Kuti teneqeje me hi e me vajguri, që përdorej për ndriçim. Ndiznin mashallanë.
2. Pishë a urë e madhe e ndezur që përdorej për ndriçim natën, pishtar, flakadan. Rrugët ndriçoheshin me mashalla. Herë pas here qyteti bëhej ditë nga mashallatë.
✱Sin.: pishtar, flakadan.
NDRIÇIMTÁR,~I m. sh. ~Ë, ~ËT Ai që përhap dijet e kulturën në masat e popullit me qëllim që ato të dalin nga prapambetja, të zhvillohen e të përparojnë, iluminist, ndriçues. Ndriçimtarët e Rilindjes Kombëtare.
✱Sin.: ndriçues, iluminist, pishtar.
PISHÁK,~U m. sh. ~Ë, ~ËT 1. Pishë me trung të trashë; cung pishe. Nën një pishak të moçëm.
2. Pyll i vogël me pisha.
3. Copë pishe e ndezur për të ndriçuar, pishtar. Me pishakë në duar.
4. fig. Nxehtësi e madhe. Në pishak të diellit.
✱Sin.: cungpishë, pishnajë, pishtar, vapë, halishtë, nxehtësi, vapë, zheg.
PISHANÁK,~U m. sh. ~Ë, ~ËT 1. Pishtar; ndriçues.
2. fig. Udhërrëfyes, pishtar.
PISHTÁR,~I m. sh. ~Ë, ~ËT 1. Shandan prej druri a prej metali, ku vendoset një copë pishë e ndezur a diçka tjetër që bën flakë e ndriçon; një copë dru pishe, që ndizet për të bërë dritë (në malësi, natën nëpër rrugë jashtë fshatit a nëpër pyje). Në dritën e pishtarëve. Ecnin me pishtarë në duar.
2. fig., poet. Ai që me idetë e veta përparimtare e me veprimtarinë revolucionare u ndriçon e u hap rrugën masave të gjera të popullit në luftën për liri e pavarësi, për drejtësi shoqërore e përparim; ndriçues, udhërrëfyes. Pishtarë të lëvizjes për çlirim kombëtar. Pishtarë të përparimit dhe të kulturës. U bë pishtar i arsimit.
✱Sin.: pishak, vravashkë, çirak, flakadan, fener, shandan, udhërrëfyes, ndriçues.
SHAMATÓR,~I m. sh. ~Ë, ~ËT 1. Shandan që përdorej dikur për të mbajtur pishën. Ndërroja pishën shamatorit! E pastroi pak shamatorin.
2. Mjet që përdoret si tapë për të mbyllur grykën e enëve të ndryshme, shtupë, mbyllëse, tapë, kaçole, gëlçomë. Shamator prej misri. I vuri shamatorin shishes.
✱Sin.: pishtar, qirimbajtës, kandiler, shtupë, mbyllëse, tapë, kaçole, gëlçomë.
UDHËRRËFÝES,~E mb. 1. Që shërben për t’i treguar dikujt udhën nga të kalojë. Libër udhërrëfyes. Shenjë udhërrëfyese.
2. fig. Që tregon rrugën që duhet ndjekur, që na hap rrugën drejt një qëllimi ose drejt së ardhmes; që ndihmon për të gjetur rrugën ose zgjidhjen e drejtë. Yll udhërrëfyes. Pishtar udhërrëfyes. Fill udhërrëfyes. Mësime (ide) udhërrëfyese.
VRAVÁSHK/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT 1. vjet. Copë e madhe pishe e ndezur që përdorej për të ndriçuar natën. Ndriçuan rrugën me vravashkë. Bënë dritë me vravashkë.
2. Copë pishe që përdoret për të ndezur zjarrin; copë pishe e ndezur. E ndezi zjarrin me vravashkë.
3. fig. Pishtar; flakadan, ndriçues, udhërrëfyes. Vravashka e lirisë.
✱Sin.: pishtar, flakadan, ndriçues.
ÇIRÁK,~UII m. sh. ~Ë, ~ËT 1. Kandil, bishtuk. Flaka e çirakut. Ndez (shuaj) çirakun. I hedh vaj çirakut.
2. Pishtar. Çiraku i kandilit. Çiraku s’i sheh këmbët e veta. (fj. u.).
3. vet. sh. Tre gurë ose tri tulla që vihen si këmbje në vatër ose anës zjarrit. Çirakët e zjarrit. E vë kazanin mbi çirakë.
✱Sin.: kandil, bishtuk, pishtar, këmbje.
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Fjalë që rimojnë ose mbarojnë me të njëjtat germa.
Kërko forma në përkufizime ose shembuj. _
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë